Якутские буквы:

Якутский → Русский

сулбурут=

побуд. от сулбуруй=.

Якутский → Якутский

сулбурута

сулбу диэнтэн хат.- күүһүр
ф. Дьон ойон кэлэн, ат бэрэмэдэйин төргүүтүн сулбурута тардан ылбыттар. Софр. Данилов
Киһи хас кымньыылаатаҕын аайы кугас кунан сулбурута түһэр, суолун иһинэн-таһынан айанныыр. Амма Аччыгыйа
Окуопалартан сулбурута ойон тахсан, …… дьон дэриэбинэ соҕотох уулуссатын икки өттүнэн сэлэлии туран кэбистилэр. П. Филиппов

сулбурут

туохт. Ким эмэ кэтэ сылдьар таҥаһын (хол., ыстаанын) аллара диэки түһэр. ☉ Спускать, снимать (напр., штаны)
Сыалдьыйаны сылбарытарга Сыыдамҥын дуо? Сутуруону сулбурутарга Сууххайгын дуо? П. Ойуунускай
Ыстаанын сулбурутан таһыйан биэриллиэ. Амма Аччыгыйа
«Табаарыс Владимиров, бааскын көрүөҕү, ыстааҥҥын сулбурут эрэ», — дии-дии, быраас Сэмэн аттыгар кэлэн ачыкытын көннөрүннэ. Н. Якутскай

Еще переводы:

сырбаҥалай

сырбаҥалай (Якутский → Якутский)

сырбаҥ диэн курдук
[Аартык иччитэ:] Күүһүрэ түһүөхпүн …… икки хам бүөлэммит кулгаахпыттан уот сырбаҥалай өлүү дьирикинэ кырынаастарым, сулбурута ойон тахсыҥ! Д. Апросимов

өлөрүс

өлөрүс (Якутский → Якутский)

өлөр диэнтэн холб. туһ. Суордуу кыланан сулбурута ойон барда, Өһөх дьүһүннэннэ, Өлөрсүөх майгыланна. П. Ойуунускай
Өстөөҕү өлөрсүҥ, саастааҕы дьаныйсыҥ, Өрөгөй үктэллээх саргыны салайсыҥ! Күннүк Уурастыырап. Хааннаһар хара өстөөхтөрдүүн өлөрсөр ыаһахтаахпын. Саллааттар с. 1970

өрбөлдьүй

өрбөлдьүй (Якутский → Якутский)

өрбөй диэнтэн арыт
көстүү. [Ат] Өрүтэ мөхсөн Өрбөлдьүйэн-чөрбөлдьүйэн, Сулбурута ойуох курдук Сундалдьыйа оонньуу турар эбит. П. Ойуунускай
Үс былас өрбөлдьүйэр өттүктээх, Сэттэ былас холобурдаах Дьирэ буурай систээх, аҕыс былас холобурдаах Дада буурай сарыннаах эбит. П. Ядрихинскай

хотоҥнос

хотоҥнос (Якутский → Якутский)

I
хотоҥноо диэнтэн холб. туһ. Тыалтан тэтиҥнэр хотоҥноһо хамсыыллар
II
даҕ. Иэҕиллэ токуруйар, өҕүллэҥниир, кэдэйэр. ☉ Прогибающийся, выгибающийся, гнущийся
[Чаара] түүппүлэлэрин сулбурута тэбээт, хотоҥнос үөт устун, икки илиитин даллатан, сүүрэн тыбыгырайан, уҥуор баар буола оҕуста. Софр. Данилов

дьирикинэ

дьирикинэ (Якутский → Якутский)

даҕ. Түргэн, элэгэлдьигэс сырыылаах. ☉ Быстрый, юркий, ловкий
Күүһүрэ түһүөхпүт, дьэ эрэ, мэнэгэйдээх бэлэспиттэн үс хос бастаах тимир тиҥсирики ыттарым, икки хам бүөлэммит кулгаахпыттан уот сырбаҥалай өлүү дьирикинэ кырынаастарым, сулбурута ойон тахсыҥ! Д. Апросимов
Бэрт киһи, Үтүө киһи Саалааҕы самнарбыт, Охтооҕу охторбут Дьирикинэ боотур, Түһүө буолуо, Түһүө буолуо! ДВ О

