Якутские буквы:

Якутский → Якутский

искэхтэн

туохт. Искэхтээх буол, искэхтэ үөскэт, искэҕир. Иметь икру, наполняться икрой (о рыбе)
Собо искэхтэнэр кэмэ.  [Күндэли күөлэ] собото быста сылдьан баран, билигин дьэ үчүгэйдик тупсан, сыаланан, искэхтэнэн үөскээбит. Л. Попов

искэх

I
аат. Балык ууһууругар ыыр сымыыттара. Икра (рыбы)
Ийэ ууларга Иһитэн кэбиспит Искэхтээх балыга …… Искэҕин ыан, Ирбэнньик ыччаты элбэттэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
Оҕонньортон сүрдээх искэхтээх обургу балыгы ыллыбыт. Баһылайбыт ол балыгы астыы-үөллүү, искэҕин туустуу, лууктуу оҕуста. Амма Аччыгыйа
Кыһын кини эйигин таба этинэн, чоҥкутунан, туустаах искэҕинэн, балык өрөҕөтүнэн, курупааскы миининэн, моруоска отонунан күндүлүөн сөп. Н. Габышев
ср. тюрк. ички, ичек, ишэк 'внутренность, кишки'
II
аат., эргэр. Кыра тугу эмэ (үксүгэр көннөрү тарбаҕынан таба тутуллубаты) ытыртаран ылар сэп. Щипчики для извлечения занозы, пинцет
Аҕыйах бытык онон-манан үүммүтүн искэҕинэн үргүү турда. Болот Боотур
Оок-сиэ, искэҕинэн тардан ылар... Н. Заболоцкай
ср. тюрк. искек 'маленькие щипцы'

Якутский → Русский

искэх

I уст. щипчики для извлечения занозы.
II икра; балык искэҕин ыыр рыба мечет икру.

искэхтэн=

иметь икру, наполняться икрой (о рыбе); собо искэхтэнэр кэмэ время икрометания у карася.

Якутский → Английский

искэх

n. roe, spawn, caviar


Еще переводы:

ыаһаайы

ыаһаайы (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Балык ыамайа, искэхтэн тахсыбыт балык оҕото. Самая мелкая рыбёшка, недавно вышедшая из икры, малёк
Кэтэҕинэн харахтаах ыаһаайы. ПЭК СЯЯ
Мунду биһиэхэ суох, биирдэ эмэ ыаһаайы хабар. А. Чехов (тылб.)

сыалан

сыалан (Якутский → Якутский)

туохт. Уой, сыалаах буол. Жировать (напр., о растениях), нагуливать жир (напр., о карасе)
Кини [Күндэли] собото быста сылдьан баран, билигин дьэ үчүгэйдик тупсан, сыаланан, искэхтэнэн үөскээбит. Л. Попов
Дьикти от! Бу окко ый аҥаара мэччийбит сылгы сыаланыан сөп. Н. Заболоцкай
Кини быйыл хаһыҥ хойутаан түспүтүн, онон мас туорааҕа үлүйбэтэҕин, хата, төттөрүтүн сыаламмытын үчүгэйдик билэр. С. Никифоров

ылбай

ылбай (Якутский → Якутский)

I
туохт. Былыт бүтэй сырдаан көһүн (күн туһунан). Слабо просвечивать, пробиваться сквозь облака (о солнечных лучах)
Күн былыт быыһынан ылбайан эрэр. ПЭК СЯЯ
ср. др.-тюрк. йал ‘гореть’, монг., бур. йалба ‘гореть’
II
аат.
1. Балык ыамата, оҕото, искэхтэн тахсан саҥа улаатан эрэр быыкайкаан балык. Малёк, молодь (рыбы)
Биир ылбайы сэттэтэ уоппукка дылы (өс ном.). Ол үрэххэ икки балык сылдьара, Икки балык оҕото, икки ылбай. И. Чаҕылҕан
Кэргэттэрбин, ыалдьыттарбын Күстэҕинэн, ылбайынан Күндүлүүрүм, маанылыырым Кыра эбит, адьас кыра. М. Тимофеев
2. түөлбэ. Күөнэх. Мелкая озёрная рыба, вид гольяна
Мин Уу кыыһынабын, Балык балтынабын, Майаҕастан мааныбын, Ылбайтан ырааспын Күстэхтэн күүстээхпин! С. Данилов
Уойбут ылбайы тууттан таһаараат, буһаран сиир үчүгэй да буолара. «ХС»
ср. шор., койб., саг. йылмай ‘белый кускуч (рыба)’

икра

икра (Русский → Якутский)

сущ
(мн. ч. нет.)
искэх

тубус

тубус (Якутский → Якутский)

