равнодушный, безразличный; үлэҕэ дааргы сыһыан равнодушное отношение к работе.

слой земли (насыпанный на крышу) # даҥ курдук киһи вялый, равнодушный человек; тугодум.

прил. 1. (рассеянный) болҕомтото суох, көтүмэх; невнимательный ученик болҕомтото суох үөрэнээччи; 2. (равнодушный; нелюбезный) сайаҕаһа суох, тоҥкуруун.

прил. 1. (безжизненный) чувствота суох, тугу да билбэт буолбут; бесчувственное тело тугу да билбэт буолбут өлүк; 2. (безучастный, равнодушный) халыҥ сүрэхтээх, көһүүн сүрэхтээх, амараҕа суох.

1) принимать какой-л. вид; кыһаллыбат дьүһүннэн = принять равнодушный вид; 2) окрашиваться в какой-л. цвет; быть окрашенным в какой-л. цвет; кыһыл дьүһүннэн = стать красным.

верёвка; ремень; шнур; тесёмка; кыл быа верёвка из хвостовых волос (лошади); хатыҥ быа плетёный кожаный ремень; бас быата недоуздок; ынах быата верёвка из конских волос; сис быата чересседельник; атах быата путы (для лошади); түөс быата супонь; кулгаах быата гуж; оҕус муннун быата верёвка, привязываемая к кольцу, продетому в нос вола; этэрбэс быата ремень торбасов; быыс быата шнур для занавески; хааһах быата тесёмки для кожаной сумки # быа балык речная минога; сүрэх быата аорта; уһун сүрэх быалаах киһи равнодушный, нечуткий человек; харах быата зрительный нерв.

даҕ.
1. Тымныыны уйбат, тоҥумтуо. ☉ Не выносящий холода, чувствительный к холоду
Баҕарабын тоҥуй кукуруза Бүлүүнү, Тааттаны таптыаҕын. И. Эртюков
Сылгыларбыт, хаһан аһаабат буоланнар, олус тоҥуй буоллулар. М. Тимофеев
Кинитээҕэр тоҥуй этим. Илиим бөҕүөрэрэ бэрдэ. П. Егоров
2. көсп. Дьону кытта билсэ-көрсө сатаабат, кэпсэтинньэҥэ, эйэҕэһэ суох. ☉ Необщительный, неотзывчивый, равнодушный, сдержанный
Тот — тоҥуй, аччык — амарах (өс хоһ.). Улахан куорат тыаһа, …… тоҥуй тымныы дьоно, массыынабыт сыта-сымара — бука барыта киһини үтүрүйэргэ дылылар. ЯАМ СД. Тэҥн. тоҥкуруун

1) становиться равнодушным, безразличным; дааргытыйан кыһыаллыбат буолбут став равнодушным, он перестал стараться; 2) глупить, делать глупости; кини дааргытыйан биэрбит он сглупил (в каком-л. деле); 3) утихать, успокаиваться (о боли); илиим ыарыыта дааргытыйда боль в руке утихла.

1. холод, мороз II холодный, морозный || холодно, морозно; кыһыҥҥы тымныы зимний холод, мороз; бытарҕан тымныы трескучий мороз; тымныы дьиэ холодная квартира; тымныы климат холодный климат; таһырдьа олус тымныы на улице очень холодно; тымныы түстэ начались морозы, наступили холода; тымныыга тоҥмут, итиигэ буспут погов. он в морозы мёрз, в зной горел (соотв. прошёл огонь и воду); 2. 1) холодный; недостаточно горячий; тымныы чэй остывший чай; тымныы ас а) холодная пища; б) холодная закуска; 2) перен. холодный, равнодушный; хладнокровный; тымныы көрсүү холодный приём; тымныы сыһыан равнодушное отношение.

прил. 1. мүлүүн; холодный ветер мүлүүн тыал; 2. (плохо защищающий от холода) мүлүүн; холодное одеяло мүлүүн суорҕан; 3. (неотапливаемый) тымныы, оттуллубат; холодная дача оттуллубат даача; 4. (остывший) мүлүүн, сойбут; холодный чай мүлүүн чэй; 5. в знач. сущ. холодное с. мүлүүн ас; рыбное холодное мүлүүн балык; 6. (о климате) тымныы; холодный климат тымныы халлааннаах; 7. перен. (равнодушный) тоҥуй, кеһүүн; 8. перен. (хладнокровный, суровый) тоҥуй; холодный взгляд тоҥ хараҕынан көрүү; # холодная война уота суох сэрии (империалистический эргимтэлэр норуоттар икки ардыларынааҕы сыһыаннаһыыга тыҥааһыны үөскэтэр уонна саҥа сэриини күөртүүр агрессивной бэлиитикэлэрэ); холодное оружие биилээх, биилээх-уһуктаах (хол. ыстыык, саабыла уо.д.а.).