сибиитэрэ

сибиитэрэ (Якутский → Якутский)

аат. Бүтэй уолуктаах ичигэс баайыы куппаайка. ☉ Свитер
Бинсээгин, сибиитэрэтин сулбурута тыытынан ылан, хаарга быраҕаат, сонун төттөрү кэтэ охсон кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Кудрявцев чымадаан анныгар сытар сибиитэрэни таһааран тэбиирин кытта, муостаҕа туох эрэ «лос» гына түстэ. М. Попов. Сибиитэрэ таһынан соҥҥо маарынныыр кипкиэҥ бэйбириэт кууркалаах. «Саха с.»

тыытын

тыытын (Якутский → Якутский)

тыыт диэнтэн бэй
туһ. Наһаар ах барда, хайдах эрэ сүрэҕэ мөҕүл гынна, куйахата ытырбахтаата уонна тымыра бобуллуох курдук гынан, тимэҕин төлүтэ тыытынна. Суорун Омоллоон
Микиитэ таҥаһын сулбурута тыытына охсоот, харбаан чоломооттообутунан барда. Амма Аччыгыйа
Аны буолар буолбутун кэннэ санаатаҕына, Артур баттаҕын турута тыытыныан баҕарда. В. Протодьяконов

чоломооттоо

чоломооттоо (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. туохт. Улаханнык тыаһаан-ууһаан ууга сырыт (хол., харбаа). ☉ Быть, находиться в воде (напр., плавать), производя плеск, плескаться
Микиитэ таҥаһын сулбурута охсоот, харбаан чоломооттообутунан барда. Амма Аччыгыйа
Ити уолтан ураты чиэски күөлгэ кэлэн, ким биһиги тууларбытын чоломооттуо үһүнүй? Р. Баҕатаайыскай

адьырыс

адьырыс (Якутский → Якутский)

  1. адьырый диэнтэн холб. туһ. Арай икки бөтөс сулбурута ойон, оҕонньорго кэлэ оҕустулар. Модьу-таҕа, адьырыспыт саха дьоно. А. Сыромятникова
    Бөрөлөр тэйиччи бытааннык боругулдьуһаллар, дьохсойбут самыылара суостаахтык адьырыспыттар. «ХС»
  2. көсп. Кими эмэ кытары этиһэнхапсыһан ыл. ☉ Сильно, бурно поссориться, схватиться с кем-л.
    Ааттаах омуктар Ааттаахтары кытта Адьырыһар санааны аҕалыммыттар. Өксөкүлээх Өлөксөй
    «Тохтооҥ, оҕолор, охсуһумаҥ, туох буоллугут!» — диэбитинэн кулууп дьиэ иннигэр адьырыспыт уолаттары уҕарыта сүүрэн кэлбитэ Коля. П. Аввакумов
    Маҥнай адьырыһа сыһан баран, дьон бэйэ-бэйэлэрин билсэн, көнсөн, үчүгэйдик хонон турбуттара. Н. Якутскай
тайыылаа

тайыылаа (Якутский → Якутский)

туохт. Тайыынан анньан, өтөрү түһэрэн өлөр (эһэни). ☉ Охотиться, добывать медведя посредством тайыы (якутской рогатины)
[Аргунча] Үөрбэ үҥүүнэн тайыылаан, Үрүҥ эһэлэри бултаан, Тордох туттубут тириинэн — Туйгун эбит итиитинэн. В. Соловьёв. Үҥүүлэрин сулбурута тардан ылан, эһэни үс өттүттэн курдаттыы тайыылаабыттар. А. Кривошапкин (тылб.)
△ Уһуктааҕынан өтөрү түс. ☉ Колоть, тыкать острым колющим оружием
Мундербегы кэнниттэн тайыылаан истэҕинэ, ким эрэ бэйэтин урут тайыылаабыт быһыылаах. Эрилик Эристиин
Иннибэр эмискэ биир уһун хара дьирэс гына түстэ да, ыстыыгынан тайыылаан саайда. Кыл мүччү аһаран биэрдим. ВМП УСС