и. д. от үмүөрүс = скачивание, скопление; улахан үмүөрүһүү буолла было большое скопление (людей).

разг. очень; түмэн элбэх киһи большое скопление народа.

и. д. от бөлүөхсүс = скучивание, скопление (напр. скота, людей).

1. и. д. от хар=; 2. 1) ледяные заторы; 2) пробка (скопление транспорта, людей и т. п. в результате задержки движения).

с. 1. (слияние) холбоһуу, түмүллүү; 2. (скопление в одном месте) мустуу, бөлүөхсүү; стечение публики дьон-сэргэ мус-туута; 3. (совпадение) түмүллүү, уопсуһуу; стечение обстоятельств быһыы-майгы уопсу-һуута.

ж. 1. (скопление тумана) тумарык, туман; 2. астр, туманность (Сиртэн олус ыраах буолан, сырдык туман курду к көстөр су лу стар системалара); 3. перен. (неясность) бутумах, бутуур.

ж. 1. чөмөх, чохчо, оргул; куча песку чөмөх кумах; 2. (беспорядочное скопление) чөмөх; сбиться в кучу бииргэ чөмөҕөлөс; 3. разг. (множество) баһаам; у меня куча дел мин баһаам дьыалалаахпын.

ж. 1. (скопление) түмүллүү, мунньустуу, тоҕуоруйуу; сосредоточенность войск на границе кыраныыссаҕа сэриилэр мунньустуулара; 2. (собранность мыслей и т. п.) түмүллүүтэ, болҕомтото; сосредоточенность взгляда көрүү болҕомтото; сосредоточенность внимания болҕомто түмүллүүтэ.

I
аат. Уу анныгар амах, муох мустан курсуйбута; күөл торфата. ☉ Скопление перегнивших водорослей, мхов на дне озера; озёрный торф
[Кус оҕолоро] кур хомус липпэтиттэн кытаахтаһан баран төрүт арахсыбаттар. А. Сыромятникова
II
даҕ., кэпс. Халыҥ, ыарахан; олус чиҥ, бигэ оҥоһуулаах. ☉ Массивный, очень плотный; увесистый, добротный
Тирии бүрүөлээх липпэ аан халҕаны тыастаахтык арыйа тардан, икки киһи киирэн кэллилэр. И. Никифоров. Тэҥн. лип II

аат., кэпс. Туох эмэ (хол., көтөр) биир сиргэ мустан симсиитэ, ыга симсии. ☉ Сильная скученность, большое скопление кого-л. (напр., водопла вающих птиц) в одном месте
Лыгыырга түбэһэн үс сүүсчэкэ хааһы охтор буппут. В. Титов
Лэгиэн оҕо сырыт таҕына, аҕата куба лыгыырыгар түбэспитин кэпсиирэ. Н. Босиков