сов. 1. тэҥ ыйааһыннан, тэҥнэс; 2. перен. (прийти в соответствие с чем-л.) тэҥнэс, дьүөрэлэс.

ж. 1. (благозвучие) дьүөрэлэһии, дорҕооннор дьүөрэлэһиилэрэ; 2. муз. гармония (музыка теориятыгар дорҕооннор дьүө-рэлэһиилэрин туһунан үөрэх); 3. (согласованность, соответствие) дьүөрэлэһии; табыллыы; гармония красок кырааскалар дьүөрэлэһиилэрэ; душевная гармония санаа табыллыыта.

түбэһис диэнтэн хай. аата. Суолга түбэсиһии. Ыалга түбэсиһии
◊ Сөп түбэсиһии — тугунан эмэ бэйэ-бэйэни кытта биир буолуу, таба дьүөрэлэһии. ☉ Соответствие друг другу в чём-л., совпадение
Омонимнар үгүс өттүгэр тус-туһунан тыллар этиллиилэрэ түбэспиччэ сөп түбэсиһиититтэн үөскүүллэр. АПС СТЛ

сов. что 1. (привести в соответствие с чем-л.) сөп түбэһиннэр, дьүөрэлээ; согласовать действия танков и артиллерии танкалар уонна артиллерия үлэлэрин дьүөрэлээ; 2. (получить согласие на что-л.) сөбүлэһиннэр; согласовать вопрос с директором боппуруопу директоры кытта сөбүлэһиннэр; 3. с чем, грам. еөпсөһүннэр; согласовать сказуемое с подлежащим кэпсиирэни туһааны кытта сөпсөһүннэр.

с. 1. (положительный ответ) сөбүлэҥ, сөбүлэнии; дать согласие себүлэҥҥин биэр; 2. (взаимный уговор, соглашение) сөбүлэһии, сөбүлэсиһии; 3. (единомыслие, единодушие) сөбүлэһии, биир санаалаах буолуу; прийти к согласию сөбүлэһиигэ кэл; 4. (дружественные отношения) ил, эйэ; они прожили в полном согласии кинилэр толору эйэлээхтик олорбуттара; 5. (общность, соответствие) сөп түсүһүү; согласие интересов интэриэстэр сөп түсүһүүлэрэ; согласие мнений санаалар сөп түсүһүүлэрэ.

туохт. Тугу эмэ туохха эмэ сөп түбэһиннэр, дьүөрэлээ. ☉ Найти сходство, соответствие в чём-л.
Настаа эмээхсин дэлэ киитэрэй буолбатах — Уйбааскы ыал буолара алдьамматын диэххэ айылаах хабааннаан саҥарар. П. Ойуунускай
Акка бэйэтин сигилитигэр-майгытыгар хабаанныыр аат бэриллибит быһыылааҕа. Н. Заболоцкай
Олимпиада үрдүкү кылаас үөрэнээччилэрэ идэлэрин химияҕа хабааннаан талалларыгар көмөлөһөр. ДМЕ ИТ

несов. 1. (находиться в соответствии с чем-л.) сөп түбэһис, сөп түбэс; 2. (совпадать по времени) сөп түбэһис, бииргэ түбэс.

түбэс диэнтэн хай. аата. Булка түбэһии. Албыҥҥа түбэһии
□ Манчаары саҥа буруйга түбэһиитэ. МНН
Хаһыыны истибиттэрэ дуу эбэтэр түбэһиитэ оччото эбитэ дуу, уонча хопто тыаһа суох дайаҥнаһа көтөн бу тиийэн кэллилэр. Сэмээр Баһылай
Сорох булчуттар табыллан бултуохтара, оттон сорохтор кураанах сылдьыахтара, булка түбэһиитэ билэр. Ю. Рытхэу (тылб.)
◊ Сөп түбэһии — туох эмэ туохха эмэ утарсыыта суох дьүөрэ буолуута, тугу эмэ кытта толору биирэ. ☉ Соответствие чего-л. чему-л., полное совпадение с чем-л.. Ыйаах сокуоҥҥа сөп түбэһиитэ

1. нареч. (надлежащим образом) сөп түбэһиннэрэн, сөптөөхтүк; 2. предлог с дат. п. (в соответствии с чём-л., в зависимости) быһыытынан; действовать соответственно приказу бирикээс быһыытынан оҥор.

туохт.
1. Туох эмэ көҕүрээбитин, тутаабытын, тиийбэтин тугунан эмэ самаан, толорон оһор, ситэр. ☉ Восполнить недостающую часть чего-л., дополнить что-л. чем-л., соединить распавшиеся части чего-л. [Куралай Кустук] тапталлааҕын уҥуохтарын кырамталарын сэрэнээн-сэрэнэн …… самсыы уурталаата. Д. Апросимов
Үтүмэхпин тоһутан кэбистим. Ситиминэн самсыы баайан бооччойо сатыыбын да, олох туора сиринэн бара турар. Нэртэ
[Биэрии] кылгас буоллаҕына, уһатан муусуканан эбэн-сабан, самсаан биэриэхпит. СДТА
2. көсп. Тус-туһунаны бииргэ холбоон кытыар. ☉ Соединять одно с другим (что-л. абстрактное), приводить в соответствие друг с другом
[Айыыһыт, иэйэхсит икки оҕоҕо] Салгынтан салааланнын диэн Салгын куту Самсыы дьалбыйбыттар, Буортан тутулуктаннын диэн Буор куту Холбуу бохсуруйбуттар. Өксөкүлээх Өлөксөй
Кыаллар буоллаҕына, бу чугас дьоннорун сатарыйбыт олохторун самсыырга тугу эмэ оҥоруон баҕарда. Софр. Данилов
Щербаков массыынаны умаппытын туһунан киһим быстах-остох кэпсээнин самсаатахха ситинник. И. Егоров
♦ Самсыы тут кэпс. — улахан тиэтэллээҕи, өрүһүлтэлээҕи оҥор. ☉ Делать что-л. неотложное, крайне нужное
Тиэтэйэн да диэн, тугу самсыы тутуохха дылы, сымыйанан. Н. Лугинов
ср. тюрк. сап ‘соединять’, кирг. самса ‘быть поставленным в ряд’