көр аһыҥалаа
Ити аата аһыҥкалаан, ол-бу хомурдуостары, от үөннэрин, чиэрбэлэри сойуолаһаллар [чаччыгыныардар]. В. Тарабукин

сойуолас диэнтэн хай
аата. Николай Дмитриевич …… Чурапчы дружинниктарын түмэн, бандьыыттары сойуолаһыыны, сэриилэһиини салгыы ыыппыта. ОСИ УоС
Кэргэн ыалы албыннааһын, ол кэнниттэн өс ситиһэн сойуолаһыы курдук түктэри быһыы, кырдьык, кими сэргэҕэлэтэн сэҥээрдиэ баарай! П. Ламутскай (тылб.)

көр боруллуо
Тыҥырахтаах көтөрдөртөн андаатары барыллыа наһаа сойуолаһар. ТСКБ
Арай эмискэ оҕолортон чугас соҕуһунан туох эрэ хараны тыҥырахтаан барыллыа сири кырсынан дапсыҥнаан ааһан эрэр эбит. Чэчир-85

эккирэтис диэнтэн хай
аата. Кини, оҕо эрдэҕиттэн атаҕынан чэпчэки буолан, кыылы эккирэтиһиигэ сырыытын кыайар. С. Никифоров
Ханнык да эккирэтиһии, сойуолаһыы Пушкин айар дьулуурун кыайан харгыстаабат этэ. «ХС»

сыһ. Тэлиэс-былаас сарыпынаан, сэниэтэ суохтук (көт). ☉ Вяло и сбивчиво (лететь — о маленькой птице)
[Муора хоптолоро] үөһэ тахса-тахса таҥнары сойуолаһан түһэллэр, киҥир-хаҥыр саҥарсаллар, сарып-ирип көтөллөр. С. Тумат

хатааннаа диэнтэн холб. туһ. Генерал-губернатор Неустроевы хайаан да өлөртөрөргө хатааннаһан туран сойуоласпыт. П. Филиппов
Биһиги манна саха дьонун сиэринэн улаханнык хатааннаһа сатаабатахпыт — ол биир улахан сыыһабыт эбит. «Кыым»

аат.
1. Дьиикэй табаны, тайаҕы бултааһын, сонордооһун. ☉ Охота на дикого оленя, лося.
2. Сойуолаһыы, өһүрэн, хатыһан эккирэтиһии. ☉ Преследование кого-л., погоня за кем-л. [Манчаары] маачаха ийэтиттэн, быраатыттан, балтытыттан, дьиэтиттэн уон аҕыс-тоҕус сааһыгар арахсан, наар эккирэтиигэ, кыыллааһыҥҥа барбыта үһү. Саха сэһ. II
[Таня:] Ким эмэ сыыһатын ыйдаҕына, аҕам барытын соруйан эккирэтии, кыыллааһын курдук түҥнэри өйдүүр, ордук өчөһөн иһэр. Л. Габышев

эмтэт диэнтэн х-ччы аата
[Светлана:] Ол эрээри дьону өлүүттэн өрүһүйэр, ыарыһахтары үтүөрдэр эмтээччигэ даҕаны эмтэтээччигэ даҕаны төһө үөрүүлээх буолуой?! И. Находкин
Эмтэтээччилэр бэһиэ этибит. «Кыым»
Ону мин: «Оҕолонор дьахтары эбэтэр ыалдьар киһини балыыһаҕа илдьэ иһэллэрэ буолуо», — диэтим. Оччолорго кистээн эмтэтээччилэри сойуолаһар кэмнэрэ эбит. АЕД КЧ

туохт. Эккирэтис, сойуолас (хол., булду). ☉ Преследовать когочто-л., гнаться за кем-чем-л. (напр., за зверем)
Кыһын таба көлөнөн кынаттанан хайалаах, тыалаах сирдэри арҕарара, кылааннаах түүлээҕи өҥнөһөрө. И. Данилов
Бөрөнү өҥнөһөн туран үгүстүк бултаныахтаах. СГФ СКТ
[Сэкэтэй Сэмэн:] Ити кэм киэҥ сирдэринэн ол-бу нуучча сирин, тайҕа устун сылдьыталаабыт үлэ-хамнас дьонноро, хайдах-хайдах буоланнар, биһигини өҥнөһөргө, эккирэтиһэргэ бардылар. Күндэ
△ Тугу эмэ дьаныйан ситис. ☉ Настойчиво добиваться своего. Кыһаллан-мүһэллэн, тиритэн-хорутан үлэбин түмүктээтим, сыалбын өҥнөстүм

даҕ.
1. Дьаат буолар, дьаатынан сүһүрдэр. ☉ Ядовитый
Эйэлээҕи да этиһиннэрэр, өстөөҕү да эйэлиир, доруобайы да ыарытыннарар, аптаахтан аптаах, дьааттаахтан дьааттаах баар үһү (тааб.: арыгы). Григорий кинини сойуолаһа сатыыра да, кырдьаҕас сур бөрө кини хапкааныгар даҕаны, кини дьааттаах мэҥиэтигэр даҕаны киирэн биэрбэт этэ. В. Протодьяконов
Саамай дьааттаах - сытыган тэллэй. МЛФ АҮө
2. көсп. Үөннээх, өһүөннээх тыллаах. ☉ Язвительный, ядовитый (напр., язык, нрав и т. д.)
Хайаан да дьааттаах тыллары кыбыталаан ылар буолла. Амма Аччыгыйа
Эрийбиттэрэ эһигини Дьааттаах тыллар. С. Тарасов
Сэмэлээһин буолан баран, саамай сэттээҕэ, күлүү киэнэ дьааттааҕа. ЧКС ОИиСТ