Якутские буквы:

Якутский → Русский

силээхтэ

щеголь, франт; силээхтэ дьахтар щеголиха.

Якутский → Якутский

силээхтэ

даҕ., кэпс.
1. Тас көрүҥэр, таҥаһыгар-сабыгар, тутта сылдьарыгар аһара болҕомтотун уурар, үтүөмсүк, маанымсык. ☉ Любящий наряжаться, щеголять
[Кыргыттар] Этэрбэс таҥастааҕы Элэк гыннылар …… Силээхтэ киһини Сэргэхтик көрдүлэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Чааскылаах диэн куораттыы таҥастаах, сууммут-тарааммыт, аҕамсыйбыт силээхтэ ойуун көһүннэ. Амма Аччыгыйа
Тастан киирбит киһи сүрдээх сиэдэрэй таҥастаах, силээхтэ көрүҥнээх …… уол аххан киһи бэрдэ эбит. И. Никифоров
2. Олус бириинчиктиир, талымас, сириксэн. ☉ Слишком разборчивый, привередливый
Мин таптыы көрбүттэрин талан ылар, сирбиттэрин киэр илгэр сорох силээхтэ эдэр дьону сүөргүлүү көрөбүн. «ХС»
Сиидэрэп Өндөрөйдөөх Сибиинньэлэрэ олус өйдөөх. Силээхтэ — араас аһы талар, Сибиэһэй буулканан аһаталлар. «ХС»
Сылгылар аһылыкка олус силээхтэлэрин умнуохха сатаммат. САС
русск. шляхта

Еще переводы:

изысканный

изысканный (Русский → Якутский)

  1. прич. от изыскать; 2. прил. эгэлгэ, силээхтэ; изысканные манеры силээхтэ быпыы.
фат

фат (Русский → Якутский)

м. киэмсик киһи, үчүгэмсик киһи, силээхтэ.

тыкаанай

тыкаанай (Якутский → Якутский)

аат., кэпс. Маанымсык, киэргэмсэх киһи. ☉ Франт, щёголь
Тыкаанай силээхтэ. ПЭК СЯЯ

саадьарый

саадьарый (Якутский → Якутский)

саадьай диэнтэн хамс
көстүү. Кинилэр кэннилэриттэн Силээхтэ Сэмэн хаалсыбатарбын диэбиттии, тиэтэйэ-саарайа хааман саадьарыйан иһэн, тэйиччи тохтоон турар дьоҥҥо туораата. Болот Боотур

аҕабыыттан

аҕабыыттан (Якутский → Якутский)

аҕабыыттаа диэнтэн бэй
туһ. [Силээхтэ Сэмэн:] Харчыта сүппүтүн биллэҕинэ, Бырдаахап кырдьаҕас аҕабыыттанар гына ыалдьара буолуо диэн сэрэх. Н. Неустроев
Ойууннанан да көрдүм, аҕабыыттанан да көрдүм. Улам бэргээн иһэбин. Амма Аччыгыйа

куталдьый

куталдьый (Якутский → Якутский)

кутай диэнтэн арыт
көстүү. Орто туруу дойду Ортотунан куталдьыйда, Силээхтэ киһи Силлээбит силэ Сиргэ түспэт Силлиэ буолла. П. Ойуунускай
Атыыр оҕус эт-этэ босхо баран, сиһэ имиллэҥнээн куталдьыйар. П. Аввакумов

дээ

дээ (Якутский → Якутский)

  1. көр даа II. Силээхтэ Сэмэн [соһуйар]. Туох дээ, доҕор?! Ол хайдах эмиэ моһуогурдуҥ? Н. Неустроев
    [Мүлдьү:] Иэхэйбин дээ, эдьиийим турар үһү. Суорун Омоллоон
    [Солун] миэхэ да суох. Арай бу биир оҕону аҕаллым, кулууппут саҥа үлэһитин. - Э-ээ... ол тоҕо? - Олордуо дуу диэн. - Ээх, олордуо дуу диэн дээ? Э. Соколов
  2. көр да (даҕаны)
    4
    Үлэлээ дээ - киһи буолуоҥ, үлэлээмэ дээ - кии буолуоҥ, эйигиттэн үтүө тахсыа суоҕа, хата, түөкүн бэрдэ тахсыаҕа. Суорун Омоллоон
буолуо дуо

