Якутские буквы:

Якутский → Русский

сулар

недоуздок.

сул

сул күөл освободившееся ото льда озеро; сул маҥан совершенно белый; сул сыгынньах совершенно голый; сул тиит ободранное дерево; сул хатырык отошедшая от ствола кора; сул хара буолбут земля освободилась от снежного покрова.

сул=

очищаться (ото льда); өрүс сулбут река очистилась ото льда.

Якутский → Якутский

сулар

аат. Акка бас быата. Недоуздок
Суруксут Сиидэркэ атыттан түстэ, атын суларын аттыгар турар киһиэхэ туттараат, Хабырыыска чугаһаата. И. Гоголев
Кууһума дьахтары баттаҕыттан соһо сылдьан ат суларынан дэлби таһыйда. Н. Түгүнүүрэп
тув. чулар, ДТС йулар, алт. дьулар

сул

I
туохт. Сайын буолуута ирэн, ууланан хоҥун, босхотуй (хол., муус, туос). Освобождаться, очищаться (напр., озеро ото льда); налившись соком, стать легко отделимым (напр., о бересте)
Хатыҥ туоһа сула илик буолан, бэрт эрэйинэн туос хастаан аҕалар. Н. Якутскай
Күөл чараас мууһа сулан, сиккиэр тыалтан үрүмэтийэ дьирибиниир. В. Титов
Былырыыҥҥы улахан булпут этэ муус суларыгар да тиийбэтэҕэ. ХКК
II
даҕ.
1. Сулбут, сулан хастаммыт, хоҥнубут (хол., туос); сулбут кэмигэр хатырыктаммыт, ыраастаммыт. Отделившийся, отошедший, содранный (напр., о бересте); очищенный от коры (напр., о лиственнице)
«Тохтоо! Бу маны ыл», — Кыһалҕа [киһи аата] сул туоска сууламмыт тугу эрэ уунна. И. Гоголев
[Балаҕан] ортотугар икки эргэ сул мас тирээбиллээх. А. Сыромятникова
Бүөккэ уол уолҕамчы, …… туохтан да иҥнэн-толлон туруо суоҕа, сул да тиити миинэн устан кэлиэҕэ. А. Сыромятникова
Маҥан хаар үллүктэнэн Сул муус суорҕаннанан. С. Зверев
2. Сорох даҕааһыннар суолталарын күүһүрдэн биэрэр суолтаҕа туттуллар. Употребляется для усиления значения некоторых прилагательных: совершенно
Киэҥ халлаан икки хос бастаах кэй кыыла буолан суллаабытынан тиит курдук сул маҥан аартыгы өрө көтөн тахсыбытым. ПЭК ОНЛЯ I
[Маанньа:] Оҕолорбут сул сыгынньах буоллулар, оскуолаҕа сылдьар оҕобутун арыычча сэнэхтик таҥыннардарбыт үчүгэй буолуо этэ. А. Софронов
Сул маҥан чүөсэҥкэлээх атаҕын Сото кэбиһэн, сонньуйбута буола турааччы. С. Васильев
ср. кирг. сулп ‘чистый, без примеси’, монг. сул ‘пустой, свободный; слабый, вялый’

Якутский → Английский

сул

a. ragged, naked, bare; lonely


Еще переводы:

недоуздок

недоуздок (Русский → Якутский)

м. сулар (сулардаах тэһиин).

недоуздок

недоуздок (Русский → Якутский)

сущ
көнтөстөөх бас быата, сулар

сулардаа

сулардаа (Якутский → Якутский)

туохт. Акка суларын кэтэрт. Надевать, накидывать недоуздок
[Аттарын] көмүс суларынан сулардаан кээспиттэр. ПЭК ОНЛЯ II

нааталын

нааталын (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Атахтаргын аччаччы үктээн, кыһалҕата суох налыччы туттан тур (кыра уҥуохтаах төрөл киһини этэргэ). Стоять спокойно, безмятежно, широко расставив ноги (о полнотелом человеке небольшого роста)
Сулар бытыктаах киһи дьиэтин иннигэр сис туттан нааталлан турда. И. Гоголев

сэбириҥнээ

сэбириҥнээ (Якутский → Якутский)

