Якутские буквы:

Якутский → Русский

уораан

I прям., перен. отзвук, эхо; хаһыы уораана эхо крика; сэрии уораана эхо войны.
II холодный поток, холодная струя воздуха; прохлада; өрүс уораана речная прохлада; кыпын уораана суровое дыхание зимы.

Якутский → Якутский

уораан

I
аат. Тымныы салгын биллиитэ, туох эмэ тымныынан аҥылыйыыта. Холодный поток воздуха, прохлада
Уол …… санаатыгар өрүс тымныы уораана этин сааһын аахпытынан киирбитэ. В. Титов
Тоҥ буор уораана муоста анныттан үргүйэр. ВМП УСС
Тымныы уораана, таба таҥас бүтэй ыллар-ылан истэ. «ХС»
II
аат.
1. Туох эмэ ыраахха тиийэ эҥсиллэ иһиллэр тыаһа-ууһа. Раскатистый шум, разносящийся на далёкое расстояние, отзвук, эхо
Улуу Москва уһуктар уорааныгар Ильич «туруҥ» диирэ иһиллэр. И. Эртюков
Үөттүрэх соноҕос көтүүтүн уорааныгар Дойду мууһа суох муоралыы долгуйда. Таллан Бүрэ
Күргүөм үлэ уораана биир кэм доргуйа, оргуйа олорор. Л. Габышев
Ол уордаах саҥаны улуу толооннор Уорааннарга кубулуталлар. «ХС»
2. Үрэх, өрүс харгылаах сиргэ сүүрүгэ түргэтиир улахан тыастаах-уустаах барылҕана, күрүлгэнэ. Шумный водопад
Биһиги Куомарыкы уораана диэн халлыгырыы сытар харгыны ханан эрэ туораат, …… хайа тэллэҕэр астарбыппыт. С. Руфов
Мантан чугас Эрбээйи, Улахан уонна Кыракый Хааналар диэн аатырбыт уорааннар хахайдыы хаһыытыыллар, бөрөлүү улуйаллар. И. Данилов
Хоту дойду өрүһэ балысхана, сүүрүгүн уораана сүрдээх буоллаҕа. Т. Нутчина
Сорох ардыгар уу курулуур тыаһа иһиллэрэ: оччоҕо уорааҥҥа чугаһаатахпыт диэн эрдэттэн бэлэмнэнэллэрэ. Х АаКА
3. көсп. Туох эмэ киһиэхэ дьайыыта, киһини тургутан көрүүтэ. Следы, отзвук (напр., тяжёлых испытаний)
Эрхорсун дьон айан Уораанын таптыыллар. И. Гоголев
[Чочур Мырааҥҥа] Күн-дьыл уораанын күөҥҥүнэн уйан, Үрдүгүҥ курдук үтүмэн үрдүктэн Өҥөйөн тураҕын үөһээ саҕахтан. Р. Баҕатаайыскай
ср. эвенк. оораан ‘порог, каменистое место на реке, быстрина’


Еще переводы:

ытыыр

ытыыр (Якутский → Якутский)

ытылҕан диэн курдук
Омуннаах ытыырдаах Отонноох Уораан диэки Күннүктээх сири Көтөн киирэн барда. С. Зверев
Болуотун, туос тордуйа курдук, ытыыр тоҕус хонугу быһа эргитэ сылдьыбыт. Суорун Омоллоон
Манан өрүс ааттаах ытыырдаах, буруттаах. «Чолбон»

илиикэй

илиикэй (Якутский → Якутский)

илии диэнтэн атаах.- аччат. (тардыы ф-гар тут-лар)
Итиитин уорааныҥ! Күөмэйикэм бүттэ, Хамсаабат гынна, Илиикэйбин хоннохпор сыһыарда ини! Саха нар. ыр. II

аркыастыр

аркыастыр (Якутский → Якутский)

аат. Араас инструменнарга бииргэ оонньуур муусукааннар бөлөхтөрө. Группа музыкантов, совместно исполняющих музыкальное произведение на различных инструментах, оркестр
Сытыытык кыланар кырыымпалардаах Анысханнаах айылҕам Араас эгэлгэ куоластаах Айдам — дуораан аркыастыра диэн Айыллан аххан, манна үөскээбит эбит! С. Зверев. Күрүлгэн уорааннар Көҥүстэр Аркыастыр буоланнар Айаара түстүлэр. Хоһоон т.

байхал

байхал (Якутский → Якутский)

көр байҕал
[Муустаах муора – Өлүөнэҕэ:] Аан ийэ дайды Айыллыаҕыттан ыла Аалай күнү кытта, Айыҥат аймаҕын кытта Аат-миҥэ былдьаһар Ааттаах байхал этим. Өксөкүлээх Өлөксөй
Үс бүүрүктээх Бүтэй Бүлүү Үөһээ өттүгэр Отонноох Уораан обургуга Улуу быһыт оҥоһуллан УотКудулу байхал Үөскээбит үһү. С. Зверев
Сүдү өрүстэр дэбилийэ устаннар байхаллары барҕардаллар. Амма Аччыгыйа

дарбаан

дарбаан (Якутский → Якутский)

