сырбаҥ диэн курдук
[Аартык иччитэ:] Күүһүрэ түһүөхпүн …… икки хам бүөлэммит кулгаахпыттан уот сырбаҥалай өлүү дьирикинэ кырынаастарым, сулбурута ойон тахсыҥ! Д. Апросимов

өлөр диэнтэн холб. туһ. Суордуу кыланан сулбурута ойон барда, Өһөх дьүһүннэннэ, Өлөрсүөх майгыланна. П. Ойуунускай
Өстөөҕү өлөрсүҥ, саастааҕы дьаныйсыҥ, Өрөгөй үктэллээх саргыны салайсыҥ! Күннүк Уурастыырап. Хааннаһар хара өстөөхтөрдүүн өлөрсөр ыаһахтаахпын. Саллааттар с. 1970

өрбөй диэнтэн арыт
көстүү. [Ат] Өрүтэ мөхсөн Өрбөлдьүйэн-чөрбөлдьүйэн, Сулбурута ойуох курдук Сундалдьыйа оонньуу турар эбит. П. Ойуунускай
Үс былас өрбөлдьүйэр өттүктээх, Сэттэ былас холобурдаах Дьирэ буурай систээх, аҕыс былас холобурдаах Дада буурай сарыннаах эбит. П. Ядрихинскай

I
хотоҥноо диэнтэн холб. туһ. Тыалтан тэтиҥнэр хотоҥноһо хамсыыллар
II
даҕ. Иэҕиллэ токуруйар, өҕүллэҥниир, кэдэйэр. ☉ Прогибающийся, выгибающийся, гнущийся
[Чаара] түүппүлэлэрин сулбурута тэбээт, хотоҥнос үөт устун, икки илиитин даллатан, сүүрэн тыбыгырайан, уҥуор баар буола оҕуста. Софр. Данилов

даҕ. Түргэн, элэгэлдьигэс сырыылаах. ☉ Быстрый, юркий, ловкий
Күүһүрэ түһүөхпүт, дьэ эрэ, мэнэгэйдээх бэлэспиттэн үс хос бастаах тимир тиҥсирики ыттарым, икки хам бүөлэммит кулгаахпыттан уот сырбаҥалай өлүү дьирикинэ кырынаастарым, сулбурута ойон тахсыҥ! Д. Апросимов
Бэрт киһи, Үтүө киһи Саалааҕы самнарбыт, Охтооҕу охторбут Дьирикинэ боотур, Түһүө буолуо, Түһүө буолуо! ДВ О

аат. Бүтэй уолуктаах ичигэс баайыы куппаайка. ☉ Свитер
Бинсээгин, сибиитэрэтин сулбурута тыытынан ылан, хаарга быраҕаат, сонун төттөрү кэтэ охсон кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Кудрявцев чымадаан анныгар сытар сибиитэрэни таһааран тэбиирин кытта, муостаҕа туох эрэ «лос» гына түстэ. М. Попов. Сибиитэрэ таһынан соҥҥо маарынныыр кипкиэҥ бэйбириэт кууркалаах. «Саха с.»

тыыт диэнтэн бэй
туһ. Наһаар ах барда, хайдах эрэ сүрэҕэ мөҕүл гынна, куйахата ытырбахтаата уонна тымыра бобуллуох курдук гынан, тимэҕин төлүтэ тыытынна. Суорун Омоллоон
Микиитэ таҥаһын сулбурута тыытына охсоот, харбаан чоломооттообутунан барда. Амма Аччыгыйа
Аны буолар буолбутун кэннэ санаатаҕына, Артур баттаҕын турута тыытыныан баҕарда. В. Протодьяконов

тыаһы үт. туохт. Улаханнык тыаһаан-ууһаан ууга сырыт (хол., харбаа). ☉ Быть, находиться в воде (напр., плавать), производя плеск, плескаться
Микиитэ таҥаһын сулбурута охсоот, харбаан чоломооттообутунан барда. Амма Аччыгыйа
Ити уолтан ураты чиэски күөлгэ кэлэн, ким биһиги тууларбытын чоломооттуо үһүнүй? Р. Баҕатаайыскай

1. адьырый диэнтэн холб. туһ. Арай икки бөтөс сулбурута ойон, оҕонньорго кэлэ оҕустулар. Модьу-таҕа, адьырыспыт саха дьоно. А. Сыромятникова
   Бөрөлөр тэйиччи бытааннык боругулдьуһаллар, дьохсойбут самыылара суостаахтык адьырыспыттар. «ХС»
2. көсп. Кими эмэ кытары этиһэнхапсыһан ыл. ☉ Сильно, бурно поссориться, схватиться с кем-л.
   Ааттаах омуктар Ааттаахтары кытта Адьырыһар санааны аҕалыммыттар. Өксөкүлээх Өлөксөй
   «Тохтооҥ, оҕолор, охсуһумаҥ, туох буоллугут!» — диэбитинэн кулууп дьиэ иннигэр адьырыспыт уолаттары уҕарыта сүүрэн кэлбитэ Коля. П. Аввакумов
   Маҥнай адьырыһа сыһан баран, дьон бэйэ-бэйэлэрин билсэн, көнсөн, үчүгэйдик хонон турбуттара. Н. Якутскай

туохт. Тайыынан анньан, өтөрү түһэрэн өлөр (эһэни). ☉ Охотиться, добывать медведя посредством тайыы (якутской рогатины)
[Аргунча] Үөрбэ үҥүүнэн тайыылаан, Үрүҥ эһэлэри бултаан, Тордох туттубут тириинэн — Туйгун эбит итиитинэн. В. Соловьёв. Үҥүүлэрин сулбурута тардан ылан, эһэни үс өттүттэн курдаттыы тайыылаабыттар. А. Кривошапкин (тылб.)
△ Уһуктааҕынан өтөрү түс. ☉ Колоть, тыкать острым колющим оружием
Мундербегы кэнниттэн тайыылаан истэҕинэ, ким эрэ бэйэтин урут тайыылаабыт быһыылаах. Эрилик Эристиин
Иннибэр эмискэ биир уһун хара дьирэс гына түстэ да, ыстыыгынан тайыылаан саайда. Кыл мүччү аһаран биэрдим. ВМП УСС