кэһиэҕир диэнтэн дьаһ
туһ. Алтан солуурун ыраастаабыта, сууйбута-соппута, түгэҕин бурдук кэһиэҕирпитин тимир ньуосканан кэһиэхтээбитэ. Н. Заболоцкай

туохт. Кэһиэх сыстыбытын ыраастаа. ☉ Счищать нагар, накипь (со дна и стенок посуды)
Туохханнык иннинэ алтан солуурун ыраастаабыта, сууйбута-соппута, түгэҕин бурдук кэһиэҕирпитин тимир ньуосканан кэһиэхтээбитэ. Н. Заболоцкай

сүпсүгүнэс диэнтэн хай
аата. Куорат иһигэр сүпсүгүнэһии бөҕө буолбут. Болот Боотур
Тэринии, дьиэни-уоту хомунуу, сууйуу-сотуу, сүпсүгүнэһии бөҕө буолла. В. Яковлев

хомун диэнтэн хай
аата. Тэринии, дьиэни-уоту хомунуу, сууйуу-сотуу, сүпсүгүнэһии бөҕө буолла. В. Яковлев
Оччоҕо тугу гыныай? Судургутунан таһаҕаһы кыбынан тыас хомунуу, атах балай барыы. Н. Лугинов

көр чалбааттаа
Уһун таҥас кокууккам Сууллубакка киртийбит, Уһааччыкка чалбаатаан Сууйан-сотон килбэчит. ХОКИО
Мин сыҥалыылларын кытта аһаан-сиэн чалбаатаа да чалбаатаа буолбутум. «ХС»

аат. Тиэтэйии, ыгылыйыы. ☉ Спешка, торопливость. Ыксааһына суох үлэлиэххэ. Ардах түһээри ходуһаҕа ыксааһын буолла
□ Туттуухаптыы, ыксааһын манна буолла
Буолумуна даҕаны, аны сүүрбэ мүнүүтэнэн минералларгын сууйан-сотон судьуйаларга туттарыахтааххын. «ББ»
[Түүлгэ] кыһыл өҥ — ыгылыйыы, ыксааһын бэлиэтэ. БРИ ТТ

көр бэрдээҥки
Көхсө кэҥээн баран бэрдээнин оҥоһунна, ыраастаата, отучча ботуруону суумкатыгар угунна, мас манааҕытыгар солуурчаҕын, ыһыгын хам тарта. И. Данилов
Маайыс чуулаан аанын сэгэтэн, утары оһох айаҕар бэрдээнин атаҕын икки ардыгар кыпчыйан, кыһыл сирэйдээх толуу бандьыыт туоллан олорорун көрөр. Уустаах Избеков. Халлааскы Силээннээх нэһилиэгэр атыылыы таһаарыахтаах сүүрбэ бэрдээнин сууйаллар-сотоллор. И. Бочкарев

аат.
1. Дьэбиҥҥэ ылларыы. ☉ Подверженность ржавению
Клетканы сууйуу-сотуу, ас тобоҕун утары ыраастаан иһии, сеткалар дьэбиннириилэрин суох оҥоруу ылбычча ситиһиллибэт этэ. ИПС ЭКИи
2. көсп. Дьиэктэнии, омсолоох өрүттэнии. ☉ Приобретение каких-л. изъянов, отрицательных черт, порочных привычек и т. д. Д
Гранин этэринэн, наука, техника баһылыыр үйэтигэр литература киһи дууһатын, кини ис олоҕун көмүскүүр уонна харыстыыр суолтата улаатар, дууһа дьэбиннириитин тохтотор. «Кыым»

аат., булт. Куһу, кус үөрүн бэйэ диэки угуйан ыларга анаан үксүгэр мастан эбэтэр дулҕаттан куһу үтүгүннэрэн оҥоһуллубут оҥоһук. ☉ Манок
Сааһырбыт булчуттар элэйэн ойуу та-бичигэ көстүбэт буолбут сааларын сууйаллара-сотоллоро, мончууктарын бэрийэллэрэ. Далан
Мин убайбыныын мончууктарбытын хааланан, сааларбытын сүгэн дурдаланарга тоҕоостоох сири көрдүүбүт. «ХС»

дьүһ. туохт. Уута саккырыы сылдьар таҥаһынан, тирээпкэнэн сууй, сот (үксүгэр кыһамньыта суохтук, үрдүнэн-аннынан оҥорор киһини этэллэр). ☉ Мыть, вытирать что-л. мокрой тряпкой, с которой капает вода (обычно о человеке, к-рый делает что-л. очень небрежно). Кирдээх муостаны мыылалаах уунан сууйан ньалыахтатта
□ Ыстапаан мас төбөтүгэр эриллибит, дулҕа сиэлин курдук сохсойбут «харбыырын» солуурдаах ууга уган ыла-ыла сууйан ньалыахтата сырытта. И. Никифоров