Якутские буквы:

Якутский → Русский

тоттук

тоттук уол (или оҕо) уст. дурной, грубый ребёнок (о бесящихся с жиру барчуках) .

Якутский → Английский

тоттук

a. rude, offensive

Якутский → Якутский

тоттук

  1. даҕ., кэпс. Тот (дэлэй астаах-таҥастаах) буолан бардам, баламат майгылаах (ордук оҕоҕо тут-лар). Дерзкий, наглый от пресыщенности жизнью
    Оҕолорум сордоохтор …… Тоттук оҕолортон Тобулута сынньыллан сордонуохтара. Өксөкүлээх Өлөксөй
    [Хачыгырга] тоттук уол ыстанан кэлэн, баттаҕар түстэ. Эрилик Эристиин
    Баһыкка Ньургуһуну Сэрбэкэ кинээс тоттук уолугар Мардьааһайга сыыттыыр. Т. Сметанин
  2. аат суолт. Баай-тот олохтонон тугу да туохха да холообот бардам киһи. Сытый, дерзкий человек
    Бардам бааралаата, Тоттук тоҕуоруйда. С. Зверев
    Аччыкка бары ас амтаннаах, Тоттукка тоҥ хаһа да сымсах. Айталын
  3. сыһыат суолт., кэпс. Кыһалҕаны билбэккэ, аччыктаабакка. Безбедно, сытно
    Аны кыыл баар буолан, тоттук олоробут. А. Софронов
    «Аартыктар» сүөһү аһылыгар тутайбатахтара, тоттук, эмистик туораабыттара. Э. Соколов
    Дохуоттарын таһыгар элбэх таба сүөһүнү ииттэн, айахтарыгар баҕас тоттук олороллоро. «Чолбон»

баайдык-тоттук

сыһ.
1. Кыһалҕата суох дэлэйдик, байылыаттык (олор). Безбедно, ни в чем не нуждаясь (жить)
Олоруохпут өссө ордук урудуйан, чэрдэнэн, ыччаттанан баайдык-тоттук, ыал-дьон буолан ньиргийэн! Дьуон Дьаҥылы
Мин бу кыһалҕата суох баайдык-тоттук олорорбуттан аккаастаныахпын баҕарбаппын. С. Ефремов
2. кэпс., сөбүлээб. Көрү-нары батыһан, аһаан-сиэн, арыгылаан (бириэмэни аһар). Разгульно, беспутно (проводить время)
Көҥүл көрүлээн баайдыктоттук иитиллибиттэртэн үчүгэй дьон тахсыбыттара ахсааннаах. И. Гоголев
Дьэргэ Лэкиэни иһэрэ үчүгэйин, аһа минньигэһин, баайдык-тоттук олорорун хайҕаталаата. Болот Боотур


Еще переводы:

сытый

сытый (Русский → Якутский)

прил. тот, эмис, тоттук олорор.

уйгулаахтык

уйгулаахтык (Якутский → Якутский)

сыһ. Илгэлээхтик, дэлэйдик, баайдык-тоттук. В достатке, безбедно, вольготно
Курааны кыайыахпыт, Уйгулаахтык олоруохпут. М. Доҕордуурап

туотаһый

туотаһый (Якутский → Якутский)

туотарый диэн курдук
Туотаһыйар кулунчук Тоттук кыстаан таҕыстын. П. Тобуруокап
Билигин кинилэр сиэннэрэ суумка сүгэ-сүгэ оскуолаҕа туотаһыйаллар. С. Федотов

ноҥсолҕонноох

ноҥсолҕонноох (Якутский → Якутский)

даҕ., түөлбэ. Дохсун, үлүскэннээх (хол., өрүс сүүрүгэ). Бурлящий, клокочущий (напр., о течении реки)
Аллаҥҥа түһэллэр Тохтоло суох сүүрүктээх томороон ноҥсолҕонноох Тоттук үрэх Томпо Хотун диэн. Өксөкүлээх Өлөксөй

