и. д. от соһуй = 1) вздрагивание (от испуга); 2) удивление (от неожиданности).

1) вздрагивать (от испуга); саа тыаһыттан соһуйда он вздрогнул от выстрела; соһуйан хаһыытыы түс = вскрикнуть; 2) удивляться; цепенеть (от неожиданности); кини киирбитигэр олус соһуйдум я страшно удивился, когда он вошёл; манна киһи соһуйуоҕа туох да суох здесь ничего удивительного нет; соһуйуох иһин модальное словосочет. к удивлению; соһу-йуон иһин , онно ким да суох буолан биэрбитэ к его удивлению, там никого не оказалось.

соһуй диэнтэн хай
аата. Соһуйуу, дьулайыы, мунаарыы — барыта кини дьүһүнүгэр баар буолуталаата. Амма Аччыгыйа
Таарымта киириитэ хайаан да куттаныыны, соһуйууну, долгуйууну, кыыһырыыны кытта сибээстээх. ППА СЭЫа

туохт. Туох эмэ күүтүллүбэтэх, көһүтүллүбэтэх өттүттэн буолан тахсыбытыттан эбэтэр дьиибэтэ, өйдөммөтө бэрдиттэн дьиктиргээ; дьиибэргээн мах бэрдэр, таалан хаал. ☉ Приходить в изумление, удивляться; растеряться, опешить
Бары олус соһуйан, саҥата суох таалан олорбуттар. Далан
Киэҥ саалаҕа уһун остуол муҥунан баай ас-үөл тардыллыбытын соһуйа көрдө. Н. Лугинов
Кэпсэтии ол курдук оҕонньор букатын күүппэтэх өттүнэн эргийэн тахсыбытыттан, Доропуун оҕонньор соһуйан хаалла. Н. Заболоцкай
△ Туох эмэ соһуччута, эмискэччитэ бэрдиттэн куттан, уолуй, өмүтүн. ☉ Испугаться, вздрогнуть от чего-л. неожиданного, внезапного
Оксана соһуйан, сүрэҕэ хайа эрэ ыстамматаҕа. Суорун Омоллоон
Эһэ оҕото соһуйан часкыйа түһээт, ийэтигэр сөрүөһүннэ. Болот Боотур
Аида соһуйан, сарылаабытынан олоро түспүтэ. И. Федосеев
Соһуйан кыыс кылана түстэ, Суорҕанын илиитин таһынан киэр илтэ. С. Васильев
ср. монг. цочих, алт. чочы, бур. сошоохо, кирг. чочу ‘вздрагивать от испуга, пугаться, бояться’

туохт. Туохтан эмэ олус соһуйан улаханнык саҥа таһаар, туох эмэ диэн бар гыннар. ☉ Громко реагировать на что-л., сильно удивившись или испугавшись
Даҕанчаны тула кэтитсинньигэс, маҥан-хара, бытыктаах-бытыга суох дьиктиргээбит араас сирэйдэр өҥөҥнөспүттэрэ, онтон-мантан соһуйбут-өмүрбүт саҥалар иһиллибиттэрэ. Далан
Кэпсээбит сонунун кэргэнэ соһуйа-өмүрэ истибэтэҕиттэн Дайыыла хайдах эрэ иһигэр кыһыйа санаата. Софр. Данилов
«Хайа, бу тоҕо үүртэлээтэ?» — диэн ол дьон балаҕантан тахсааччылары соһуйа-өмүрэ көрсүбүттэрэ. В. Гаврильева

туохт. Соһуччута бэрдиттэн өмүттэн хаал. ☉ Растеряться, оторопеть от неожиданности
Олоо уолуйан-соһуйан ойон турда, таһырдьа ойдо. Т. Сметанин