отвисать, обвисать; свешиваться, болтаться; кини сонун эҥэрэ тэллэстибит у него болтаются оборванные полы пальто.

. несов. I. см. спуститься; 2. (быть расположенным наклонно) түһэн бар, намтаан түс; берег спускался к морю биэрэк муораҕа намтаан түһэр; 3. на что (свешиваться) түс, намылый, ыйан.

1) свешиваться, спускаться; сиринэн намылыиар солко ырбаахы шёлковое платье до пят; 2) медленно двигаться; лениво выступать; аттаахтар аллара намылыйан түстүлэр всадники медленно спустились с пригорка; 3) перен. плыть (о звуках, запахе); өрүс кытылынан ырыа намылыиар над рекой медленно плывёт песня.

туохт. Үөһэттэн аллара намылыйан түс. ☉ Свешиваться, свисать, спадать (напр., о шерсти животных)
Хата нэмирийбит уһун түүлээх кырдьыбыт эриэн ыта олбуорун айаҕар сэниэтэ суохтук үрэн, налбыгыр кулгаахтарын тэбээтэ. Амма Аччыгыйа
Нэмирийбит лабаалаах хаары бүрүммүт тииттэр суол саамай кытыытыгар ыга симсэн тураллар. Г. Николаева
Хойуу мутукчалаах, суон лабаалардаах соҕотох аар тиит өрө нэмирийэн тахсан, мотуок солко мутукчатын салгын хоту далбаатана хамсыы турар. А. Бэрияк

дьүһ. туохт. Саба сабырыйан көһүн, саба сабырыйбыт улахан көстүүлээх буол (хол., киһи хааһа, хотой кыната). ☉ Нависать, свешиваться складками
Килэйээҥки сонноох, сабырыттыбыт хойуу хаастаах саар тэгил киһи курбачыйан киирдэ. А. Фёдоров
Африка сулуоннарын ол сабырыттыбыт олус улахан кулгаахтара куйааска ибигирэһэ хамсыыллар. ГКН МҮАа
[Хотой] Бадьырыттан атах да атах, Хомпоруттан тумус да тумус, Чаҕылыттан харах да харах, Сабырыттан кынат да кынат. «ХС»

дьүһ. туохт. Олус тэллэгэр буол, тэллэйэн түс (хол., халыҥ аллараа уос туһунан). ☉ Быть, казаться отвисшим, обвисшим, свешиваться (напр., о толстой нижней губе)
Аллараа уоһа, иҥиирэ суох сиикэй эти сыһыарбыт курдук, тэллэстэн түспүт. Амма Аччыгыйа
[Аттынааҕы киһи] кинини истибэт, мээр кулгааҕын саптар, аллараа уоһа тэллэстэн түспүт. А. Фадеев (тылб.)

туохт.
1. Намтыы аллара түс, намтаан бар. ☉ Опускаться, снижаться (напр., о птицах, летательном аппарате); клониться к закату (о небесных светилах). Кустар санньыйбытынан бардылар
□ Күн арҕаа санньыйан, киэһэрэн барда. А. Софронов
Халлааҥҥа халыйбыт былыттар ыараабыттара, намылыһан аллара санньыйбыттара. Далан
△ Аллара диэки санньылый (хол., илии); умса тутун. ☉ Свешиваться (напр., о руках); опускаться на грудь (о голове человека)
Сомоҕоллой, илиитэ санньыйан, тутан турар баһымньытын умса тайахтанан кэбистэ. Болот Боотур
[Кыыс эксээмэҥҥэ] улам төбөтө санньыйан истэ. Дьарамай санныларын кумуччу тутунна. Н. Лугинов
2
көсп. санньыар I диэн курдук. Аныгы уол оҕо барахсан, Аан ийэ дайдым далбарыттан Арахсар күнүм кэллэҕэ диэн Санааҕа-онооҕо ылларан, Санньыйыаҕа дии санаабаппын. П. Ойуунускай
Сүрэ тостубут, уҥуохтаах тириитэ хаалбыт кырдьаҕас оҕонньор, тайаҕар өйөнөн суос-соҕотоҕун санньыйан турар этэ. Амма Аччыгыйа
Харахпыт уутун кыанаммыт, Хараастан, санньыйан турбуппут. Күннүк Уурастыырап
ср. монг. санжийх ‘висеть набок’, с.-юг. санйы ‘свешиваться вниз’

