струя холодного воздуха; сквозняк.

I м. I. (поток, струя) сүүрээн, күрүлгэн; ток воздуха салгын сүүрээнэ; 2. эл. ток; ток высокого напряжения үрдүк күүрүүлээх ток; включить ток тогу холбоо.

I 1) сущ. струя резко пахнущего вещества (выпускаемая нек-рыми животными с целью защиты и запугивания); бүүчээн ыыта струя кабарги; буобура ыыта бобровая струя; 2) прил. резкий неприятный запах (источаемый животными); 3) прил. острый неприятный привкус; бу үүт ыы амтаннаах это молоко имеет острый неприятный привкус; алтан ыыта привкус меди; ыт ыытын ыылан погов. исхудать, обессилеть.

II межд. выражение сильной досады, недовольства; ыы, ол эмиэ туохпутуй! эх, этого ещё не хватало!

I прям., перен. отзвук, эхо; хаһыы уораана эхо крика; сэрии уораана эхо войны.
II холодный поток, холодная струя воздуха; прохлада; өрүс уораана речная прохлада; кыпын уораана суровое дыхание зимы.

сыпаться тонкой струёй (о сыпучих телах); тохтон суккураа = сыпаться тонкой струёй.

побуд. от суккураа = сыпать что-л. тонкой струёй.

аат. Сайа охсор тымныы салгын; күрүс-күрүс кэлэн ааһар тымныы тыал. ☉ Струя, поток холодного воздуха, порывы холодного ветра
Кээҥсээрдээх Кэрэ киэһэ Киэркэйэн кэллэ. Күннүк Уурастыырап
△ Сылаас кэмҥэ үрэр сөрүүн тыал. ☉ Прохладный ветерок, дующий в теплое время
Дэҥ кэриэтэ сайа охсор кээҥсээр, итии салгыҥҥа бөтө бэрдэрэн, иҥэн-сүтэн хаалар. Сэмээр Баһылай. Киэҥ дойду кээҥсээр-дээх — Сайа охсо салгыйар. С. Тимофеев

аат. Ханнык эмэ убаҕас, уу, гаас синньигэс сүүрүгэ, сүүрээн. ☉ Узкий поток какой-л. жидкости, воды, газа, струя
Улуу өрүс аан бастаан Омуртахха уолан хаалар Кыра уу тыккыарыттан Кыллыгыраан саҕаланар. С. Руфов
Үүт маҥнайгы тыккыардара ыаҕас түгэҕиттэн өрө бырдаҥалыыр. Г. Николаева (тылб.)

подр. звуку, издаваемому струёй падающей воды; чар гын = неожиданно, вдруг потечь тонкой струйкой.

1. даҕ.
2. Ырылхай, синньигэс (хол., күн уота, сүүрээн, суол). ☉ Чёткий, светлый, ясный, тонкий (напр., солнечный луч, струя воды, дорога)
   Саҥа олох күүрээнигэр Долгуу үлэнэн үлүһүйэр, Тырыбынайга да үөрэҕирэр Тыргыл суолу ыйан биэрэр. Р. Баҕатаайыскай
   Сааскы күнтэн уһуктубут Ып-ыраас, тыргыл сүүрээн Барар суола бохсуллубут, — Улуу суорба очуос бүөлээн. Д. Апросимов
   Бүгүн Хотугу уһук дойдуга Сандал саас иһэр бэлиэтэ — Күн бастакы тыргыл саһарҕата Саҕах үрдүнэн көһүннэ. А. Бэрияк
3. көр дыргыл
4. Тыргыл күөх солкоҕо сууламмыт Тыалар, алаастар, үрэхтэр, Тыыннаах кырынаас хараҕыныы, Тырымнаһа түспүттэр. Күннүк Уурастыырап
   Салгын сөрүүн, мүөт тыргыл сытынан Үчүгэй эбээт дуоһуйа тыынар. И. Федосеев
   Мин таптыыбын кэҕэ Чуҥкуйбатах тыатын, Мутукчабыт күөҕэ Тыргыл мүөттээх сытын. И. Артамонов
5. аат суолт. Туох эмэ (хол., күн уотун) утаҕа; туох эмэ (хол., уу) сүүрээнэ. ☉ Луч (света); струя (воды)
   Мандар Уус ойууларыгар киирэр-тахсар саһарҕалар тыргыллара тыгар, кустук суһумнара кууспаҕалаан ылар. НБФ-МУу СОБ
   [Ардах] маҥнай убаҕастык табыгыраппыта, онтон чочум буолаат, бөдөҥ таммахтарынан быыһа суох, сип-синньигэс тыргыл буолан таҥнары саккыраан курулатан барбыта. М. Горькай (тылб.)