I
туохт.
1. Уруккугунааҕар үчүгэй буол, үчүгэй өттүгэр уларый. Становиться лучше, улучшаться
[Уйбааныс:] Мин дьон олоҕо тупсарын, сайдарын иннигэр күүспүн харыстыыр санаам суох этэ да, күүс кыайбат. А. Софронов
Доруобуйа тупса турдун, Дьолбут ордук туругурдун! Күннүк Уурастыырап
Сөдүөччүйэ …… санаата арыый тупсан, аргыый аҕай дайбаан бара турда. М. Доҕордуурап
2. Кэрэ, тупсаҕай буол, киэркэй, кэрэтий. Становиться краше (о чём-л.)
Бу күнтэн ыла мин тулабар туох барыта тубуста, киэркэйдэ. Амма Аччыгыйа
Айылҕа көҕөрөрүн саҕана хаһааҥҥытааҕар даҕаны тупсар. Н. Лугинов
Дьокуускай куорат кэҥээбит, улааппыт, тупсубут даҕаны. У. Ойуур
3. Сааскын ситэн, эт тутан, төлөһүйэн, кэрэ буолан көһүн, кэрэтий (үксүгэр кыыс оҕо туһунан). Становиться красивее, хорошеть, цвести (обычно о девушке)
Ийэм …… сиэркилэҕэ көрүнэр, чахчы тупсубутун көрөн, үөрэн сыһыгырыы күлэн ылаат, миигин кууспахтыыр. И. Гоголев. Венера сыл аҥаарын кэриҥэ Москваҕа кууруска үөрэнэн, тупсан ахан кэлбит. Н. Лугинов
[Кеша] ол турдаҕына кыыһа чугаһаан кэллэ, тупсубута, туртайбыта айыы үлүгэр. Н. Заболоцкай
Ситэн-хотон, уойан төлөһүй (кыыл, сүөһү туһунан). Становиться крупнее, набирать вес (о животных, скоте)
Кини [Күндэли алаас] собото …… дьэ үчүгэйдик тупсан, сыаланан, искэхтэнэн үөскээбит. Л. Попов
Төлөһүйэн, тупсан, түүлүүн-өҥнүүн эрдэ харалаан хаалбыт ньирэйдэргэ Витя кэллэ. Н. Заболоцкай
Ынах күөх аһылыкка үчүгэйдик тубустаҕына, сорох ардыгар от уонна атырдьах ыйыгар ордук үүттэнэр. ГМФ ССССС
4. көсп. Кими эмэ кытта кыыһырсан, өстөһөн бүт, эйэлэс. Прекращать вражду, восстанавливать, налаживать добрые, мирные отношения, мириться с кем-л.
Омоҕой оҕонньор күтүөтүн кытта тупсан, көһөн кэлэн бииргэ олоруох буолбут. Н. Неустроев
Ол аата бу дьон …… аныаха диэри тупса иликтэр эбит. Н. Лугинов
II
Даҕааһын, сыһыат күүһүрдэр эбиискэтэ, ту-, туо- диэн саҕаланар сорох олохторго сыстар: тубус-туруору, тубус-туора. Препозитивная усилительная частица прилагательного и наречия, присоединяемая к основам, начинающимся на ту-, туо-: тубус-туруору ‘отвесный; отвесно’, тубус-туора ‘совершенно противоположно’
Туос акаары дьайбыта Тубус-туора барыта: Ортотуттан саҕалыыр, Саҕалаан иһэн: «Бүттэ!» — диир. С. Данилов
Үрдүк, тубус-туруору, сыгынньах таас дьааҥылар көрө иһиэххэ дьикти кэрэлэр. Н. Заболоцкай
Дохсун ардах тубус-туруору суккулунна. И. Тургенев (тылб.)

икраж.

икраж. (Русский → Якутский)

  1. искэх; рыбы мечут икру балыктар искэҕи ыыллар; 2. (продукт питания) искэх; кетовая икра кэтэ балык искэҕэ; 3. (кушанье) кырбанньык (кыра гына кырбаммыт оҕоруот аһыттан оҥоһуллубут ас); баклажанная икра баклажан кырбанньыга.
зернистый

зернистый (Русский → Якутский)

прил. быдьырхай, көмүрүө; зернистый снег көмүрүө хаар; зернистая структура металла быдьырхай эттээх металл; # зернистая икра быдьырхай искэх.

уомул

уомул (Якутский → Русский)

омуль || омулёвый; уомул искэҕэ омулёвая икра.

үүкү

үүкү (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Өрүс балыгын көрүҥэ, быраҥаатта. Пелядь
Бүгүн сарсыарда сүүрбэччэ булчут, ол үүкү искэҕэ мэҥиэнэн бултуур биригээдэ тэрилин, ньыматын билсэ-көрө, икки «Антонунан» Тукучаан туундаратыгар көттө. С. Дадаскинов

кетовый

кетовый (Русский → Якутский)

прил. кэтэ; кетовая икра кэтэ ИСКЭҔЭ.