Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сыыттаа

туохт., эргэр. Кимиэхэ эмэ кыыскын кэргэн биэрэргэ кэпсэт (сулуу, манньа аахсан туран). ☉ Просватать девушку и получить при этом калым (о родителях)
Аны күһүн, үлэхамнас үмүрүйдэҕинэ, кыыстаах кыыһын сыыттаан, уоллаах уолугар уруу кэпсэтэн, сыа сиэх буолан хаһаана сырытта. Г. Нынныров
Баһыкка Ньургуһуну Сэрбэкэ кинээс тоттук уолугар Мардьааһайга сыыттыыр. КНЗ ТС
[Ыстапаан Тураахап] Кэтириистэн ыйыта да барбакка, алта уон саастаах Сис Сэмэнэ диэн баай, огдообо оҕонньорго эргэ сыыттыыр. «ХС»

Якутский → Русский

сыыттаа=

уст. разг. просватать девушку (и получить при этом калым —о родителях).

Еще переводы:

дуруускалаа

дуруускалаа (Якутский → Якутский)

туохт. Кэргэн ылар уол аатыттан кыыһы, кыыс дьонун кытта кэпсэт. ☉ Хлопотать о заключении брака, сватать
[Оҕонньор:] Кими ыал оҥорон, атыны сыыттаан, дуруускалаан айахпын ииттэбин. А. Софронов
«Сэрии кэнниттэн бэйэҥ кыыскар дуруускалаар», - Игебаев будьурхай хара баттаҕын сотторунан сотто турда. И. Никифоров
- Мин сонно тута эйигин дуруускалаатаҕа буолуо диэн сэрэйбитим. Пьесалар-1960.

күтүөттэн

күтүөттэн (Якутский → Якутский)

туохт. Аймах дьахтарыҥ (кыыһыҥ, балтыҥ, эдьиийиҥ) кэргэн тахсан күтүөттээх буол. ☉ Заиметь, обрести зятя
Оттон, оҕоҥ сааһын ситэрэн, сыыттаан сиэтэҕиҥ дии. Хата хомуньуус күтүөттэниэҥ. Суорун Омоллоон
Улаатан эрэр, уон тоҕустаах уол оҕоҕо дылы, ону-маны билбэт киһиэхэ дылы. Ити баай тоҥус …… киһи хамначчыта күтүөттэниэ дуо? Н. Павлов
[Кэтириис:] Арба ол сулуусай күтүөттэнээри сылдьар дьон биһигинньиктэри итиччэ атаҕастаабат, кыһарыйбат буолуоххут дуо? С. Ефремов

көтүүн

көтүүн (Якутский → Якутский)

сыһ., кэпс. Улахан суолтата суох көр оҥостон, көннөрү. ☉ Без особой нужды, просто так
[Кыргыттар] көрдөһүү күүһүнэн Күндү чэйи Көтүүн эрэ истилэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Эрэйдээҕим, омос уорбаламмыккын, барбах балыллыбыккын, көтүүн күтүрэммиккин. Болот Боотур
Саакка-суукка тиксэрэн Саһардымаҥ иэдэһи! Көтүүн көргө көҕүйэн көҕөрдүмэҥ кинини! П. Тобуруокап
◊ Көрө (көрү) көтүүн — таах сибиэ, таах. ☉ Зря, напрасно
Көрө көтүүн, баай үөрэхтээх киһи эрэ диэммин, үчүгэйдик билбэт киһибэр кыыспын сыыттааммын... Атын киһиэхэ эргэ тахсыбыта, чугас олорбута буоллар, баҕар, оҕобут сүтүө суох этэ. Н. Павлов

тоттук

тоттук (Якутский → Якутский)

  1. даҕ., кэпс. Тот (дэлэй астаах-таҥастаах) буолан бардам, баламат майгылаах (ордук оҕоҕо тут-лар). ☉ Дерзкий, наглый от пресыщенности жизнью
    Оҕолорум сордоохтор …… Тоттук оҕолортон Тобулута сынньыллан сордонуохтара. Өксөкүлээх Өлөксөй
    [Хачыгырга] тоттук уол ыстанан кэлэн, баттаҕар түстэ. Эрилик Эристиин
    Баһыкка Ньургуһуну Сэрбэкэ кинээс тоттук уолугар Мардьааһайга сыыттыыр. Т. Сметанин
  2. аат суолт. Баай-тот олохтонон тугу да туохха да холообот бардам киһи. ☉ Сытый, дерзкий человек
    Бардам бааралаата, Тоттук тоҕуоруйда. С. Зверев
    Аччыкка бары ас амтаннаах, Тоттукка тоҥ хаһа да сымсах. Айталын
  3. сыһыат суолт., кэпс. Кыһалҕаны билбэккэ, аччыктаабакка. ☉ Безбедно, сытно
    Аны кыыл баар буолан, тоттук олоробут. А. Софронов
    «Аартыктар» сүөһү аһылыгар тутайбатахтара, тоттук, эмистик туораабыттара. Э. Соколов
    Дохуоттарын таһыгар элбэх таба сүөһүнү ииттэн, айахтарыгар баҕас тоттук олороллоро. «Чолбон»
эрдэ

эрдэ (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Хойут буолбакка, күн саҕаланыытыгар (хол., сарсыарда). ☉ В начале дня, рано утром
Маҥнай таһырдьа тахсалларыгар олус тымныы, хараҥа, эрдэ этэ. Амма Аччыгыйа
Сарсыарда эрдэ туран, үлэлэрин сып-сап курдук бүтэрдилэр. В. Яковлев
Дьөгүөрдээх Луха эрдэ киирэн үлэ бөҕөнү оҥорбуттар этэ. М. Доҕордуурап
△ Наһаа киэһэрэ илигинэ, хойутаабакка. ☉ Не поздним вечером, не поздно, пораньше
Үс түүннээх күн ыһыллыбыт ыһыах бүтүөн иннинэ Бииктэр эрдэ дьиэлээбитэ. Л. Попов
[Өрүүнэ:] Торбоскун эрдэ тутан үчүгэйдик баайар буол эбээт. С. Ефремов
Маннык үрдүк хайалаах дойдуга күн бу курдук эрдэ киирээччи. Г. Колесов
2. Кэмэ кэлэ илик. ☉ Ещё не время, рановато
[Нүһэр Дархан:] Илбис иҥэриэххэ, дуулаҕа кэтэрдиэххэ эрдэ буоллаҕа дии. И. Гоголев
Көмүс күөмэй күөрэгэй, Кээлтиҥ тугун эрдэтэй! С. Данилов
Дьиҥинэн, сири дууһа быһыытынан түҥэттиэхтээх этибит, ол билигин эрдэ буоллаҕа дии. М. Доҕордуурап
△ Кэмин иннинэ, кэмиттэн урутаан. ☉ Раньше срока, раньше времени
[Ааныка:] Былыр кыыс оҕону эрдэ сыыттыыр этилэр. С. Ефремов
Сылаас кыһын буоларыгар тиит эрдэ көмнөҕүрэр. И. Сосин
Эрдэ суоттаан бүтэрбит киһиэхэ — кэмпиэт диэн буолара. УДь
ср. др.-тюрк. ертэ ‘рано утром’, тюрк. эрте ‘рано’, бур. арай эртэ ‘рановато’