Якутские буквы:

Якутский → Русский

сорсуйуу

и. д. от сорсуй=. .

сорсуй=

1) стареть, стариться; эһэм олус сорсуйбут мой дедушка сильно постарел; 2) перен. разг. грустить, падать духом.

Якутский → Якутский

сорсуйуу

сорсуй диэнтэн хай
аата. Кырдьыы, сорсуйуу, эмэҕирии обургу улам ыган ылан иһэр ээ. Н. Лугинов
Куттаммаппын үүнэр күнүм Сорсуйууга тиэрдиэ диэммин, Куттанабын саҥа күнү Атыҥырыы көрсүөм диэммин. С. Данилов

сорсуй

туохт.
1. Кырдьан, сааһыран эбэтэр туохха эмэ баттатан, уруккугар тэҥэ суох буола мөлтөө-ахсаа, кэҕин. Становиться слабым, немощным, стареть, дряхлеть
Кырдьар кырыыс муҥа, сорсуйар сор муҥа (тыл ном.). Сыл-хонук аастаҕын ахсын киһи барахсан улам кырдьан, сорсуйан иһэр ээ. Н. Лугинов
Чолбооноп үлэ түбүгэр тэптэрэн, сааһырар, сорсуйар кэмэ субу кэлбитин өйүгэр оҕустара да илик эбээт! А. Сыромятникова
2. көсп. Санаарҕаа, санньый, курутуй. Загрустить, упасть духом
[Сындыыс] аһыырын быыһыгар өйдөөх харахтарынан иччитин диэки эмиэ тоҕо сорсуйдуҥ, санааҕын түһэрдиҥ диэн аралдьыта сатыырдыы көрбөхтүүр. Н. Борисов
Соҕотохсуйуо, Сорсуйуо суох тустааххын Суруйааччы, Үрүҥ күн үрдүгэр Үйэлээҕи, кэрэни эрэ айа сатааччы! В. Гольдеров
Пунин бэркэ хараастыбыта, сорсуйбута. И. Тургенев (тылб.)
ср. каракалп. шаршау ‘изнуриться, измотаться’, казах. шарша ‘уставать, утомляться, обессилеть’


Еще переводы:

эмэҕирии

эмэҕирии (Якутский → Якутский)

эмэҕир диэнтэн хай
аата. Кырдьык, сорсуйуу, эмэҕирии обургу улам ыган иһэр ээ. Н. Лугинов
Эмэҕирии, эстии туһунан Этиэхтээх этибит биһи. Баал Хабырыыс
Ис өттө бүгүн хаһыллан оҥоһуллубут курдук сабыс-саҥа сытар, ханан эмит эмэҕирии суох. ФГЕ ӨӨСҮҮ
Эрдэ кырдьыы, эмэҕирии эдэригэр түһэриэ дуо? К. Туйаарыскай

состариться

состариться (Русский → Якутский)

сов. кырый, сорсуй, эргэр.

обургу

обургу (Якутский → Якутский)

I
даҕ. Олох кыра буолбатах, син улахан. Довольно большой, значительный (по величине)
Икки обургу уол тыаттан мас сүгэн киллэрэн, мастаан чакыйдылар. А. Софронов
Саҥардыы бачча этэ, обургу киһи буолан тоотойон эрэр дии. Амма Аччыгыйа
Уол талах иһиккэ соторутааҕыта аҕай бултаммыт үс обургу балыгы көтөҕөн мадьалытан киллэрдэ. Н. Лугинов
ср. монг. абургу ‘огромный, большой’
II
күүһ. эб.
1. Кими, тугу эмэ сөҕө-махтайа киэн туттууну бэлиэтиир. Выражает восторженно-почтительное отношение к кому-чему-л.. Ньургун Боотур обургу, оччону истэн баран туруох киһи буолуо дуо. П. Ойуунускай
Ол икки ардыгар борохуот обургу тулутуо дуо, уһуга биллибэт кумах хайалаах сиргэ тиийэн кэлбитэ. И. Никифоров
Тыраахтар обургу, тыаһаанууһаан лаһыгырайан, Лоҥкууда хоту сиһин уһугуннарбыта. М. Доҕордуурап
Толло сүгүрүйэр сыһыаны көрдөрөр. Выражает робко-почтительное отношение к кому-чему-л.
Кырдьыы, сорсуйуу, эмэҕирии обургу улам ыга ылан иһэр ээ. Н. Лугинов
Аан быдаан туманын бүрүнэн, ахсынньы ый обургу хабыалас тымныынан хабылынна. М. Доҕордуурап
Ол да буоллар куттал обургу дьону тыаҕа кыйдаабыта. Н. Заболоцкай
2. Сөбүлээбэт, ахсарбат сыһыаны көрдөрөр. Выражает неприязненно-пренебрежительное отношение говорящего к кому-л.
Эчи, кинилэр обургулар харахтара туолбатын эриэхсит! Н. Якутскай
Ол иһин, кини обургу, үөнэ-күрдьэҕэтэ баппакка, ити былыр үйэҕэ ааһан хаалбыты түбэһиэх ахтар бэйэлээх буолсу дуо? Н. Лугинов
Ол эһиги обургуларга туох үргүөрэ үргүйдэ? И. Семёнов
3. Хайгыы, астына санааһыны көрдөрөр (бэйэни эбэтэр атын киһини). Выражает одобрительное отношение говорящего к кому-л. «Ол обургулар билбиттэрэ буолуо эбээт», — Үрэкиин сэргии олордо. Болот Боотур
Дьэ, кинилэр обургулар олоҥхо сырыытын курдук сырыылаах буоллахтара дии, тиийэн кэллилэр. Н. Тарабукин
Мин, биһиги диэн солбуйар ааты кытта бэйэни дэбдэтиниини, киһиргээһини көрдөрөр. С личными местоимениями я, мы выражает бахвальство, хвастовство
Бэйи, биһиги даҕаны быыһын-ардын булан сылдьар обургулар буолуохпут. М. Попов
Биһиги обургулар хайыы-үйэҕэ бүтэрбиппит. «ХС»
ср. монг. абургу ‘чудовище, изверг’

