напряжённый момент; разгар; үлэ күргүһэ разгар работы.

высшая степень чего-л.; разгар; от үлэтин үгэнэ разгар сенокоса.

1) разгар (напр. полевых работ); от үлэтин күргүөмэ разгар сенокоса; 2) гурьба; күргүөмүнэн айаннаа = идти или ехать гурьбой.

сай ортото в середине лёта, в разгар лёта; сай устата за лето, на протяжении лёта.

работа (напряжённая, большая), труд (напряжённый, большой); үлэ-хамнас элбэх много работы; үлэ-хамнас үгэнэ разгар работы; үлэтэ-хамнаһа бүппэт забот полон рот.

поэт. I) вырастать, мужать; развиваться; 2) быть в разгаре; ааттаах ыһыах барҕарбыт славный ысыах в полном разгаре.

I дьявол, чёрт; сах сиэтин ! чёрт побери!; сах билэр чёрт его знает.
II уст. время; бу сахха в это время; хайа сахтан? с какого времени?; күөх сах разгар лета (букв. зелёное время).

1) делать что-л. до середины, до половины; үлэбин ортолоотум работу свою я довёл до середины; ортолуу оонньоон эрдэхпитинэ в разгар игры (букв. когда мы дошли до середины игры); 2) достигать середины, половины чего-л.; өрүһү ортолоо = добраться до середины реки; 3) достигать средних размеров; иметь среднюю величину; ортолуур атырдьах вилы средней величины (для стогования сена) # ортолуу итирик разг. полупьяный.

аат. Туох эмэ үгэннээн турар кэмэ (хол., хомуур, тутуу үлэтэ). ☉ Разгар чего-л. (напр., полевых, строительных работ)
От үлэтин күргүөмэ.  Үлэ күргүөмүгэр үлүһүйэн, бары да оччо айдаарбатылар, мэниктээбэтилэр. В. Яковлев
«Кууһума үгэһэ» диэн уочарканы ааҕан баран, холкуоһу тутуу үлэтин бастакы күргүөмэ үүннэрбит кырдьаҕас көлүөнэ үлэһиттэри өйдөөн кэлэбин. КНЗ ОТК

I
күргүй I диэнтэн холб. туһ. Кэпсэтэн күргүһэн эрэллэр. ПЭК СЯЯ
II
аат. Туох эмэ саамай тыҥаан, муҥутаан турар кэмэ, үгэнэ. ☉ Напряженный момент, разгар чего-л.
Үлэ күргүһэ.  Арсен тигээйи, куйаас күргүһүн саҕана ынахтарын титииккэ баайан аһатарга быһаарынна. А. Федоров. Буурҕа күргүһэ арыый уостан эрэргэ дылы. А. Сыромятникова
Бырдах күргүһэ ааһан, сорох ыаллар дойдуларын диэки көһүтэлээбиттэрэ. П. Ламутскай (тылб.)