буолуо дуо (Якутский → Якутский)

туохт. эб.
1. Саҥарааччы саарбахтыырын, мунаарарын ыйытыы быһыытынан көрдөрөр (сүнньүнэн, туохт. бэриллибит кэпсиирэлэри кытта тут-лар). ☉ Выражает сомнение, колебание говорящего в форме вопроса
Бачча тухары атын биир да кыыһы, биир даҕаны дьахтары таптаабатаҕа буолуо дуо? Киһи итэҕэйиэ суоҕун курдук. Софр. Данилов
Ити алҕас суруллубута буолуо дуо? «ХС»
△ Оо диэн саҥа аллайыыны, ама диэн сыһыан тылы кытта эмоциональнай дэгэттэнэр. ☉ С междометием оо, модальным словом ама приобретает эмоциональный оттенок
«Ама, маннык эдэркээн барахсан иирбитэ буолуо дуо?» — диэн дьиксинэ саныыр. Н. Якутскай
Ама, кини кырдьык итинник сөбүлээбитэ буолуо дуо? Софр. Данилов
Оо, ама, кырдьык оннук буолуо дуо? «ХС»
2. Риторическай ыйытыы дэгэттээх этэр санааны бигэргэтиини көрдөрөр. ☉ Выражает утверждение высказываемой мысли с оттенком риторического вопроса
Эһэ туһунан суруллубута, кырдьык да, кэмнээх буолуо дуо? Н. Заболоцкай
Биирдэ эмэ мөҕүллүбүтүҥ, таһыллыбытыҥ буолуо дуо? С. Ефремов
Ама, кыра оҕолору үөрэппиттээх киһи буолуо дуо! Амма Аччыгыйа
Хомойууну үөрүү тута солбуйарын саҕа үчүгэй баар буолуо дуо? «ХС»
△ Саҥарааччы биһирэмнээн, кыбытан этиитинэн дэгэттэнэр. ☉ Имеет оттенок дополнительного ввода сообщения говорящим
Тэлээрэ-тэлээрэ кинилэр диэтэх дьон үрүмэччилэр — Силээхтэлэрэ дэлэ буолуо дуо — Сир симэҕин барытын кэрийбиттэр. П. Ойуунускай
Эгэ, киэҥ Өлүөнэ обургу Оччугуй үрүччэ саҥатын, Ахсарыах бэйэлээх буолуо дуо, Аат эрэ харата аҥааттар. С. Данилов
Бу сураҕы Микииһэлээх истибэт буолуохтара дуо. Н. Павлов

кирдиэлэт

кирдиэлэт (Якутский → Якутский)

