даҕ. Хоноһолоох буоларын сөбүлүүр, ыалдьытымсах. ☉ Радушный, приветливый к гостям, гостеприимный
Аһатынньаҥынан алыс, Бэринньэҕинэн бэрт, Хоноһомсоҕунан олус. Өксөкүлээх Өлөксөй
Биһиги дьоммут бары эйэ-дэмнээх, наһаа хоноһомсох дьон эбиттэр. «Чолбон»

даҕ. Ыалдьыт кэлэрин сөбүлүүр, ыалдьыкка эйэҕэс-сайаҕас сыһыаннаах. ☉ Гостеприимный, хлебосольный, радушный
Ойуунускай дьиэтигэр олус ыалдьытымсах эрээри, бэйэтэ букатын ыалымсаҕа суоҕа. Амма Аччыгыйа
Кырдьык даҕаны, ыалдьытымсах үчүгэй да киһи буоллаҕыҥ. Л. Попов
Сахалар сайаҕас, ыалдьытымсах үтүө дьон эбиккит. А. Бродников

нареч. 1) тепло; сылаастык таҥын = одеваться тепло; 2) перен. разг. ласково, радушно; сылаастык көрүс = принять кого-л. радушно; кинини сылаастык көрдө она посмотрела на него ласково.

сов. 1. кого-что көрүс, көр; я встретил знакомого на улице мин уулуссаҕа билэр киһибин көрүстум; 2. кого-что (дождаться прибытия, наступления) көрүс, топу й, көһүт; встретить гостей на вокзале ыалдьыттары вокзалга тоһуй; встретить восход солнца күн тахсарын көһүт; 3. кого-что (принять каким-л. образом) көрүс; встретить певца аплодисментами ырыаһыты ытыс та-һыныытынан көрүс; 4. что, перен. (получить, испытать) көрсүлүн; встретить радушный приём үчүгэйдик көрсүлүн; # встретить в штыкй үөрбэ уһугунан көрүс, муоскар түһэр (адьас у тары буол, у тар).

туохт. Кими эмэ улаханнык ытыктаан, убаастаан, эйэҕэстик сыһыаннаһан аһатсиэт, ыалдьыттат. ☉ Проявляя к кому-л. уважение, почтение, оказывать ему радушный прием, выказывать гостеприимство
Сэргэчээн кинилэргэ хоно кэлиэ, күндүлүөхтэрэ-маанылыахтара, ханныгын да иһин аҕалара буолуо этэ буоллаҕа. Болот Боотур
Аппанаас Харыалап обургуну, эрэллээх кулукууну аһат, күндүлээ-маанылаа, сомуорускай арыгыта кутан кулу, хаһата, сыалаах эттэ тардан кэбис. Л. Попов
Киэһэ дьиэлээхтэр, остуол тардан, хоноһолорун күндүлүүллэр-маанылыыллар. Н. Якутскай

1. даҕ., кэпс. Үтүө санаалаах, эйэҕэс-сайаҕас. ☉ Добросердечный, радушный, приветливый
   [Эмээхсин:] Дьол-баат баар, Ааныс эһиги олоххут иннитигэр баҕар, үтүө санаалаах, манньаҕас майгылаах түбэһиэҕэ. А. Софронов
   Биһиги булчуппут бэйэтэ, б а й анай курдук, манньаҕас киһи, ыалдьытымсах хаһаайын. Ф. Софронов
   Мэхээнньик үөрэх тээх, Манньаҕас сүрэхтээх [эдэр киһи]. М. Соров
2. аат суолт. Аламаҕай быһыы; амарах санаа. ☉ Добродушие, радушие; милосердие
   Бэйэтин манньаҕаһыттан. ПЭК СЯЯ
   — Лөчүөккэ манньаҕаһын иһин төһөнү биэрдиҥ? — Биэс харчыны! — диэн балабыай этэн кэбиспитим. М. Горькай (тылб.)

1. даҕ. Киһиэхэ көһүүнэ суох, сайаҕас сыһыаннаах, олус эйэҕэс майгылаах. ☉ Приветливый, радушный, благожелательный
   Юрий элэккэйэ, кэпсэтинньэҥэ олус, кырдьаҕас дьоҥҥо болҕомтотун уурарынан сыаналаатахха, бэрт ыччат быһыылаах. Н. Лугинов
   Кини бэйэтэ элэккэй, амарах киһи. Ити чааһыгар дьоҥҥо барытыгар сөбүлэтэр. Н. Якутскай
   [Алексей Елисеевич] кини сигилитин-майгытын судургута, элэккэйэ киһини ордук таптатара, бэйэтигэр тардара. Н. Заболоцкай
   2
   көр элээмэ. Онтон Марба туран табах тарда-тарда, илбирийбит нэк сонун элэккэйин кэтэн, өҥө-дьүһүнэ бараммыт саал былаатын дуомун баанан, саҥата-иҥэтэ суох тахсан барда. Күндэ

I 1) держать; браться, хватать; илиигэр тут = держать в руках; ыга тут = держать крепко; икки киһи тымтык тутар загадка два человека лучину держат (ыт харахтара глаза собаки); 2) ловить; поймать; хватать; атта тут = поймать коня; ыт куобаҕы туппут собака схватила зайца; 3) удерживать, задерживать, останавливать кого-либо; айан киһитин тутума не задерживай путника; 4) перен. держать, содержать кого-что-л.; вести что-л., управлять чем-либо; ынахта тут= содержать коров; бэрэбиэһи тут = держать перевоз; хаһаайыстыбаны тут = управлять хозяйством # айах тут = преподносить угощение, угощать; күлүккэр тут = прятать, скрывать что-л. (от людей); өйгөр тут = запомнить; өйүн туппут зрелый (о человеке); санааҕар тут = чувствовать себя обиженным; сүрэҕин тут = покорить чьё-л. сердце; сүрэххэр тут = принять (близко) к сердцу; тэһииннэ тут = радушно встречать гостя (букв. держать за повод); уҥуоҕун тут = а) хоронить; б) разг. ломать, разбивать что-л. (напр. посуду при небрежном обращении); эт тут = взрослеть, достигать полной физической зрелости (обычно о девушке).
II 1) строить; дьиэтэ тут = построить дом; 2) перен. строить, создавать, созидать; саҥа олоҕу тут = строить новую жизнь; 3) мат. построить;эргимтэтэ тут= построить окружность;квадратта тут= вычертить квадрат.