Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сандаархай

даҕ. Сандаара сырдаан көстөр, күндээркэй, чаҕылхай сырдык. ☉ Яркий, светлый, излучающий свет; чистый, прозрачный
Сырдык санаалаах дьон барахсаттар Туруорбут ураһалара даҕаны Санааларын курдук сандаархай. И. Гоголев
Сандаархай уулаах Амма хотуну өҥөйө олорор Мындаҕаайы дэриэбинэтигэр бу киэһэ бырааһынньык. Ф. Софронов
Эмискэ дьиэ муннугун Эргийэ баттаан массыына Сабыта быраҕан барда сап-сандаархай уотунан. И. Сысолятин
◊ Сандаархай бүрүөһүн анат. — киһи-сүөһү хараҕын иччитин тулатынааҕы өҥнөөх бүрүөтэ, харатын тас улахан эргиирэ. ☉ Оболочка глаза со зрачковым отверстием, которая содержит пигментные клетки, определяющие цвет глаз, радужная оболочка.

Еще переводы:

кылбархай

кылбархай (Якутский → Якутский)

даҕ. Кылбайан, чаҕылыйан көстөр, сандаархай. ☉ Блестящий, сверкающий, искрящийся. Кылбархай хаар

мэндээрис

мэндээрис (Якутский → Якутский)

мэндээрий диэнтэн холб. туһ. Эн иннигэр сиэркилэ курдук сандаархай, төгүрүк, киэҥ күөллэр мэндээриһэллэр. «ХС»

бычалыс

бычалыс (Якутский → Якутский)

бычалый диэнтэн холб. туһ. Уоска оҕустарбыттыы кыыс сирэйэ кубарыс гынна, сандаархай харахтара төгүрүһэ түстүлэр итиэннэ сонно толору уунан бычалыстылар. «ХС»

курсуйуу

курсуйуу (Якутский → Якутский)

курсуй диэнтэн хай
аата. Сандаархай санаакам кустуга, Кубулҕат дириҥ өй туманым, Курсуйуу дьапталҕа былытын Курдары чаҕылла сырдааҥҥын, Сандаарый, санаакам кустуга. «ХС»

сахаччай

сахаччай (Якутский → Якутский)

поэт., көр саха
1.
1. [Симэхсин эмээхсин:] Көрөҕүт, көрбөккүт: Киэһээҥҥи халлааным Килбиэнэ диэбитим Киһиччэй эбит даа, Сандаархай халлааным Сандала диэбитим Сахаччай эбит даа. П. Ойуунускай

кустуктаа

кустуктаа (Якутский → Якутский)

туохт. Кустук өҥүнэн оонньоо. ☉ Играть разными цветами, отсвечивать, как радуга
Халлааны кустуктуур Москва, Эн үтүөҥ хоһооҥҥо холбонно. Эллэй
[Саас] Эн уран илии ойууһуккун: Эҥин да өҥү кустуктуугун. Сандаархай дуйунан соппуккун Сып-сырдык сыа хаары, күөл мууһун. С. Спиридонова

күндээркэй

күндээркэй (Якутский → Якутский)

даҕ. Олус сырдык, наһаа чаҕылхай; сандаархай (күн, уот туһунан). ☉ Яркий, ослепительный; сияющий (о солнце, свете). Күһүҥҥү айылҕа Олус да күндүгүн, Күндээркэй, арылхай Күөх халлаан үрдүгүн. С. Тимофеев. Күндээркэй дуга — Күн оонньуур кустуга Аарка аан курдук Арыллан турда. Чэчир-68. Күндээркэй күөлгэ сырдык уулаах сүлбэ уута сүүрүгүрэн түһэр. «ХС»

сандаа

сандаа (Якутский → Якутский)

даҕ., фольк. Сандаархай, күлүмүрдэс сырдык. ☉ Очень светлый, сияющий ярким светом; лучезарный
Аҕыс былас суһуоҕун …… Намылыта-намылыта, Наҕыл-наҕыллык Саҥа саҥаран, Сандаа көмүс тиистэрэ Турталдьыйа-турталдьыйа Туойа олорбута үһү. П. Ойуунускай
Сандаа тыргыл сарыаллаах Чаҕыл күммүт таҕыста, Көмүс чуораан күйгүөннээх Күлэр күнүс күндээрдэ! Суорун Омоллоон

сандалас

сандалас (Якутский → Якутский)

сандаархай диэн курдук
Сааскы сандалас маҥан күн соҕурууҥҥу халлааҥҥа өрө күөрэйэн тахсан, күн ортолоон эрдэҕинэ, биир үрэххэ кэлэн [Дорогуунап Ньукулай] ата хорос гына тура түстэ. П. Ойуунускай
Саҥа дьиэ сандалас киэҥ иһин, Сырдык мөҥүөнүн, үрдүгүн Көрөөт биллим холкуостаах киһи Дьоллоох олоҕун курдугун. И. Эртюков

кылбаҕар

кылбаҕар (Якутский → Якутский)

даҕ. Туох да мэҥэ, харата суох хаар маҥан, сандаархай. ☉ Сияющий белизной, без единого пятнышка, яркий
Кыҥкынас куоластаах, Кырыыппалыы ырыалаах, Кынталлыбыт быһыылаах, Кылбаҕар дьүһүннээх Кыталыктыыр кыылым. Саха нар. ыр. I
Мап-мап маҥхаҕар Баай кыраай манньыата, Кып-кып кылбаҕар Кыраһам көмүһэ [таба туһунан]. Эллэй
Күһүҥҥү сылааһа кэхтэн эрэр сырдык күн уһуу сардаҥалара, саҥа сулламмыт, кыыс оҕо харытын курдук, кылбаҕар эттээх сэргэни кууһан ылан, ууруу-сыллыы тула көттүлэр. В. Титов. Тэҥн. кылбаҥ, кылбар I, кылбараҥ
♦ Кырса эрэ кылбаҕар, субата эрэ туртаҕар — тас дьүһүнүнэн эрэ үчүгэй, оттон ис дьиҥэ куһаҕан (киһи). ☉ Красив только снаружи, лишь внешне (о человеке). Көрдөххө кырсыҥ эрэ кылбаҕар, субаҥ эрэ туртаҕар. Саха фольк.