аат.
1. Олус күүстээх, улахан охсор тыас-уус, дирбиэн. Сильный шум, громкие звуки ударов, грохот
Буускалар айхаллаах дарбааннарын истээт, өстөөхтөр үрдүлэригэр түһүспүтүнэн бардылар. Амма Аччыгыйа
Табык тыаһын дарбааныттан да атына, Дьөлөккөй күпсүүр ньиргиэриттэн да күүстээҕэ. С. Зверев
Хаамыҥ, пионердар, Горн уораан дорҕоонунан, Барабаан дарбаан тыаһынан. П. Тулааһынап
2. көсп. Айдаан, аймалҕан. Шумная ссора, скандал
Куоратынан, тыанан дарбаан бөҕөнү тартахха эрэ дьыала табылларын курдук саныыр дууһа буолан биэрдэ. Амма Аччыгыйа

саахал

саахал (Якутский → Якутский)

аат. Туох эмэ тиэхиньикэ, механизм үлэтин, сырыытын кэмигэр эбэтэр суолга тахсар улахан алдьаныы, оһол. Поломка какого-л. механизма, техники в процессе работы, в движении (иногда с несчастным случаем), авария
Сааскы айанньыт араас саахалга түбэһэр. Ордук уораан ынырык буолар. И. Данилов
Саахал түөрт уон биир бырыһыана сатыы дьону түҥнэри көтүтүүгэ тиксэр. «Кыым»
Тааһы кытта күөн көрсөн үлэлиир тиэхиньикэни саахала суох үлэлэтии — уустук дьыала. «ХС»
ср. хак. саай ‘несчастье, несчастный случай, авария’

борук

борук (Якутский → Якутский)

  1. аат. Барбах болоорор эрэ сырдык, ол-бу аанньа көстүбэт сырдыга. Сумрачный свет, полумрак
    Чуумпурдулар, борук түһэн, Уулуссалар, мас дьиэлэр, Арай тэбэнэт үөрүүнэн Мичилийэллэр сулустар. Чэчир-80
    Киэһээҥҥи борукка кытылга ыҥыра Кыламныыр уоттарга түргэнник Тиийээри тиэтэйэн, Эрдиини элэҥнии күөрэтэн, Эдэркээн быччыҥҥыт күүрэрэ, Илистэн көлөһүн сүүрэрэ. М. Ефимов
  2. даҕ. суолт. Барбах болоорон эрэ сырдыыр, бүдүк-бадык көстөр. Сумрачный, полутемный
    Борук түүҥҥэ ылларан, Холкуос дьоно хонууга Отуу уотун сырдыгар, Олбох тардан аһыыллар. А. Абаҕыыныскай
    Уһун борук хара турба Уһуутуур уораан хаһыыта Утуйбут сылаас уубуттан Уйуһурдан туруорбута. Күннүк Уурастыырап
    Үрдүбэр, тула борук тумарык. Н. Габышев
суоттан

суоттан (Якутский → Якутский)

  1. суоттаа диэнтэн бэй., атын. туһ. Кини ахсаанын [дифференциальнай оонньуулар түөрүйэлэрин] уонча сыллааҕыта Америка учуонайа туруорбута, билиҥҥэ диэри суоттана илик. Н. Лугинов
    Өр эрэйдээн баран дьэ Суоттаммыт садаачалыы Үөрэх уон сыла бүттэ, Онус кылаас, бырастыы! «ХС»
  2. Кыаллыа, табыллыа диэн санаан эрэн, туохха эмэ санан. Надеяться, рассчитывать на кого-что-л.
    Уораан: «Нам-нум буолан баран, атым сураҕынсадьыгын истэ улуус киинигэр киириэм», — диэн суоттана сылдьыбыта. И. Федосеев
    Кини саньытаарынай чаас ситэн кэлиэ диэн суоттаммыта, хата ким да суох. А. Данилов
    Куоракка сатыы тиийиэм диэн суоттанан иһэр кырдьаҕас буолуохтааххын. И. Сосин
    Быйыл саас …… өссө киэҥ сири бараналыырга суоттаналлар. Ходуһа х.
дьүрүлгэн

дьүрүлгэн (Якутский → Якутский)

көр дьүрүскэн
2
Оо, тайҕам махтан эн миэхэ, Эйиигин саататыы - аналым. Дьүрүһүтэ оонньуубун эйиэхэ Сүүрүк дьүрүлгэн сюитатын. М. Ефимов. Таас хайа эҥсиллэр Уораанын, Хомус намылытар дьүрүлгэнин Хоҥкуйа, сүрэхпэр сөҥөрдөбүн. «ХС»
Дьүрүлгэн дорҕоонун Дуораанын Эбээннии тойукка Холооммун Олуһун дуоһуйдум, Долгуйдум. В. Лебедев (тылб.)

үргүй

үргүй (Якутский → Якутский)

туохт. Туох эмэ быыһынан үр эбэтэр курдат билин (тымныы салгыны этэргэ). Дуть, продувать, сквозить (о холодном воздухе)
Үүтээн иһэ хабыс-хараҥа. Үргүйэр түөрт өттүбүттэн. «ХС»
Тимир оһохтору оттон, хотонун син сылытта. Ол үрдүнэн, тоҥ буор уораана муоста анныттан үргүйэр. ВМП УСС. Түннүк, аан холуодата үргүйбэтин диэн истиэнэ куоһаҕын хоту эмиэ кичэйэн муохтаныллар. БГП ТСК