несов. см. проиграть(ся).

нареч. позорно; сааттаахтык кыайтар = позорно проиграть.

проигрывать в чём-л., что-л.; саахымакка сүүйтэр = проиграть в шахматы; мөккүөргэ сүүйтэр = проиграть спор.

быть побеждённым, терпеть поражение; поддаваться; сэриигэ кыайтар = быть побеждённым в бою; саахымакка кыайтар = проиграть в шахматы.

сов. 1. что и без доп. (проиграть в споре) сүүйтэр, мөккүөргэ сүүйтэр; 2. (в течение какого-л. времени) мөккүһэн таҕыс, мөккүс.

карты (игральные); хаарты оонньоо = а) играть в карты; б) проиграть что-л. в карты; хаарты тахсыытын кэриэтэ погов. как в карты (говорится в том случае, когда нельзя наверняка рассчитывать на успех).

сов'. 1. что сүтэр; потерять ключи күлүүс тылларын сүтэр; 2. кого-что (лишиться, утратить) сүтэр, мат; потерять рассудок өйгүн сүтэр; потерять зрение хараххыттан мат; потерять отца аҕаҕын сүтэр, аҕата суох хаал; 3. что, в чём сүтэр, көҕүрээ; потерять в весе ыйааһыҥҥыттан сүтэр; 4. что и без доп. (проиграть) сүтэр; # потерять кого-л. из виду мэлитэн кэбис, хараххыттан сүтэр; потерять голову өйгүттэн таҕыс.

ж. 1. (телосложение) фигура, уҥуох быһыыта, көрүҥ; у него хорошая фигура кини уҥуоҕун быһыыта үчүгэй; рисовать фигуры людей киһи фигураларын уруһуйдаталаа; 2. (в танце, полёте и т. п.) фигура, хамсаныы; вторая фигура танца үнкүү иккис фигурата; 3. (человек) киһи; появилась новая фигура саҥа киһи көһүннэ; 4. шахм. * фигура; *проиграть фигуру фигурата сүүйтэр; 5. мат. фигура; геометрическая фигура геометрический фигура.

туохт.
1. Хаартынан оонньоо. ☉ Играть в карты
Таныыкап өссө уурарыгар харчыта мэлийдэ, онон дьэ хаартылаан уурайдылар. Эрилик Эристиин
Уҥа диэки турар түөрт муннуктаах остуолга мустан хаартылаабытынан бараллар. П. Аввакумов
Гриша дьиэтигэр күнү-дьылы ыыта таарыйа хаартылааччылар. В. Гольдеров
2. кэпс. Хаартыга оонньоон туоххун эмэ сүүйтэр. ☉ Проиграть в карты
Куоракка киирэн Хаарыаннаах сүөһүбүтүн Хаартылаан кээстибит. Саха нар. ыр. II
Таныыкап, кээпэрэтиип харчытын хаартылаабытыттан куттанан, сулана саҥарда. Эрилик Эристиин. Эрэ буолуохсут, аҕата өлөрүн кытта туох баар баайын-дуолун арыгылаан уонна хаартылаан кэбиспитэ. Уот ч.

приставка, суолтатынан туохтуурдары үөскэтиигэ туттуллар у он на көрдөрөр: 1) тугу эмэ курдаттыы барар хайаапыны, хол. пробить дьел, тэс, тобул; прострелить дьөлө ыт, тэһэ ыт, курдары ытан таһаар; 2) предмеккэ барытыгар тарҕанар хайаапыны, хол. прогреть итит, сылыт, ириэр; просолить тууһаа, тууһаан кэбис; 3) хайааһын ситэри оҥоһуллуутун, оҥоһуллан бүтүүтүн, хол. пропеть ыллаан биэр, ыллаан бүт; 4) биир сырыынан толоруллар хайаапыны (үксүгэр тыаһы), хол. прорычать ырдьыгынаан ыл, хаһыыран ыл; прошуметь тыаһаан ыл, тыаһаа; 5) ханнык эмэ бириэмэ устатын тухары буолар хайаапыны, хол. проработать весь день күнү быһа үлэлээ; проболеть неделю нэдиэлэ устата ыарый; 6) сүтүгү, ороскуоту таһаарар хайаапыны, хол. проиграть сүүйтэр.