дьүһ. туохт.
1. Иннин диэки тахса сылдьар (сэҥийэ туһунан этэргэ). ☉ Выдаваться вперёд (напр., об узкой нижней челюсти)
[Комендант:] Онньойо сытыйан, киһи күлүүлээххин баҕастааххын! Эн да олбуоруҥ холоон! Амма Аччыгыйа
Биригэдьиир ол иһэр, атын хоҥоруута көстө илигинэ, бэйэтин сыҥааҕа онньойон көһүннэ. М. Доҕордуурап
2. Аллараа өттүгүнэн ханньаччы үктэн, тэпсилин (хол., атах таҥаһын тилэҕин этэргэ). ☉ Быть стоптанным набок (о задках торбасов)
Уол онньойо сытыйбыт онньууската быга сылдьар олооччулааҕа. Н. Якутскай
Алыкай үгүһү-элбэҕи толкуйдуу барбатаҕа, үөрүүтүгэр онньойбут этэрбэһин үөһэ диэки тэбэн чолох гыннарда. И. Федосеев
ср. кирг. оо ‘свешиваться на одну сторону, переваливаться; склоняться’

туохт. Төбөҕүн санньыта тутун (киһини этэргэ). ☉ Наклонять, опускать, склонять голову (о человеке)
Маайа, иһиллии сатаан, моонньун күөкэтиэҕинэн күөкэтэн, чөрбөйүөҕүнэн чөрбөйөн турбахтаабыта уонна улам хоҥкуйан барбыта. Софр. Данилов
Кыыс Ньургун диэки хоргутууну этиэх иннинэ хоолдьуктаах бэйэтэ хоҥкуйан дорообо биэрдэ. Эрилик Эристиин
△ Санньыччы иэҕилин (от-мас төбөтүн, сибэккитин, куолаһын этэргэ). ☉ Гнуться, клониться, поникать, свешиваться верхушкой (о растениях)
Роза тэтэркэй бэйэтэ өлбөөдүйэн, дьондоҕор бэйэтэ хоҥкуйан тураахтыыр эбит! Софр. Данилов
Күөх от саһара куурбут, төбөтө аллара хоҥкуйбут. «ХС»
♦ Хоолдьуктаах бэйэм хоҥкуйан, сүһүөхтээх бэйэм сүгүрүйэн эрэбин көр сүһүөх I
Аал уотум иччитэ, Бырдьа бытык, Хоолдьуктаах бэйэм хоҥкуйан, сүһүөхтээх бэйэм сүгүрүйэн эрэбин. С. Васильев
ср. бур. хунхыха ‘опустить (голову)’

туохт.
1. Үөһэттэн таҥ нары санньылый, санньылыччы ыйанан түс. ☉ Свешиваться, спадать, нависать
Солко кур таҥнары намылыйан турар үһү (тааб.: кустук). От-мас мутукчата ситэн, сэлиик ат сиэлин курдук, намылыйан турар кэмэ кэлбит. Н. Якутскай
И.А. Степанов оҕонньор хаар маҥан баттахтаах, аллараа сэҥийэтиттэн таҥнары намылыйбыт муус маҥан бытыктаах. Н. Заболоцкай
△ Үөһэттэн аллара оргууй бытааннык түс. ☉ Падать тихо, плавно (о снеге), медленно опускаться вниз (напр., о стае птиц)
Маҥнайгы хаар намылыйар, Наҕыллык, уу-чуумпутук. И. Гоголев
Хаас үөрэ намылыйар, кус үөрэ субуллар. «ХС»
Суолу быһа сүр кэрэ, ыраас хаар биир-мээр түһэн намылыйбыта. Ч. Айтматов (тылб.)
2. Оргууй аҕай, бытааннык хамсан, хаамп (хол., уһун таҥастаах киһи туһунан). ☉ Двигаться плавно, медленно, вышагивать лениво (напр., о человеке в длинной одежде)
Аартыгы намылыйан аллара түстэ. ПЭК СЯЯ
Үс-түөрт төгүл көхсүн этитэн баран, тугу да ылбакка, кини намылыйан тахсан барбыт үһү. А. Софронов
3. Намыыннык дьиэрэтэн, унаарыччы саҥар; оргууйдук дьиэрэһий (ырыа, муус. дорҕ. туһунан). ☉ Говорить, напевать спокойно, тихо, нежно; разноситься плавно вдаль (о звуках песни, музыки)
«Чэ, түс даа», — ааттаһардыы намылыйда. Амма Аччыгыйа. Ырыа оргууй намылыйар, арыт үрдээн күөрэйэн ылар уонна уу чуумпу балаҕан түөрт эркинигэр охсуллан, ханна эрэ ыраах унаарыйа устар. А. Бэрияк