Якутские буквы:

Якутский → Якутский

собот

туохт. Күүһүн барата мөҕүһүннэрэн, быһа түһэн ырыар диэри эрэйдээн өлөр (сүөһүнү, кыылы). ☉ Забивать, добивать (скотину, зверя) долго, подвергая мучительной смерти
Кэнники [тайах] күүһэ эстэн хаалар, оччоҕо көннөрү сүөһүлүү үүрэн, балааккаҥ чугаһыгар аҕалан, собоппокко ытан кэбиһэҕин. Далан
Оҕус борооскубутун Ол сиэмэх буулаан, Сордоон-сордоон Соботон кэбистэ быһыылаах. Болот Боотур
Булду собоппокко начаас тууйан тэйгэччи ыйыырга анаан, Сөдүөт хандаатын куонньалгыта уһун, суон. Н. Борисов

Еще переводы:

былбаана

былбаана (Якутский → Якутский)

аат. Собоҕо маарынныыр өрүс балыга, өрүс собото, тэҥили. ☉ Язь. Былбаана — өрүс балыга

соболоо

соболоо (Якутский → Якутский)

туохт. Собото бултаа. ☉ Ловить карасей
Аҕам күөлгэ хоно соболуу бараары хомунан эрэр. В. Иванов
Ыамыгар уонна куйаас күннэргэ, көбүүтүн саҕана, [эһэ] соболуур идэлээх. ПАК ЭТ

ардьалаа

ардьалаа (Якутский → Якутский)

туохт. Ардьанан балыктаа. ☉ Рыбачить большой вершой
Чорчулла «урусхал собото» диэн ааттанар ырбыыга тиксэр собоҕо илимнээн, ардьалаан собо бөҕөнү хотордо. «ХС»
Биһиги олорбут «Эбэ Түгэҕэ» диэн сайылыкпыт кырдьаҕастара илимниир уонна ардьалыыр этилэр. «ХС»

искэхтэн

искэхтэн (Якутский → Якутский)

туохт. Искэхтээх буол, искэхтэ үөскэт, искэҕир. ☉ Иметь икру, наполняться икрой (о рыбе)
Собо искэхтэнэр кэмэ.  [Күндэли күөлэ] собото быста сылдьан баран, билигин дьэ үчүгэйдик тупсан, сыаланан, искэхтэнэн үөскээбит. Л. Попов

наловить

наловить (Русский → Якутский)

сов. что, кого-чего тут, тутаттаа, туттар, бултаа, өлөр; наловить много карасей элбэх собото бултаа.

сыалан

сыалан (Якутский → Якутский)

туохт. Уой, сыалаах буол. ☉ Жировать (напр., о растениях), нагуливать жир (напр., о карасе)
Кини [Күндэли] собото быста сылдьан баран, билигин дьэ үчүгэйдик тупсан, сыаланан, искэхтэнэн үөскээбит. Л. Попов
Дьикти от! Бу окко ый аҥаара мэччийбит сылгы сыаланыан сөп. Н. Заболоцкай
Кини быйыл хаһыҥ хойутаан түспүтүн, онон мас туорааҕа үлүйбэтэҕин, хата, төттөрүтүн сыаламмытын үчүгэйдик билэр. С. Никифоров

үөлбүт

үөлбүт (Якутский → Якутский)

даҕ. Үтэһэҕэ тиһиллэн баран уокка сырайан буһарыллыбыт (хол., эт, балык). ☉ Нанизанный на рожон и прожаренный на открытом огне (напр., мясо, рыба)
[Никиитэ:] Үөлбүт эти сиэбэтэҕим бэрт өр буолла ээ! Күндэ
«Уонна биир тымтай үөлбүт собото киллэрэн биэр диэ», — диэн Кыаһай көх-нэм буолан барда. Эрилик Эристиин
Үөлбүт мунду минньигэс сыта муннубар саба биэрдэ. КФА СБ

кыратый=

кыратый= (Якутский → Русский)

1) уменьшаться (в количестве); 2) оказаться меньше (по размеру); мельчать; бу күөл собото кыратыйбыт караси в этом озере измельчали.

лаһый

лаһый (Якутский → Якутский)

туохт. Сытан эрэн сиргэ (эбэтэр туохха эмэ) тыастаахтык охсулла-охсулла түллэҥнээн мөҕүс эбэтэр тугу эмэ оннук охсуолаан бар, сыҕарый. ☉ Биться, трепыхаться, ударяясь обо что-л., или идти, передвигаться, шлёпая или хлопая чем-л. по чему-л. (напр., крыльями по воде — о птицах)
Саас балык ыамын саҕана собото күөл кытыытыгар тахсан иэнинэн лаһыйар буолара. Н. Якутскай
Хачыгыр хонууга бырахпыт собо курдук иэнинэн л а һ ыйара мөлтүүр. И. Егоров
△ Киэҥкиэҥник тыастаахтык үктэнитэлээн сүүр, айаннаа. ☉ Бежать рысью, стуча копытами (о животных)
Куус гына сырбаппыта, кугас эриэн оҕуһа, аллаах муҥнаан, ат курдук сиэлэн лаһыйбытынан барда. А. Сыромятникова. Тэҥн. лабый
ср. ног. лас ‘сталкиваться; неожиданно встречаться’

өйөмө

өйөмө (Якутский → Якутский)

аат.
1. Чычаас күөл куйуурданар дириҥ сирэ (кыһын күөл собото, мундута мустар). ☉ Глубокие места мелководных озёр, где зимуют караси (в таких местах весной карасей ловят сачком — куйуур)
Сааскы быстарык саҕана ампаардаах ас курдук саныыр чөкө өйөмөлөрүгэр, чөҥөрө чүөмпэлэригэр киирэн куйуурдаан тахсаллара. Болот Боотур
2. Тыа кыыллара таптаан сылдьар, үөскүүр, аһыыр сирдэрэ. ☉ Место, облюбованное дикими зверями, где они обитают, плодятся и питаются
Дьэ ити сыттаҕа Кэбээйи оройуонун барҕа баайдаах, өлгөм бултаах, аатырар түөрт уон арыытын андаатардаах күөллэрэ, киис, саһыл, кырынаас, тайах, таба өйөмөтө буолбут халыҥ тайҕата. «Кыым»