  1. кирдиэлээ диэнтэн дьаһ. туһ. Аккын кирдиэлэт. ПЭК СЯЯ
    Аттарын хатыҥҥа уһуннук өртүү баайан, кирдиэлэтэн аһата ыыттылар. А. Бэрияк
    Ити эн кирдиэлэтэр көлөҥ (атыҥ) тэрилигэр үбү суккуйбахтаабытым. Н. Апросимов
  2. Төбөтүттэн, туохха эмэ умса баттыы-баттыы, илгиэлээ. ☉ Вцепившись в чьи-л. волосы на затылке или надавливая на затылок, трясти кому-л. голову лицом вниз
    Мииткэ Дараҕары …… сирэйинэн муостаҕа кирдиэлэтиэх санааны ылынан, дугдуруҥнаан баран, тохтоото. И. Никифоров
    Эн миигин …… кэтэҕим аһыттан ылан кирдиэлэппитиҥ. Д. Апросимов
  3. көсп. Туохха эмэ дэлби мөх-эт, дьарыйан биэр. ☉ Сильно отругать, отчитать кого-л. за что-л. [Андрей Сергеевич:] Уорбуккун да уорбуккун диэн кирдиэлэтэр куһаҕан содуллаах буолуон сөп. Л. Габышев
    Пленумҥа киллэрэн кирдиэлэтэр сүрэ бэрт. С. Никифоров
    ♦ Сирэйгэ-харахха кирдиэлэт — дэлби мөх-эт, сирэй-харах ас. ☉ Распекать, укорять, попрекать кого-л. за что-л. Малыысхап силиэдэбэтэл сирэйгэ-харахха кирдиэлэтэн, …… кинини сөбүн көрөн турар. «Чолбон». Ыт курдук кирдиэлэт (ыкка дылы) — тылгынан дэлби атаҕастаа. ☉ Сильно оскорбить кого-л. словами
    Миигин ыкка дылы кирдиэлэттэ. ПЭК СЯЯ
    [Силээхтэ Сэмэн:] Миигин Бырдаахан баай хааннаах хара ыт курдук кирдиэлэттэ. Н. Неустроев
кылааннаах

кылааннаах (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Биилээх, уһуктаах төбөлөөх. ☉ Имеющий лезвие, острие, с острым концом
Бу дьолбут тутааҕын күөмчүттэн көмүскүү, Өргөстөөх, кылааннаах үҥүүнү тутуохпут! Күннүк Уурастыырап
Дьэрэкээннээх хоһоонун Дьиэрэлдьиччи ыллаабыта, Кылааннаах хотуурун Кылбаарыччы сытыылаабыта. С. Васильев
Киил маһы суорарга Мин сүгэ охсобун, Кылааннаах биилээммин Кыыкырдыы аалабын. А. Бэрияк
2. Кылгас ньуолах түүтүн үрдүнэн кытаанах уһун кылаан буолар түүлээх. ☉ Имеющий ость, остистый
Кылбалдьыгас кылааннаах андаатар тириитэ бэргэһэтин сэгэччи анньынна. В. Протодьяконов
3. көсп. Баартан бастыҥ, талыы. ☉ Лучший, отборный
Сирэ саныахпын Сирэйдээх үтүөтэ, Силээхтэ бэрдэ, Кыыс оҕоттон Кылааннаах туйгуна эбит. П. Ойуунускай
4. көсп. Улахан суолталаах, чаҕылхай, этигэн. ☉ Значительный, важный; выразительный
Кылааннаах сытыы тыл ыһыллан, Кытарбыт тимирдии хаарыста. С. Васильев. Бу [«Күөгэйэр күннэрбэр»] кинигэҕэ Эллэй билиҥҥэ диэри умнуллубат, кылааннаах кэрэ айымньылара киирбиттэрэ. Н. Габышев
♦ Киһи киэнэ кылааннааҕа — туйгун, бастыҥ, чулуу киһи. ☉ Лучший из лучших (о человеке)
Ээ, ол тыа бөрөтүгэр холоомо. Мантыкаҥ киһи киэнэ кылааннааҕа. М. Доҕордуурап
◊ Кылааннаах (түүлээх) — 1) күндү түүлээх кыыл. ☉ Пушной зверь
Сааһын тухары хара тыаттан арахсыбатах, кылааннаах түүлээх бөҕөнү кыстаабыт ахан булчут. Софр. Данилов
Оо, киһи тиийбэт ыраах тыаларыгар аймамматах, уутуйан үөскээбит күндү кылааннаахтар сырыттахтара эбээт! «ХС»; 2) күндү түүлээх кыыллар таҥас, киэргэл буолар тириилэрэ. ☉ Ценный мех, пушнина
Кыһалҕаҕытын билэммин, кыаммаккытын таайаммын, кылааннаах түүлээхпиттэн кыбынан …… кэллим. Амма Аччыгыйа
Балаакка таһыгар матаҕалар кылааннаах түүлээҕинэн бөскөччү туолан иһэллэр. В. Протодьяконов