прил. пушка; пушечное ядро пушка дьаадырата.

ж. гаубица (кылгас умнастаах пушка).

пушка; буусканан ытыалаа = палить из пушек.

под р. глухому стуку, глухому резонирующему звуку тяжёлого удара; пушка тыаһа тиҥ гынна раздался пушечный выстрел.

1. уст. прям., перен. большой; тэргэн тиит большое дерево; тэргэн ый полная (букв. большая) луна; тэргэн ыһыах большой ысыах (см. ыһыах); 2. уст. 1) пушка; 2) разг. шутл. ружьё крупного калибра.

сов. 1. что кыҥаа, сыаллаа, сыалын буллар; нацелить пушку пушканы сыаллаа; 2. кого-что, перен. туһай.

бурҕаҥнаа диэнтэн дьаһ
туһ. Пушка снарядтара үрүҥнэр окуопаларын табыталаан бурҕаҥнаталлар. Амма Аччыгыйа
Биир киһи сөһүргэстээн олорон, эрдэҕэс улары үргээн бурҕаҥнатар. Л. Попов
Айан киһитэ дьиибэ суолу көрөр. Дьон дьиэ иһиттэн буруолаах хааһахтары таһаараннар бурҕаҥнаталлар. Саха ост. I

иһиир диэнтэн хай
аата. Саала иһигэр күүгээн-айдаан үксээтэ. Хаһыы-ыһыы, иһиирии, атаҕынан муостаны лиһигирэтии. П. Филиппов
Хайаҕа хатан иһиирии часкырыйбыт. Н. Абыйчанин
Пушка ньиргиэрэ, снарядтар иһиириилэрэ …… кыратык да намырыы түспэт. Л. Толстой (тылб.)

үҥкүрүй диэнтэн холб. туһ. Пушка эстэрин кытта дэриэбинэ өрө мөхсө түстэ
Дэлэй үгүс харалар үҥкүрүһэн кэлэ-кэлэ, дэриэбинэ иннигэр бүгүллэҥнээн сытар синньигэс дьурааларга тиийэн сүтүтэлээн истилэр. Амма Аччыгыйа
[Бөрө] иһигэр таастар үҥкүрүһэллэр, бэйэ-бэйэлэригэр охсуллаллар. Бырааттыы Гриммнэр (тылб.)

аат., байыан. Артиллерия сэбин-сэбиргэлин (бууска, гаубица, мортира) уопсай ааттара. ☉ Артиллерийское орудие (пушка, гаубица, мортира и т. д.)
Сэмэн Никифоров «Т-34» тааҥка оруудьуйатын хамандыыра буолбута. Софр. Данилов
[Саллаат] Тоҕоостоох томторун Чопчу-бааччы тосхоллоон, Көһүн миэтэрэнэн билэн, Биэрэстэтин бөрсүөгүнэн кэмнээн Аат маҥалай аймаҕын диэки Анысханнаах оруудьуйатын Айаҕын атыппыта. Саха нар. ыр. III