пьяница; ср. иһээччи I, арыгыһыт .

1) пьяница и картёжник; 2) жулик, шулер.

пьяница; алкоголик; арыгыһыт киһи сиэбиттэн буор тохтор посл. из карманов пьяницы только земля сыплется; ср. иһээччи I.

I и. д. л. от ис = II пьющий, пьяница; өлөр (или буор ) иһээччи беспробудный, горький пьяница; ср. арыгыһыт , итириксит.
II идущий, едущий куда-л.; ааһан иһээччи прохожий; бастаан иһээччи передовой, идущий впереди; баран иһээччи уходящий; кэлэн иһээччи предстоящий; наступающий, грядущий.

аат. Быраасканы (бырааганы) сөбүлээн иһээччи; бырааска оҥорооччу. ☉ Бражник (пьяница)
Бөһүөлэккэ бааллар: Артекка сылдьыбыт кыыс, ааттаах асчыт дьахтар, кистэлэҥ бырааскаһыт, биир бэргэн ытааччы. Н. Габышев

аат. Арыгыны куруук иһэр киһи, иһээччи. ☉ Пьяница
Арыгыһыт киһи сиэбиттэн буор тохтор (өс хоһ.). Дьэ эн бэйэлээхтэн төрөөбүт мин бэйэлээх арыгыһыт, хаартыһыт буоллум. А. Софронов
Онуоха эбии арыгыһыт дьоннор буулааннар, сорбун сордообуттара. С. Никифоров
◊ Уу арыгыһыт — көнөрүн ааспыт арыгыһыт. ☉ Неисправимый пьяница, алкоголик
Ол кэлэктиипкэ тиийэн, иитиллэрин оннугар, уу арыгыһыттар ахсааннарыгар сылдьар киһи буолан хаалбыт. «Кыым». Тэҥн. буор иһээччи

аат., эргэр. Үбүаһы матайдааччы, хаартыһыт, арыгыһыт. ☉ Мот, расточитель, картёжник, пьяница
Матаамсык уоруйахтааҕар куһаҕан. ПЭК СЯЯ
[Ньукулай:] Аны эн миигин, к у һ а ҕ а н матаамсыгы, төрөппөтөҕүҥ, мин эн бэйэлээхтэн төрүөбэтэҕим кэриэтэ буоллун. А. Софронов

прил. 1. (о сне) кытаанах; 2. разг. (о пьянстве, пьянице) тутуммат буолбут, кыатаммат.

прил. 1. (на вкус) аһыы; горький миндаль аһыы миндаль; 2. (горестный) эрэйдээх, кыһалҕалаах; горькая участь кыһалҕалаах анал; 3. (причиняющий горе) хомолтолоох; горькая истина хомолтолоох чахчы; 4. (выражающий огорчение) аһыы-аба, кутурҕан; горькие слёзы аһыы-аба хараҕын уута; # горький пьяница көнөрүн ааспыт арыгыһыт; пить горькую наһаа арыгылаа; горьким опытом прийти к чему-л. элбэхтик эрэйдэнэн бил.

аат. Арыгыны баҕаран туран, ис-иһиттэн тартаран иһэр киһи, арыгыны куруук иһэр киһи. ☉ Тот, кто постоянно и много, с пристрастием пьет спиртное, пьяница, алкоголик
Иһээччи буолуох кэриэтэ, Күн анныгар Көстүбэтэх көнө. А. Софронов
Кинилэр билэр дьонноро. Үчүгэй дьон. Бэрт дьон. Иһээччи аатын ылбатах көрсүө дьон. Д. Таас
Күнү көтүппэт иһээччи, ордуос майгылаах Иван Одиноков «уохтаах уунан» утахтанарын уураппатаҕар уорастыбыппыт. Н. Абыйчанин
♦ Буор иһээччи көр буор
Сорох үчүгэй дьахталлар оннооҕор адьас буор иһээччи буолан, киһи аатыттан ааспыт, бүппүт эрдэрин биэбэйдээн, сүүрэн-көтөн, сылаас-сымнаҕас тылларынан ааттаан, атаҕар туруоран дьон кэккэтигэр киллэрэллэр дии. «ХС»
Буор иһээччи билигин ыалы кэрийэн хонуктуур, көрсүбүт киһитин аайыттан «умналаан» арыгы иһэр. «Кыым»
Кини аҕалаах ийэтэ эмиэ сокуоҥҥа баппатах уонна киһи ыатаран эппэт буор иһээччи дьон этилэр. Н. Гоголь (тылб.). Өлөр иһээччи кэпс. - тугу да билбэт буолуор, өйүн сүтэриэр диэри иһэр киһи (арыгыны улаханнык иһэриттэн умайан өлүөн сөп). ☉ соотв. горький пьяница
Оннооҕор өлөр иһээччини эмтииллэр.  Бардам бааһынай этэ Клим: Өлөр иһээччи, кыбыгас. Н. Некрасов (тылб.)