аат. Кэлин төннөрөргө анаан судаарыстыба дьонтон харчыны иэс ылан үбү хамсатыыта. ☉ Заём
Хата ыл эт: барыта төһө сойуом буолла? Суорун Омоллоон
Бэчээккэ, сойуомҥа суруйа, ыаллары кэрийэбит. Баал Хабырыыс
Байыаннай нолуок түстэ, сойуом суруттарыыта күүһүрдэ. Н. Кондаков

туохт.
1. Сөрүүдүй, итиитэ, сылааһа суох буол. ☉ Теряя тепло, становиться холодным, остывать
Сойо охсон хаалбыт чэйин тоҕо ыһан баран, куруускатыгар итии чэйи кутунна. Л. Попов
Тимир оһохпут сойбута ырааппыт. С. Никифоров
Күнүс күн уотуттан умайбыт сир түүн үөһүгэр эрэ сойон дьиҥнээхтик сөрүүкээтэ. М. Шолохов (тылб.)
2. көсп. Күүрээниҥ, күүһүҥ ааһан хараа, мөлтөө (хол., киһи иэйиитин туһ.). ☉ Терять первоначальный пыл, ослабевать, угасать (напр., о чувствах человека)
Эмискэ таптааһын диэн күөс үллэрин курдук, сойдун да, уостан хаалар. Н. Павлов
Онтон мичээрэ улам сойон, устунан сирэйэ кубарыйан барда. Г. Колесов
Сонурҕаабыт уохтара-төлөннөрө хайыы-үйэ сойбут. Н. Заболоцкай
△ көсп. Ааһан умнулун. ☉ Забываться со временем
[Маайыс:] Дьэ, муода киһигин, Ваня. Сибилигин таптал, таптал дии олорбутуҥ, ол сойо илигинэ, аны харчы көрдөһөн бардыҥ. С. Ефремов
Саҥа сайаҕас ырыалар дьиэрэйиэхтэрэ, сойбот сонун тыллар этиллиэхтэрэ. П. Аввакумов
Аҕыйах литературовед дьоннордоохпутун …… наар былыргыны хасыһан, сойбут тиэмэлэргэ диссертация суруйар кыһалҕалаахтар диэн саҥараллара. СГС ӨСҮДь
3. көсп. Айаннаан эбэтэр үлэлээн кэлэн баран тохтоон, итийбиккин аһар, уоскуй (көлөнү уонна киһини этиллэр). ☉ Успокаиваться, остывать после езды или физической нагрузки (о рабочем скоте и человеке)
Аттары далга киллэрэн, сойбуттарын кэннэ аһатаар. Ф. Захаров
Аттарын, сойбуттарын кэннэ, сиибиктэлээх сиргэ өртөөтүлэр. В. Миронов
Сүүрэн кэлэн баран, биэсуон мүнүүтэ хааман сойор, эти сөрүүкэтэр үчүгэй. ИПА СДьДьС
♦ Суола сойбут көр суол
Уол сыппыт тордоҕор аргыый үөмэн киирэн көрбүттэрэ, онно оҥойбут, суола сойбут этэ. Далан
Быраканьыардар хайа сахха суоллара сойбут. И. Гоголев
Дьэ, онон Яковка итиитигэр, дьахтар суола сойо илигинэ, ир суолун ирдиир, тор суолун тордуур санаа киирдэ. Н. Заболоцкай
тюрк. соу, суу, соо, соҕы

I
аат. Булду (хол., тайаҕы, саһылы) эккирэтии, батыһыы. ☉ Преследование зверя, погоня за добычей (напр., за лосем, лисицей)
Ол уол үгүс үрэхтэри, Киэҥ Сибиири тэлэр, Булт сойуотугар кини Сир сиксигэр тиийэр. С. Данилов
Булчут мэлдьи күндү түүлээх сойуотугар сылдьар. И. Федосеев
Булчут идэтэ сыралаах, Булт сойуота сындааһыннаах. С. Данилов
◊ Сойуо хаара — күһүҥҥү тоҥоруу кэнниттэн кыылы эккирэтэргэ тоҕоостоох бастакы чараас хаар. ☉ Первый снег после заморозков, на котором легко прослеживаются следы преследуемого зверя
Күрдьүк хаарым көтөҕүллүбүт, Сойуо хаарым солбонуйбут. Саха фольк. Кутталтан өйүн сүтэрбит Эр Соҕотох мастар быыстарынан ыстанна, тыстарын сойуо хаар быһыта тыытарын кэрэйбэт, ыарыытын да билбэт. В. Бианки (тылб.)
ср. др.-тюрк. соҥда ‘гнаться, следовать по пятам’
II
1. аат., эргэр. Быа түмүгэ ыйыллыбытын олуйан сүөрэр сытыы уһуктаах мас эбэтэр тимир иннэ. ☉ Деревянная или металлическая игла для распутывания узелков на верёвке
Сытыы биилээҕи Сыҕарыппакка эрэ Сырайыгар тирээтэ, Сойуо уһуктааҕы Чугуруппакка эрэ Субатыгар туһаайда. П. Ядрихинскай
2. даҕ. суолт. Сойуо курдук сытыы уһуктаах уһун (үксүгэр көтөр тумсун хоһуйууга туттуллар). ☉ Длинный, имеющий острый, как игла, конец (обычно употр. для образного сравнения клюва птицы)
Хара суор оҕотун уһуйар: «Сойуо тумускар соллоҥ иҥнин, Сиэмэх оҕото сиэмэх буолар». И. Эртюков
[Ньымааты] бэл суор обургу сойуо тумса тоҥсуйбатах, баҕыыр тыҥыраҕа тыыппатах. Н. Абыйчанин
Ол кыыл обургу Сойуо хара тумсун Сототун таһыгар Сурдурҕаччы охсоот …… Киһилии дьаҥсайа, Кэс туойа олорбут. С. Васильев
ср. монг. соёо(н) ‘клык, бивень; крючкообразная прочищалка (для курительной трубки)’
III
аат., бэт. Сылгы синньигэс оһоҕоһугар үөскүүр отут-түөрт уон сэнтимиэтир уһуннаах бөкүнүк быһыылаах лиистик. ☉ Параскарит
Саҥа эмптомп булан [сылгылар] сойуоларын түһэртээбит олус үчүгэй эбит. Далан
Сойуолаах сылгы оһоҕоһуттан сүүс биэс уон устуукаҕа тиийэ итинник үөнү булуохха сөп. ААИ ОБСЫҮ. Сойуо сымыыттара икки сыл устата айылҕаҕа тыыннаах хаалааччылар. Сылгыһыт с.

прям., перен. остывать, простывать; чэй сойдо чай остыл; уоҕа сойдо его пыл остыл # суола сойдо его и след простыл.

1) преследование, погоня; кыыл сойуота погоня за зверем; 2) гонение, преследование, притеснение; сойуоҕа түбэс = подвергаться гонению.

v. to cool down, be cooled down; сойумтуо a. quickly cooling down; сойук a. cool