аат. Дьаныардаахтык киирсэн мөккүһүү. ☉ Напористая полемика
Специалист …… мөккүһэн ньиккирэтиһиигэ, көмүскэнэн кимиритиһиигэ имиллэн-хомуллан, эриллэн-мускуллан ситэр-хотор. «Чолбон»

даҕ. Түргэнник ситэр-хотор, тулуурдаах (үүнээйини этэргэ). ☉ Быстрорастущий, выносливый (о растениях)
Үөс өттүн өйдөөн көрдөххө: Үтэн киирбит Үүнүгэс мастардаах, Өтөн кыыл өрөөбөккө үөгүлүүр Туустаах уулаах, Тураҥ күөллэрдээх …… дойду эбит. Нор. ырыаһ. Бары дьиикэй үүнээйилэр тымныыны тулуйумтуо итиэннэ үүнүгэс буолаллар. ТХНБО

сов. сит-хот, эр хааҥҥын тут.

и. д. от сит-хот= зрелость; ситии-хотуу аттестата аттестат зрелости.

сыһ. Баҕаҥ ханыар диэри, сөп буола астыныаххар дылы. ☉ До полного удовлетворения, с удовольствием, с наслаждением
Дуоһуччу үҥкүүлээн бараннар кыталыктар көтөн бараллар. Суорун Омоллоон
[Сайын] киһи айылҕа анаан-минээн ситэрэн-хоторон айбыт кэрэттэн кэрэ алаһатыгар дуоһуччу көччүйэ эрэ сылдьыан сөп кэмэ. Р. Кулаковскай
Сайын аайы оҕолор уоппускаларыгар кэлэннэр тыа салгынынан дуоһуччу тыынан, сынньанан барааччылар. В. Иванов

аат.
1. Тэрилтэ, кэлэктиип ордук үлэһит, көхтөөх, сайдыылаах өттө. ☉ Актив (деятельная часть организации, коллектива)
Сэттэ кылаас үөрэхтээх Сэбиэдиссэй сэгэрим, Актыып киһи аатыран, Атын сиргэ анаммыт. Күннүк Уурастыырап
Киэһэтигэр Гаврил Федорович Дмитриев Холкуос актыыптарыгар бэсиэдэ оҥордо. М. Доҕордуурап
Уоттаах-төлөннөөх актыыптары Сир хамыыһыйатыгар талан, Ситэрэн-хоторон турдулар, Ытыстарын күүскэ таһынан Мунньахтарын саптылар. С. Васильев
2. Актыыптар мунньахтара. ☉ Собрание актива
Уопсай дьыала туһун Уһулуччу чорботуо. Араас үлэҕэ барытыгар Актыыптарга айдаарыа. Күннүк Уурастыырап

туохт.
1. Тугу эмэ ымпыгар-чымпыгар тиийэ кыһалланмүһэллэн, ситэрэн-хоторон оҥоро сатаа. ☉ Делать что-л. старательно (до последней детали)
Чэ, доҕор, сөп буолуо, олус быыччыктаама. Олус да быыччыктаан оҥорбут маллара эбит. Николай Тарасович хас биирдии паапкалары хаста-хаста …… кырыйан, силимнээн, быыччыктаан оҥорбута буолуой? «ХС»
2. Уустаан-ураннаан, бириинчиктээн ойуулаа, киэргэт. ☉ Украшать что-л. старательно, затейливо, красиво
Буур таба, лөкөй тириилэрэ Бото көп тэлгэх буолбуттар. Таарбаҕанынан таарбайбыттар, Буобуранан буодьулаабыттар, Быыдаранан быыччыктаабыттар. П. Тобуруокап

туохт., поэт. Сатабыллаахтык оҥор, ситэр-хотор. ☉ Делать что-л. мастерски
Самныбыт сахабын сырдыкка салайан, Сайдыылаах суолларын аартыгын арыйан, Дьон-норуот дьылҕатын дьоҕурдаан айаҕын, Дьол, көҥүл уйата, Дьокуускай куоратым! И. Чаҕылҕан
Норуот олоҕун Толору билэн Дьоҕурдаан салайар, Партия этиитин Маассаҕа тириэрдэр Чулууттан чулуу киһи Дьокутаат буолуохтаах. С. Васильев
[Норуот ырыаһыттара] бар дьон үөрүүтүн-көтүүтүн имигэс тылларынан дьоҕурдаан, киһи санаатын чэпчэтиэх, киһини үөрдүөх курдук ыллыыллар. Эрилик Эристиин

туохт., түөлбэ. Баарсаны, оҥочону о. д. а. урууллаа, куормалаа. ☉ Править рулем, держать руль, рулить
Оҥочону кутуруктаа. Шкипер баарсаны кутуруктуур бууткаҕа киирэн туран: «Үчүгэй, хата суолбут аһаҕас эбит», — диэн үөрдэ. Н. Якутскай
♦ Сиэллээн-кутуруктаан эт (саҥар) — ситэрэн-хоторон, уустаан-ураннаан, ыпсарыылаахтык эт. ☉ Говорить очень подробно, вычурно, витиевато
[Өбүгэлэрбит] …… бэрт кыраны да иһиттэхтэринэ, сиэллээн-кутуруктаан, олоххо буолуохтааҕын, кэлиэхтээҕин сылыктаан, бөлөһүөктээн кэпсииллэр диэ. Н. Босиков
Ваня Земнухов сэмэй, элэккэй баҕайытык туттунара, сиэллээн-кутуруктаан саҥарара. А. Фадеев (тылб.)

туохт. Лоп бааччы, ымпыгар-чымпыгар тиийэ сааһылаан, ситэрэн-хоторон кэпсээ. ☉ Говорить, рассказывать гладко, складно о чём-л., не упуская подробностей
Кини бу кэккэлэһэ олорон иһэр кэрэ дьахтарга үлэтин-хамнаһын туһунан ыпсаран-хопсорон кэпсии истэ. В. Титов
[Уруһуйга] барыта, ураты уус-уран тыллаах олоҥхоһут киһи уурбут-туппут курдук ыпсаран-хопсорон эппитинии, эҥкилэ суоҕа. Эрчимэн
Тоҕоостоох түгэннэргэ бэргэн өс хоһооннорун сытыы тылларынан ытаһалаан, бэркэ ыпсаран-хопсорон, дьиэк биэрбэт гына саҥарар. П. Аввакумов