сыһ.
1. Сардырҕаан, «сарк-сарк» тыаһаан. ☉ Издавая шаркающие или стрекочущие звуки
Олбуору кыйа үүммүт эрбэһини кэһэн, тэйиччиттэн да иһиллиэхтик сардырҕаччы хаамара. Софр. Данилов
2. Сардырҕаан, сардыргыы ыһыллан. ☉ Рассыпаясь, брызжа (об искрах, лучах)
Сааллар чаҕылҕан Сардырҕаччы саккыраата. П. Ойуунускай

тэлээр диэнтэн хамс
көстүү. Хантан эрэ сотору-сотору хаппыт сэбирдэх тэлээрийэн кэлэн «сарк» гына түһэр. Амма Аччыгыйа
Бурҕаачай Боскуо түргэнник хааман, плаһын тэллэҕэ тэлээрийдэ. В. Протодьяконов
«Кырдьык даҕаны, бардыым бардым...», — диэт, Ньургустаана тута тэлээрийэ турда. «ХС»

I
тыаһы үт. туохт. Арыттаан «сарк-сарк» гын, «сарксарк» гынан тыаһаа. ☉ Издавать шаркающие или стрекочущие звуки, шаркать, стрекотать. Хааман сардырҕаа
□ Ол олордоҕуна булчут көхсүн тыаһа кыыкынаан, атаҕын тыаһа сардырҕаан, субу барыҥнаан тиийэн кэлбит. Саха ост. I
Сайын устата ыгар аһыҥа Сайылыкпар Сардыргыырыттан кулгааҕым Сылайан салҕар. К. Туйаарыскай
Тымныы салгын сардыргыыр, Тыа тоҥон таһыргыыр. С. Васильев
II
дьүһ. туохт. Күүскэ ыһыллан таҕыс (уот, сардаҥа туһунан). ☉ Разлететься, рассыпаться, брызнуть (об искрах, лучах)
Чаҕылҕан сардыргыыр, этиҥ сааллар. В. Миронов
Кульбертинов аттыгар миинэ дэлби ыстаммыта. Иван хараҕыттан уот сардыргыырга дылы гыммыта. ССС

аат. Мас синньигэс, хаппыт лабаата, мутуга. ☉ Сухие сучья, хворост
Отуу уота кураанах амынньыары күлүбүрэччи сиэн, өрө күүдэпчилэннэ. Н. Заболоцкай
[Уйбаан] онтон тэйиччи баран амынньыары хомуйан көтөҕөн аҕалан, боллуон таһыгар «сарк» гына бырахта. Р. Кулаковскай
Күнүс эбэбинээн иккиэн тыаҕа тахсан амынньыар хомуйабыт. «ХС». Тэҥн. абырҕал

дьүһ. туохт. Сөптөөх киэбэ-кэриҥэ, күүһэ-сэниэтэ суох кыра көстүүлээх буол. ☉ Выглядеть малорослым и слабосильным (о человеке)
Үүтүн тохпут оҕо курдук саппаллан, тугу да гыныан булбакка, таах туран хаалла. В. Яковлев
[Нэтээги] Саһарҕаны сабаары Сараадыйан көппүтэ, — Аттыгар турааччы Араҥас маһыгар, Саккыраҥ суолланан, Сарк гына түстэ. Саатыттан уҥан-таалан, Саппаллан сыттаҕына, …… Халҕаһа хара таас Хараҥа анныттан Чыс тахсан быар куустан, Чыыбыргыы олордо. И. Чаҕылҕан

аат. Кыра сүүрээн, үрүйэ. ☉ Источник, родник, ключ или маленький ручеёк
Кылыгырыы-тылыгырыы сыркы тэбэр... В. Миронов
Биир хайысхаҕа дьулуһан сүүрүгүрдэр сыркылар ууларыттан улуу күүс үөскүүр. К. Чиряев. Посейдон үс бастаах үҥүүтүнэн очуос хайаны дьөлө кэйбитигэр сыркы уута өрө тыга түспүт. КФП БАаДИ. Тэҥн. дьүүктэ, сыккыс
ср. ДТС сарк ‘сочиться, просачиваться’, карач.-балк. ырхы ‘поток’

тыраадый диэнтэн холб. туһ. [Хоптолор] уйаларыттан көҥөөтөҕө буолан, …… «сарк» гынан тэбэн, онто да суох кыһыл атахтара тыраадыһан ааһаллара. С. Тумат
Күн арҕаа мыраан үрдүгэр тиийэн өттүгэстии түһэрин кытта, мастар күлүктэрэ сатала суох уһаан тыраадыстылар. Г. Колесов
Хайаҕа тахсан мэччийэр козалар ыллыктара онон-манан тыраадыһаллар. «Чолбон»

аат., түөлбэ. Хабдьы. ☉ Куропатка белая
Бэрт былыр хабыйахаан, син атын көтөрдөр курдук, соҕуруу дойдуга баран кыстыыра эбитэ үһү. Саха ост. I
Арай манна мэлдьи аргыс буолан, кыракый талахтар төрдүлэригэр сарк гына түһээччи хабыйахаан баар. А. Сыромятникова
Хабдьы (хабыйахаан, үрүҥ курупааскы) мороду кус саҕа, үп-үрүҥ уонна хап-хара кутуруктаах. Н. Габышев
ср. эвенк. кавекан ‘куропатка’

I
көр сарт I
Уол тугу эрэ кыҥастаһа олорор, ситэ көтө илик сар элиэ оҕотун курдук баһын кыҥнаҥнатта, уоһун чорбоҥнотто. Болот Боотур
Ийэ киһи уолаттарыҥ үтүө сирэйдэрин көрөн кэбис: баар-суох соҕотох убайдарыттан биир сар куорсунун харыһыйдылар. «Чолбон»
ср. уйг. сар ‘вид коршуна с раздвоенным хвостом; ястреб’, монг. сар ‘лунь’, с.-юг. сар ‘ястреб’
II
сар түс — сарт түс диэн курдук (көр сарт II)
Ийэ-хара көлөһүнүм эмискэччи үлүгэр сар түстэ. А. Бэрияк
Көлөһүннэрэ Сар түспүт дьон харса суох куһуйаллара. А. Сыромятникова
ср. ног. зар-зар ‘звукоподражание обильному течению жидкости’
III
көр сарк
Дьөгүөр Кууһумуус тыырбыт тымтыктарын оһох иннинэн ардьаахха сар гына бырахпыта, икки ньилбэгин тэбэммэхтээбитэ. И. Сысолятин

туохт. Улахан тутуурдаах буолан эбэтэр туохтан эмэ мэһэйдэтэн сылбырҕата суохтук, көлөттүгэстик хаамп. ☉ Идти, двигаться неловко, неуклюже под тяжестью переносимого груза, каких-л. вещей
[Абааһы уола] Дьахтар киһини кытаахтаабытынан Алдьархайдаах аллараа дайды АлайДалай аартыгын устун Таҥнары көтөн сабырыйан Таталҕаланан түһэн бара турбута үһү. Күннүк Уурастыырап
Күөх окко кистии быраҕыллыбыт аҕатын эрдиитин булан, илиитигэр тутуурдаах таталҕаланан күөлгэ киирдэ. В. Тарабукин
Олоппоһу түҥнэри көтөн, охтон таталҕаламмыппын ийэм тутан ылбыта. П. Аввакумов
Кини баттыгын мүччү тутан таталҕаланан, ороҥҥо сарк гына бырахпыт суумкатын хаба тардан ылбыта уонна көнтөрүктүк эргиллэн оһоххо тиийэн кэлбитэ. «ХС»