Якутские буквы:

Якутский → Русский

сарт

I уст. тонкая дранка или лучина (для вязки верш, плетения корзин).
II хищная птица семейства соколиных.

Якутский → Якутский

сарт

I
аат. Элиэҕэ майгынныыр эрээри арыый кыра, тыҥырахтаах сиэмэх көтөр. Хищная птица из семейства ястребиных, похожая на коршуна, но меньшая по размерам, канюк, сарыч. Туораабыты тураах сиир, салыйбыты сарт сиир (өс ном.). Үгүс сиэмэхтэр тыыннаах харамайдары бултаһаллар: мохсоҕоллор, хотойдор, сартар, кыыртар, кутуйахсыттар уо. д. а. ББЕ З
Сарт кутуруга бот. — от арааһа. Род многолетних трав семейства сложноцветных, ястребинка. Сарт кутуруга буол — күһүн буолан, хагдарыйан саһархай дьүһүннэн (күһүн от-мас бастакы саһарыытын этиллэр). Начинать желтеть от первых заморозков (о растениях в начале осени)
Күһүн чугаһаан, отмас сарт кутуруга буола хагдарыйан эрэрэ. ПАК АаТХ
II
аат. Маһы кэтит тымтык курдук гына тыыран тугу эмэ оҥорорго бэлэмнэммитэ. Широкие щепки, из которых плетут корзины и пр. (раньше такое плетение ставили также в окно вместо стекла). Көнө саастаах маһынан сарт тыыраллар
Көмүлүөк оһох иннигэр …… эдэригэр бэрт үчүгэй сэбэрэлээх киһи кырдьыбыта, сарт тымтайтан ылан, үтэһэҕэ мунду балыктары үөлэ олорор. Р. Кулаковскай
Балаҕаннарын сарт түннүктэрэ кылбаһан көһүннүлэр. «ХС»
Сарт түс — өрүһүлтэтэ суох саккыраа (хол., киһи көлөһүнүн этэргэ). Литься градом (о поте, слезах)
Буруону [тыал] сабыта охсон, дьиэ иһэ ыыс-быдаан. Харахтарын уута сарт түһэр. Болот Боотур
Бэрт өр сүүрүктүүн хатыһан, ийэ-хара көлөһүнэ сарт түһэн, Оппоос адьас ыксаабытын кэннэ, кытыл чугаһаатар чугаһаан истэ. В. Тарабукин. Сарт бар — быыһа суох тэһин, саккырас буол (хол., дьиэни, иһити этэргэ). Течь, капать сплошным потоком (напр., о жидкости, льющейся с потолка, из повреждённой посуды)
Өс киирбэх хоспоххо көтөн түс, Хоспохпут букатын сарт барбыт …… Олоруох быһыылаах манна кус Халҕанын тэлэччи астаргын. Урсун
ср. тюрк. йар, дьар ‘расщепить’, йарт ‘доска’


Еще переводы:

корзина

корзина (Русский → Якутский)

сущ
корзина, сарт иһит

тымтай

тымтай (Якутский → Русский)

плетёнка (круглый или овальный сосуд из берёсты или лучинок лиственницы); сарт тымтай плетёнка из лучинок лиственницы.

ньалҕарыҥнаа

ньалҕарыҥнаа (Якутский → Якутский)

ньалҕарый диэнтэн б. тэҥ. көстүү. Арыы ууллан ньалҕарыҥныыр
Чукча аһара кыһалларыттан көлөһүнэ сарт түһэн хара сирэйэ ньалҕарыҥныыр. «ХС»

ыскакаалкалаа

ыскакаалкалаа (Якутский → Якутский)

туохт. Ыскакаалканан ойуоккалаа, ыстаҥалаа. Прыгать через скакалку. Лира биһикки ыскакаалкалаан ийэ-хара көлөһүммүт сарт түһэрэ. «Саха с.»

сарас

сарас (Якутский → Якутский)

сарай I диэнтэн холб. туһ. Күн обургу сылаас сыдьаайынан Кинилэри ууруур, кууһар, Чочумча буолаат үөттэрим сараһан Сарт түһэн соҥуһан турдулар. М. Ефимов

сарк

сарк (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. т. Туох эмэ ыарахана, чиҥэ суох предмет чэпчэкитик түһэр тыаһа. Подражание шороху от падения легковесного нетвёрдого предмета.
ср. башк. шарт ‘бах’, каракалп. сарт ‘трах’

сар

сар (Якутский → Якутский)

I
көр сарт I
Уол тугу эрэ кыҥастаһа олорор, ситэ көтө илик сар элиэ оҕотун курдук баһын кыҥнаҥнатта, уоһун чорбоҥнотто. Болот Боотур
Ийэ киһи уолаттарыҥ үтүө сирэйдэрин көрөн кэбис: баар-суох соҕотох убайдарыттан биир сар куорсунун харыһыйдылар. «Чолбон»
ср. уйг. сар ‘вид коршуна с раздвоенным хвостом; ястреб’, монг. сар ‘лунь’, с.-юг. сар ‘ястреб’
II
сар түс — сарт түс диэн курдук (көр сарт II)
Ийэ-хара көлөһүнүм эмискэччи үлүгэр сар түстэ. А. Бэрияк
Көлөһүннэрэ Сар түспүт дьон харса суох куһуйаллара. А. Сыромятникова
ср. ног. зар-зар ‘звукоподражание обильному течению жидкости’
III
көр сарк
Дьөгүөр Кууһумуус тыырбыт тымтыктарын оһох иннинэн ардьаахха сар гына бырахпыта, икки ньилбэгин тэбэммэхтээбитэ. И. Сысолятин

баҕыа

баҕыа (Якутский → Якутский)

дэгиэ диэн курдук
Саманна түбэспит Сарт элиэ обургу Сытыы баҕыа тыҥыраҕын сарбаппытынан «Сап» гына харбаан эрдэҕинэ, Ийэ куо барахсан Бүтүн көхсүнэн бүөлүү түһэн, Күндү көмүһүн көмүскээн ылла. Р. Баҕатаайыскай

мөчөкөлөс

мөчөкөлөс (Якутский → Якутский)

мөчөкөлөө диэнтэн холб. туһ. Эмискэ сарт түспүт харах уута кыламаннарыгар мөчөкөлөһө тоҥон истэ. Н. Лугинов
Зоя мөчөкөлөспүт баттахтарыгар онон-манан от-мас умньаммыт. С. Тарасов
Кини таһыгар ардахтан мөчөкөлөспүт түүлэр, сымыыт хаҕын бытархайдара сыталлар. М. Шолохов (тылб.)

туораа=

туораа= (Якутский → Русский)

1) поворачивать, сворачивать; суолтан туораа = свернуть с дороги; туораа-быты тураах сиир , салыйбыты сарт сиир погов. свернувшего (на чужбину) ворона клюёт, покинувшего (родину) коршун клюёт; 2) переходить; переправляться; уулуссаны туораа = перейти улицу; өрүһү туораа = переправиться через реку; 3) перен. разг. уклоняться= от чего-л., избегать чего-л.; эппиэтинэстэн туораа = уклониться от ответственности.