хастаа диэнтэн хай
аата. Хаппыт тирии, тыс субатын кыһыйыы, хастааһын тыаһа-ууһа да намыраабат. Хомус Уйбаан. Остуолбаны саас мас сүмэһинэ сүүрүүтэ хатырыгын хастааһын, этин алдьаппакка суллааһын үйэтин уһатар, үлэтэ да чэпчиир ПАЕ ОС
Кыбартыыраны өрөмүөннээһиҥҥэ биир ыарахан үлэ — эргэ обуойдары хастааһын буолар. ДьХ

аат. Үөл маһы куурдун диэн тула суоруу, суллааһын. ☉ Об тёсывание дерева вкруговую, чтобы оно скорее засохло
Тоҥ, инчэҕэй бэрэбинэлэри батырҕаччы кэрдэн моонньооһуннары оҥороллор. БИ УЛАа
Аар баҕах [сэргэҕэ] …… тоҕус сиринэн биһилэхтии моонньооһуннары оҥороллор. «ХС»
△ Оннук сулланан хаппыт мас. ☉ Дерево, высохшее после специальной обтёски
Тула күөх ойуур эркиннээх сүүнэ да киэҥ солооһун. Манна күн сылаас күлүмнээх, Кууран хаалбыт моонньооһун. Баал Хабырыыс
Кини интэринээккэ ийэтэ ыалга көһөр буолан, баар суох ха һаас мастарын — моонньооһуну тыыппакка, Туоллар өтөҕөр …… баай киһи олоҕор тиийдэ. Н. Босиков

туохт.
1. Киһи хараҕар араас өҥүнэн оонньоон эбэтэр ордук чаҕылхай буолан быраҕылын. ☉ Бросаться в глаза пестрой или особенно яркой, светлой окраской
Сабыс-саҥа суллааһын мастан, бөҕө-таҕа, үс үүт остуолба бүтэй дьэргэйэн көһүннэ. В. Протодьяконов
Кылбаа маҥан борокуот устан дьэргэйэн иһэр. Эрчимэн
Чороон, таба, кытыйа ойууламмыттар, ол аннынан сахалыы орнамент дьэргэйбит. П. Аввакумов
Иккис хоһоон …… Дьэргэйбит буочарынан Дьэрэличчи суруллубут. М. Ефимов
Дьэргэйэн таҕыста курдук Дьэрэкээн өҥнөөх кустук. П. Дмитриев
2. Дьиримнээ, дьирибинээ, элэгэлдьий, эргичий. ☉ Зарябить, мелькать (замелькать), кружиться (закружиться), вертеться (завертеться)
Ирим-дьирим дьэргэлгэн Илэ хамсаан дьэргэйдэ. Е. Васильев
Көлөһө тимир эргийэн, Күөрчэх курдук дьэргэйэн, Ситим быаны субуйбут, Сирдир-сирдир охсубут. С. Васильев
Лена өрүс …… таас харгылаах кыараҕас хапчаан устун дьэргэйэ сүүрдэр. И. Данилов
Араас көтөр-сүүрэр саҥата холбоһон, тула барыта дьэргэйэ, куйаара олорор. Н. Заболоцкай
3. Өрүкүй, сэргэх буол. ☉ Приходить в возбужденное состояние, оживляться
Кини куттамматаҕа, хата ыллаан-туойан, дьэ эбии дьэргэйэн испитэ. А. Сыромятникова
Ыттар суолларыгар хат киирэн, омуннурбуттара өссө да ааһа илик быһыынан сиэлэн дьэргэйэн иһэллэр. Н. Заболоцкай
Утуйуох буолбутум Уум көтөн дьэргэйдим. «ХС»
△ сөбүлээб. Суолталааҕы оҥорбокко аҥаардас көрү батыс, мээнэ кэлбар. ☉ Не заниматься ничем полезным, проводить время впустую
Хотуой, Эрдэлиири кытта алыс дьэргэйэн эрэҕин! Бэйиккэй, дьоҥҥор этэн тоскун бэрдэрэрим буолуо! Амма Аччыгыйа
[Таанньа:] Суох-суох. Ханна эрэ ыллыы-туойа дьэргэйэн хаалбыта буолуо. М. Доҕордуурап. Эн бэйэҥ тиийэн куорат эмээхсинэ буолан дьэргэйдэҕиҥ дии. И. Семенов

аат. Туоһу хастааччы, суллааччы киһи. ☉ Человек, который снимает, сдирает кору (берёсту) с берёзы
Урут туосчуттар сылдьыбатах сирдэригэр түбэстэ. Болот Боотур

суллаа диэнтэн атын
туһ. Мас кэрдээччилэр хатырыга сулламматах бэрэбинэлэринэн тутуллубут уһун бараахтарга олороллор. Н. Якутскай
Балаҕан иһигэр киирбиппит, хатырыга саҥа сулламмыт буолан, холлоҕоһо, үрдэ чүмэчи курдук кылбайан көстөр. М. Доҕордуурап

сов. хастан, суллан, сүлүлүн.

сов. что, чего хастаа, суллаа; надрать коры хатырыкта хастаа; # надрать кому-л. уши кулгааҕын эрий, кулгааҕын тарт.

с. собир. сулламмыт хатырык, хатырык.

сов. разг. сүлүлүн, хастан, суллан; дьуккуруй, ньылбырый.

сов. что 1. (содрать) хастаа, суллаа, сүл; ободрать кору с дерева мас хатырыгын хастаа; 2. разг. (поцарапать) хайа тарт, дьуккурут; # ободрать как липку халаан ыл.