Сметана, сливочная пенка, жидкие сливки (сливки разбавленные молоком)

сливки; сметана; халбыыр сүөгэй свежие сливки; аһыйбыт сүөгэй сметана; сүөгэй уута обрат; сүөгэйин ыл = прям., перен. снимать сливки.

1) пресный; ньулуун туустаах малосольный, почти пресный; 2) некйслый, негорький; ньулуун сүөгэй некислая сметана.

уст. мучная каша на сметане.

прил. I. (частый) хойуу; густая рожь хойуу оруос; 2. (не жидкий, плотный) хойуу; густая сметана хойуу сүөгэй; 3. (о цвете, краске) хойуу; густой цвет хойуу кырааска (өҥ); 4. *(о звуке, голосе) сөҥ; густой бас сөҥ бас (куолас).

1) жидкий; убаҕас сүөгэй жидкая сметана; жидкие сливки; убаҕас үүт жидкое молоко (с низким содержанием жира); убаҕас тиэстэ жидкое тёсто; 2) перен. редкий; убаҕас ойуур редкий лес; # убаҕас эттээх разг. а) рыхлый (о человеке); б) очень тощий (напр. о рыбе).

сов. что тумалаа, тупсар; сдобрить борщ сметаной борщу сүөгэйинэн тумалаа.

1) брести, бродить по снегу; дириҥ хаары оймоо = брести по глубокому снегу; 2) макать что-л. (в сметану, сливки или растопленный жир); килиэби сүөгэйгэ оймоо = обмакивать хлеб в сметану.

аат., түөлбэ. Аһыйбатах сүөгэйинэн ууну кыратык кутан оҥорор ордук минньигэс көбүөр. ☉ Якутское молочное блюдо: взбитая свежая сметана с небольшим добавлением кипятка
Арыыттан бөһүүкэ, хайах оҥороллоро. «ХС»
Биһиги олох да билбэт, амсайыахтааҕар көрбөтөх да бүлүүдэлэрбит үгүстэр. Ол курдук бөһүүкэ, бэс үөрэтэ, бутугас …… барытын ааҕан да сиппэккин. «Кыым»

1. чөкөй диэнтэн дьаһ. туһ. «Сарсыарда эрдэ аттаныахпыт, хата малгын хомунан, чөкөтөн кэбис», — диэбитэ Дьөгүөрсэ кэргэнигэр. Н. Якутскай
   Икки оту чөкөтөн, күрүөлээн баран, оҕуспутун көлүнэн дойдулаатыбыт. Тумарча
   Убайбыт кэлиэ диэн таҥаһын сууйан-сотон чөкөппүппүт. «Сахаада»
2. түөлбэ. Сүөгэй. ☉ Сливки, сметана. Чөкөтү сиэтибит