слизь; балык салыҥа слизь на рыбе; торбос салыҥын сууй = обмывать телёнка (новорождённого).

см. салын= I.

недвижимые вещи

аат.
1. Ууга сылдьар сорох харамайдар уонна сорох үүнээйилэр тас өттүлэриттэн, оттон киһиэхэ-сүөһүгэ ас буһарар, тыынар уо. д. а. уорганнарын ис өттүлэрин бүрүйэр ньылбырхай маасса. ☉ Выделяемая некоторыми животными и растениями тягучая скользкая масса, слизь. Балык салыҥа
□ [Бэс тэллэйин сэлээппэтэ] сииктээх кэмҥэ сыстаҥнас салыҥынан бүрүллэр. Г. Угаров
Баҕа тириитэ бэйэтиттэн салыҥы чаалытан таһаарар, ол иһин мэлдьи инчэҕэй буолааччы. ББЕ З
2. Сүөһү, кыыл саҥа төрөөбүт оҕотун түүтүн инчэҕэйэ. ☉ Слизь на новорождённом детёныше животных (напр., на телёнке). Ынах оҕотун салыҥын салаан куурдар
□ Төрөөбүтүнэн тугут ийэтин бастакы уоһаҕын тото-хана испит, ийэтэ тугутун салыҥын үчүгэйдик салаабыт буоллаҕына, кини тымныыга тоҥмот, түргэнник атахтанар. ТНС ОКТК
3
чалахай диэн курдук. Эһэ кини үрдүгэр түһээри күөх салыҥынан тибиирбэхтии …… тоһуйбут. Н. Абыйчанин
[Хабарҕаһыт чэпчэки көрүҥэр] убаһа температурата барбах үрдүүр. Муннуттан аҕыйах уу, онтон күөхтүҥү салыҥ сүүрэр. НПИ ССЫа
4. кэпс. Инчэҕэйгэ сыппыт туох эмэ ньылбырхай кирэ, көлбөҕө. ☉ Скользкий тягучий налёт на предметах, появляющийся от постоянной сырости, слизь. Ууга сыппыт мас салыҥын сотон көтөҕөн таһаардылар
ср. тув. шалыҥ ‘роса’, хак. салым ‘роса’, ног. шылым ‘слизь’, монг. салс ‘слизь’

туохт.
1. Туохтан эмэ астынан, дуоһуйан эрчимнээхтик күл-үөр, оонньоо-дьээбэлэн. ☉ Смеяться и шутить от души, быть в веселом настроении, веселиться
Оҕонньор сиэлбитин кубулуппакка ойоҕолоон иһэн үөрэн күллэсалла, саҥа аллайда: «Нойоон, үчүгэй эбиккин». Саха фольк. Иккилээх Сэмэнчик аҕатыгар көтөхтөрбүтүнэн икки илиитинэн даллаҥныы-даллаҥныы, күлэсала, тугу эрэ лахсыйа истэ. Амма Аччыгыйа
Доҕотторбун кытта бииргэ ыллыы-туойа, кэпсэтэ, күлэ-сала сылдьарым бу турар. С. Ефремов
2. көсп. Тыастаахтык күүдэпчилэнэ умай (оһох, кутаа уотун туһунан). ☉ Ярко и сильно гореть, пылать (о костре, о пламени в печи)
Оһох уота өргө диэри күүдэпчилэнэ умайда, күллэ-салла, кыһыл чохторунан тамнааттанна. Амма Аччыгыйа
Көмүлүөк барахсан, куолутунан, эмиэ күллэ-салла, үөрдэ-көттө. Суорун Омоллоон

аат. Дьиэҕэ-уокка туттуллар тэрил, мал; туттар сэп-сэбиргэл бүтүннүүтэ. ☉ Предметы обихода; домашний скарб
Ийэлэрэ күнүскү ынахха тахсыбытын кэннэ, Чүөчээски малынсалын барытын хомунна. Суорун Омоллоон
Күнү быһа дьиэ малын-салын тиэйбит холкуостаахтар көһөн күккүрээн, быһыт муостатын лиҥкинэттилэр. М. Доҕордуурап
Табаларын тутан, аһаан-сиэн баран, өйүүҥҥэ диэри туттуллубат маллары-саллары сэтии табаларга тиэйдилэр. Т. Халыев