сэбирий диэнтэн б
тэҥ. көстүү. [Курнатовскай] хойуу бытыга үөһэ-аллара сэбириҥнээтэ, хаста даҕаны, муннун өрө сыҥа-сыҥа, көхсүн этиттэ. Болот Боотур
Сороҕор долгуйан, абаран, сирэйин сурата тардыалаан, суларын кыырыктыйан эрэр кугас бытыга сэбириҥнээн ылыталаата. «ХС»

эриэннии

эриэннии (Якутский → Якутский)

сыһ. Эриэн гына, эриэн буоларын курдук. Пятнами, полосками
Аҕата ол талаҕы сытыы быһаҕынан эриэннии кыспыта. И. Гоголев
Куонаан ыас хара баттаҕын үрүҥ тунаархай хаһыҥ эриэннии дуйдаабыт. Н. Заболоцкай
Ытык сылгы сулара үрүҥ уонна хара сиэлтэн эриэннии хатыллыбыт буолар. ФГЕ СТС

оҕуруолаа

оҕуруолаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Оҕуруота тик, оҕуруонан киэргэт. Вышивать, украшать бисером
Эмээхсин ачыкытын кэтэн тыс этэрбэс оҕуруолуу олорор. Суорун Омоллоон
Бастыҥ иистэнньэҥнэр эгэлгэлээн оҕуруолаан, ойуулаандьарҕаалаан тикпит таҥастарын онно [таба бырааһынньыгар] кэтэллэр. Болот Боотур
Оҕуруолаан оҥорон Ойуулардаах үүннүөҕүм, Чараас ньаалык солконон Чаппараагы тигиэҕим. И. Эртюков
2. кэпс. Сылгы суларын быанан иҥиннэр. Прикреплять недоуздок верёвкой, тонким ремнём
Айаас сылгыга анаан сулары кэтит хоҥуруулаан уонна бөҕө оҕуруолаан бэйэ оҥосторо ордук. АНП ССХТ

сүртүүк

сүртүүк (Якутский → Якутский)

аат. Икки эҥээрдээх, биилинэн синньээн кэлэр эр киһи уһун соно. Длиннополое приталенное мужское пальто, сюртук
Берг ып-ыраас сүртүүгүн кэттэ, сиэркилэҕэ тиийэн, ыраахтааҕыны үтүктэн, суларын көбүттэ. Л. Толстой (тылб.)
Кирилл Петрович баайкабай сүртүүк, түүппүлэ кэтэн баласкатнай курдук кэтит чааскыттан чэй иһэ олордо. А. Пушкин (тылб.)

сэрбэччи

сэрбэччи (Якутский → Якутский)

сыһ. Убаҕас буолан сахсаччы, тэҥэ суохтук (үүн). Неровно, в разные стороны (разрастаться)
Сэмэҥкэ көрдөҕүнэ, Кубарыйбыт сирэйигэр сэрбэччи үүммүт убаҕас бытыгын, суларын кыһамар көрдөххө, харахтара эбии кэҥээн тимирбиккэ дылылар. Н. Борисов
Тыа иһиттэн улуу күтүр соҕотохто субу кытарыс гына түстэ да, сабыс-саҥа сэрбэччи улаатан эрэр күөх чэчири үнтү сынан бирдьигинээн кэлэн, били талах чыычааҕын уйатын үрдүнэн ааста. Р. Кулаковскай

үүннээ

үүннээ (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Акка үүнүн кэтэрт. Надевать узду, взнуздывать коня
[Маҥан аттарын] Көмүс ыҥыырынан ыҥыырдаабыттар, көмүс үүнүнэн үүннээбиттэр, көмүс суларынан сулардаабыттар. Саха фольк. Сарсын-сарсын сарсыарда Аллаах аппын аҕалыныам, Аарыктааҕай үүннүөҕүм, Чаппарааҕын ууруоҕум. Саха нар. ыр. I
Аппын түргэнник үүннээтим, холунун чиҥэттим уонна, эмиэ итирик дьону ортотунан ааһымаары, эргийэ көтүтэн, ойуурга тэптэрдим. А. Куприн (тылб.)
2. көсп. Туох эмэ күүһүн мөлтөтөн бэйэн илиигэр, хонтуруолгар ыл. Успокаивать, умерять силу проявления чего-л., брать под контроль
Быһыт быһан үрэхпитин үүннээн Манна гидростанция туттубут. А. Абаҕыыныскай