ходьурай

ходьурай (Якутский → Якутский)

туохт., түөлбэ. Кырдьан буорай, сорсуй, мөлтөөн, кыаммат буол. Постареть, одряхлеть, состариться (о человеке)
Ходьурайан да барбыт ини! ПЭК СЯЯ

дьабарый

дьабарый (Якутский → Якутский)

туохт. Модороон, барбах көрүҥнэн (хол., кырдьан, сорсуйан). Иметь дряхлый, дряблый вид, одряхлеть (напр., от старости)
Мааны бэйэтэ маратыйан, Намыын бэйэтэ дьабарыйан, Оннук сытар күн күбэй ийэм, Орон бөҕө буолан, буорайан. С. Данилов

сорсут

сорсут (Якутский → Якутский)

сорсуй диэнтэн дьаһ
туһ. Утатартан ордук сордоох-муҥнаах, киһи дууһатын сорсутар эрэйи көрбүппүн субу диэн өйдөөбөппүн. Г. Борисов
Тас көрүҥүттэн дьүүллээтэххэ, эрэй-буруй элбэхтик эрийбит, сор-муҥ сорсуппут киһитэ быһыылаах. «Чолбон»

бокоор

бокоор (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Мөлтөө, кырдьан кыаммат буол. Слабеть, с возрастом становиться немощным
Тыгын бокооро кырдьан дьиэтиттэн тахсыбат буолан олороро үһү. «ХС»
Мантан инньэ бокоорон, сорсуйан иһэрин өйдүүр ини. Н. Лугинов
[Түөртүү куобах] биһиэхэҕэ, бокоорон эрэр дьоҥҥо, сөптөөх ботуоҥка буолуо. Р. Кулаковскай
Төһө да кырыйдар, бокоордор бөдөҥ-садаҥ үрдүк уҥуохтааҕа. «Чолбон»

кырый-буорай

кырый-буорай (Якутский → Якутский)

туохт. Кырдьан иэдэй. Постареть, одряхлеть, страдать от старости
Дьэ киһи бөҕө кырдьан-буорайан, сор муоһун сорсуйан сытаахтаатыҥ ээ. А. Софронов
Ону мин билигин, киһи буолан бараммын, кини кырдьыбытын-буорайбытын кэннэ, хараҕын уутунан сууннаран, быраҕан кэбиһиэм үһү дуо? Суорун Омоллоон
Эчи, кырдьыбыта-буорайбыта, синньээн, көхсө бөгдьөйөн түһээхтээн, бииргэ сылдьыан киһи санаата да кэлбэт. Н. Заболоцкай

кырыыс

кырыыс (Якутский → Якутский)

аат. Кимиэхэ эмэ куһаҕаны, өлүүнү-сүтүүнү баҕаран ыарахан тыллары этии. Проклятие, заклятие
Кырдьар кырыыс, сорсуйар сор (өс хоһ.). Алгыс баһа сыалаах, кырыыс баһа хааннаах (өс хоһ.). Кырыыс тылынан Күтүр өстөөхпүн Кыраан-таныйан эттэҕим буоллун. И. Егоров
Мин кырыыһым, оҕунан ыппыттыы, түргэнник тиийиэ. М. Доҕордуурап
тюрк. карҕыс, каргыш

солбонут

солбонут (Якутский → Якутский)

солбонуй диэнтэн дьаһ
туһ. Эдэрдэр эһиги кырдьаҕастары, биһигини, үлтү сирэргэ күүскүтүнуоххутун олус солбонуппакка эрэ, саҥаны, ордугу айан-суруйан иһиэххит этэ. П. Ойуунускай
Оҕонньор эдэр эрдэҕинэ сырыыны-айаны сылдьымахтаабыт бэйэтэ, кырдьар бөҕө кыайан, сорсуйар бөҕө солбонутан, бу айылаах кыаһылатан сыттаҕа. И. Федосеев
Кини киһи модун күүһүн Тугунан солбонутуом дии саныыгын? А-ИМН ОЫЭБЫ