и. д. от сылыктаа = предсказывание; прогноз; күнү-дьылы сылык-гааһын прогноз погоды.

аат. Тугу эмэ тугунан эмэ чинчилээн быһаарыы, сабаҕалааһын. ☉ Предположение, прогноз на основе каких-л. признаков, примет
«Билиҥҥитэ сылык үчүгэй, — диэбитэ Хомпоруунускай астыммыттыы. — Чэ, кытаатыҥ, аттаргытын мантан инньэ кыраҕытык манааҥ». И. Федосеев
Нэһилиэнньэни кытта кэпсэтиҥ: үрүҥнэр тустарынан туох сылык баарын билиҥ. И. Никифоров
Ол эрээри атын сылык эмиэ баар: куһаҕаннык саҕаламмыт доҕордоһуу үйэлээх буолааччы. С. Курилов (тылб.)

даҕ. Ураты, олох атын. ☉ Отличный от других, особенный
Киһи көһүппэтэх, прогноз даҕаны табан быһаарбатах, билгэһит даҕаны иилээн-саҕалаан билгэлээбэтэх уратылаах тымныы кыһына быйыл саба сатыылаабыта. В. Яковлев
Кини [Ньукулааскы] өйө-санаата дьэҥкэтинэн уратылаах киһи. И. Никифоров
Урукку иитээччибин Ираида Кузьминичнаны туох эрэ уратылаах дьикти үчүгэй киһи курдук көрөбүн. С. Федотов
Улахан учуонай өрүү да Уратылаах боппуруостары көтөҕөрүн, Умнуллан барбыты өрүһүйэрин, Уһугуннарарын ытыктыыбын! «Чолбон»

аат.
1. Тустаах сиргэ чопчу бириэмэҕэ атмосфера аллараа араҥатын туруга (температурата, баттааһына, сөҥүүтэ, тыал хайысхата уонна күүһэ, онтон да атын метеорологическай көрдөрүүлэр). ☉ Погода
Күн-дьыл туһунан иһитиннэрииттэн көрдөххө, хоту улахан буурҕа, силлиэ түспүт. Далан
Киһи этин сааһын ааҕа өтөн киирэр сииктээх сиппэрэҥ күҥҥэ-дьылга кинилэр балтараа суукканы быһа сатыы айаннаабыттара. Софр. Данилов
«Таах олоруохтааҕар, хайдах күн-дьыл буоларын билгэлиибин», — диэн оҕонньорум хардарда. И. Сосин
2. Кэм. ☉ Время
Аара Өлүөнэнэн борохуотунан устан иһэн наар ырыа ыллаан оройуоннарынан куоталаһарбыт, күммүтүн-дьылбытын кылгатарбыт. И. Сосин
Күн-дьыл, күөйэ хаама сылдьан, кээрэтэн иһэриттэн куоппут диэн суох. С. Федотов
Күн-дьыл көтөнсүүрэн аастар-ааһан истэ. Н. Заболоцкай
3. Докумуон суруллубут күнэ, ыйа, дьыла. ☉ Дата. Сайабылыанньаҕар күнүндьылын ыйаар
— — Ол хонууга хантан Сэбиэти булан бэчээт уурдарабыт? — Оттон күнүн-дьылын мин суруйуом. Н. Габышев
♦ Күн-дьыл көрдөрүө — сотору кэминэн үчүгэйэ-куһаҕана биллиэ. ☉ Время покажет
Ким сөпкө этэрин күн-дьыл көрдөрүө. — Күн-дьыл көрдөрөн иһээ ини. Туох-туох буолар. Бары даҕаны таҥара илиитин иһигэр сырыттахпыт. С. Ефремов. Күнү-дьылы бараа — туһата суох дьыаланан дьарыктанан элбэх бириэмэни таах ыыт, тугу да гыммакка таах сырыт. ☉ соотв. коротать время
Тыый, дьэ, тардыас киһи буоллаҕа, үлэҕэ саамай сөптөөх киһи, кими кытта кэпсэтэн күнү-дьылы барыаҕай! П. Ойуунускай
[Егор Егорович:] Оттон, дьэ ол ону [ким бассабыыгын] билэр наадаҕа, доппуруос дуомун оҥоруоҕуҥ. [Дмитриев:] Ээ, оттон оннук ини, күнү-дьылы бараан. С. Ефремов
Хамначчыттар …… дьуоҕулаан, үлэттэн куота, күнү-дьылы барыы сатаабыттара киниэхэ суох этэ. А. Сыромятникова. Күнү-дьылы тардыма (тутума) — бириэмэни таах, солуута суох ыытыма. ☉ Не теряй времени даром, не тяни время
Хата күнү-дьылы тутума, таах сыгааннаан тылласпат, баттыыр буоллаххына баттаа, оттон суох буоллаҕына суох — атырдьах маһын курдук арахсабыт. Суорун Омоллоон
Ээ, чэ бара охсуох түргэнник. Күнү-дьылы тардымыах. С. Ефремов. Күнү-дьылы ыыппакка — тутатына, суһаллык. ☉ Не теряя времени зря, как можно скорее
Күнү-дьылы ыыппакка, кинээскэ этэн, биир, түөрт уон сыл устата оттуур ходуһа оҥосторго, нэһилиэктэн көҥүллэтэ охсуохха. Күннүк Уурастыырап
«Чэ, тоойуом, күнү-дьылы ыыппакка, тахша оҕуш», — Болугур оҕонньор ыттарын сиэтэн дьон суолун батыһа хаамар. Н. Якутскай
◊ Күнү-дьылы билгэлээһин — күндьыл хайдах буолуохтааҕын эрдэттэн сибикилээн билии. ☉ Прогноз погоды
Синоптиктар бөлөхтөрө үлэлиэҕэ, күнүдьылы билгэлээһини утумнаахтык биэриэҕэ. «Кыым». Күнү-дьылы билгэлээччи — күн-дьыл хайдах буолуохтааҕын эрдэттэн сибикилээн билиинэн дьарыктанар киһи. ☉ Специалист по прогнозированию погоды, метеоролог
Ити кэмҥэ күнү-дьылы билгэлээччилэр балаҕан ыйа ардаҕа суох буолуо диэн иһитиннэриилэрэ дьон санаатын аһары көтөхпүтэ. «Кыым»