- уст. прям., перен. большой; тэргэн тиит большое дерево; тэргэн ый полная (букв. большая) луна; тэргэн ыһыах большой ысыах (см. ыһыах); 2. уст. 1) пушка; 2) разг. шутл. ружьё крупного калибра.
Якутский → Русский
тэргэн
Якутский → Якутский
тэргэн
I
аат., эргэр. Ыраах сыалы дэлби тэбэр уһун киэҥ уостаах, икки көлүөһэлээх сэрии сэбэ. ☉ Артиллерийское орудие с длинным стволом, предназначенное для стрельбы по целям на большие расстояния, пушка
[Алаапыйа эмээхсин:] Тэргэнинэн, дьаадаранан, бэл диэтэр, бүтүн таас куораттары бүтүннүү кумах курдук үлтүрүтэ тэптэрэллэр үһү. П. Ойуунускай
Хаһан да тэргэн эстэн Оҕо уутун аймаабатын. И. Гоголев
Сэрии тиһэх тэргэнин тыаһа уурайарын кытта эмискэ сынньалаҥ, байылыат олох кэлбэтэҕэ. Эрчимэн
◊ Тэргэн саа көр саа
Тэргэн саа тигинээтэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
Бу куорат тойотторо, Утары хааман киирэн Тэргэн саанан чиэс бэрдилэр. Саха нар. ыр. II
II
даҕ., эргэр. Улахан, бөдөҥ, толуу. ☉ Большой, крупный
Элбэх тэргэн тииттэрдээх, Эҕэрдэлээх эргэнэ хара тыа Эргиччи иилии үүнэн турар эбит. Күннүк Уурастыырап
Тэргэн тиит саҕа Дэгиэлээх игиилээх …… Сулуктуйбат Суодайа хара ууска Суорумньулаан ыытабын. Д. Говоров. Муҥутаабыт тэргэн ый Хомуһуннаах сырдыгыныы, Иэйиим күөдьүйэн, күүһүрэн, …… Унаар ырыа үөскүүр аргыый. Түһүлгэҕэ т.
◊ Тэргэн аартык көр аартык
Маҥнай биһиги тыраахтардар, массыыналар тибилийбит тэргэн аартыктарын устун испиппит. Далан
Тэргэн айан суола көр айан. Куоракка киирэр тэргэн айан суола кыһынын баҕас ыппыт охтуу сыыйыллар. В. Титов. Тэргэн бүөрэ көр бүөр
ср. др.-тюрк. теркин ‘соединённый, объединённый; собрание, скопление’, бур. тэргэд һара ‘полная луна’, эвенк. аткекаан тээрканни ‘полнолуние’
Еще переводы: