м. сыылынай, көскө сылдьааччы.

аат. Бырадьаага сылдьар киһи. ☉ Бродяга
Сыылынайдар ортолоругар политическайдар эрэ буолбакка, холуобунай буруйу оҥорбуттарын иһин ууруллубуттар да, ол иһигэр бырадьаагалааччылар да баалларын бэлиэтиэххэ наада. ЭБЭДьА

даҕ. Өрөбөлүүссүйэ иннинэ: кэтэбилгэ, манабылга сылдьар (киһи, хол., сыылынай). ☉ До революции: находящийся под надзором, наблюдением, присмотром (человек, напр., ссыльный). Бу нэһилиэккэ үс көрүүлээх-истиилээх киһи баара

тупсус диэнтэн дьаһ
туһ. Бэйэм сабыдыалбынан олохтоох дьону кытта сыылынайдары тупсуһуннарыам. П. Филиппов
«Аньыылаах айахпын Атытарым кэллэ. Истиҥ, эһигини тупсуһуннарыым!» — эмискэ эттэ Ионушка. Н. Некрасов (тылб.)

саа луоһа — саа маһа. ☉ Ло жа (ружья)
Петрову үрүҥ эписиэр саа луоһунан төбөҕө охсон уҥаран түһэрбит. Амма Аччыгыйа
Саллааттар сааларын луоһунан, ыстыыктарынан дугдуруйан сыылынайдары таһырдьа үтүрүйэн бараллар. Н. Якутскай
[Дерсу] …… саатын ылан, луоһун имэрийэ олорбута. В. Арсеньев (тылб.)

уураахтаа I диэнтэн бэй., атын
туһ. Аркадий Романович Эхов диэн көскө уураахтанан кэлбит бэлитиичэскэй сыылынайы таһаарбыттара. Н. Якутскай
Биһиги кырдьаҕас сокуонньуппут Микииппэри үс сылга хаайыыга уураахтаныан сөп диэбитэ. И. Семёнов
Уураахтаммытым кэннэ ийэм уонна балтым кэлэннэр көрсүбүттэрэ. «ХС»

аат. Буруйу оҥорбут дьону холуобунай буруйдааһыннартан букатын эбэтэр сорох өттүнэн босхолооһун. ☉ Амнистия
Саха сирин губревкома көҥүл өттүлэринэн бэринэр үрүҥнэргэ амнистия таһаарар. Амма Аччыгыйа
Сыылынайдар толорута суох эбэтэр толору амнистияны күүппүттэрэ. Ю. Чернов (тылб.)
[Өрөбөлүүссүйэ] амнистия оҥорон, бэл холуобунай ыар буруйдаах күтүрдэри таһаартаан кэбистилэр. И. Гоголев

аат. Буруйу оҥорооччу, ыар буруйу оҥорбут киһи. ☉ Преступник
Кыталыктаахха олорор кыһыллар мүччү ыстанан кэлэннэр аҕабыыты уонна Чаҕаан кинээһи буруйдааҕынан тутан барбыттарын истибитэ аҕыйах хонно. Эрилик Эристиин
Хараҥа буруйдаахтар ханна да саһар, хайдах да кубулунар араас сураҕы ыытан куотуохтара суоҕа. Т. Сметанин
Кини [Константин] Сибииргэ көскө, хаатырга үлэтигэр сылдьар политическай буруйдаахтары күрэтэр, сыылынайдарга көмөлөһөр «Кыһыл кириэс» уопсастыбатын үлэтин сүһүөҕэр туруорар сорудахтааҕа. П. Филиппов

аат., эргэр., кэпс. Өрөбөлүүссүйэ иннинэ: политическай сыылынай. ☉ Политический ссыльный (в дореволюционное время)
«Бостуой, уолуҥ үөрэнэ баран, Чаппа уолун курдук, бэлиитиктэ-ри батыһан барыа», — диэтэ. Суорун Омоллоон
«Сүөдэр, эйигин аны ити бэлиитиктэр дьыалаларыгар кыбытаайаллар, сэрэн эрэ», — диир Маайа. Н. Якутскай
Таатта үрэҕин сүнньүнэн — Чурапчыга, Дьохсоҕотторго, Байаҕантайга — бэрт үгүс эҥин бэйэлээх судаарыскайдар, ыраахтааҕы көскө ыыппыт биллиилээх бэлиитиктэрэ, уутуйан олоорторо. Н. Габышев. Тэҥн. судаарыскай

аат., эргэр. Накаастабыл көрүҥэ — буруйдаах ыраах сиргэ көскө утаарыллыыта. ☉ Вид наказания — пребывание на поселении в отдалённом месте в качестве ссыльного, ссылка
[Сыылынайдартан] Сорох сыылка ыар муҥнарын Тулуйбакка өлөрө. Эллэй
Сыылкаҕа кэлбит биир нуучча Кэбээйигэ олорбут. Кини сахалыы бэрт куһаҕаннык билэрэ үһү. Т. Сметанин
1918 с. атырдьах ыйын сүүрбэ икки күнүгэр үрүҥнэр Дьокуускайы ылаллар. М.К. Аммосовы, П.А. Ойуунускайы Сибииргэ сыылкаҕа ыыппыттара. «ХС»