өҥнүк

өҥнүк (Якутский → Якутский)

сыһ. Байылыаттык, ас-таҥас өттүнэн кыһалҕата суохтук. Зажиточно, материально обеспеченно (жить)
Билигин холкуостаах өҥнүк, тоттук олорор. БИД
Ферапонтов машинист арай өҥнүк олорбута. НВ БК

быргыччы

быргыччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Баайдык-тоттук, байылыаттык. Зажиточно (жить)
Максим кыһалҕата суох үөрэҕин бүтэрэн, Мандаровтар дьэ быргыччы олоруо, киэҥ кэскиллэниэ этилэр. «ХС»
Климатическай уонна экономическай усулуобуйалары өйдөөхтүк учуоттаан туһаннахха, биир да дэһээтинэнэн быргыччы олоруохха сөп. А. Чехов (тылб.)

тойон-хаан

тойон-хаан (Якутский → Якутский)

даҕ. Тойон курдук туттар, былааһын биллэрэр, көрдөрөр. Выказывающий, демонстрирующий власть, начальнический
Туораттан көрөргө тойон-хаан ыал тоттук оҕото дьаарбайа сылдьарыгар маарынныыра. Софр. Данилов
Солбуйааччы куруутун тойон-хаан курдук туттарын сөбүлүүрэ. «ХС»
Тойон-хаан көрүҥнээх киһи кумааҕыны бэрийтэлиир. СЮ ЫБ

сыыттаа

сыыттаа (Якутский → Якутский)

туохт., эргэр. Кимиэхэ эмэ кыыскын кэргэн биэрэргэ кэпсэт (сулуу, манньа аахсан туран). Просватать девушку и получить при этом калым (о родителях)
Аны күһүн, үлэхамнас үмүрүйдэҕинэ, кыыстаах кыыһын сыыттаан, уоллаах уолугар уруу кэпсэтэн, сыа сиэх буолан хаһаана сырытта. Г. Нынныров
Баһыкка Ньургуһуну Сэрбэкэ кинээс тоттук уолугар Мардьааһайга сыыттыыр. КНЗ ТС
[Ыстапаан Тураахап] Кэтириистэн ыйыта да барбакка, алта уон саастаах Сис Сэмэнэ диэн баай, огдообо оҕонньорго эргэ сыыттыыр. «ХС»

тутай

тутай (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Тугунан эмэ (хол., үбүнэн, аһынан-таҥаһынан) тиийиммэттүгэммэт буол, быстар. Испытывать нужду (напр., в деньгах, пище, одежде), нуждаться в ком-чём-л.
Ойуурдаах куобах охтубат, дьонноох киһи тутайбат (тыл ном.). Кырдьыга, Дьөгүөрсэ Тырынкаайап харчынан тутайбатах киһи, бэйэтин да харчытынан баран кэлэр кыахтааҕа. Н. Якутскай
Харанан быстарар сайыҥҥы былдьаһыктаах, ас-үөл барыта даҕаны тутайар сааскы быстарыктаах кэмнэргэ өбүгэлэрбитин өллөөбүт балыгынан мунду буолар. Багдарыын Сүлбэ
Аартыктар [нэһилиэк аата] сүөһү аһылыгар тутайбатахтара, тоттук, эмистик туораабыттара. Э. Соколов

дэлэйдик

дэлэйдик (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Элбэхтик, өлгөмнүк, үгүстүк. Много, обильно, щедро
Эмис эт буһарынан, остуол уйарынан Ас бөҕөнү тардыммыт: Аһары дэлэйдик астаммыт. Күннүк Уурастыырап
Дьэ онтон сандалы остуолга Тоҥ чыыры дэлэйдик кыһаллар. Суорун Омоллоон
Былырыын хортуоппуй олордуллубут сирдэригэр уоҕурдуу дэлэйдик киллэриллибитэ. П. Егоров
Быйыл эриэхэ хайа да сыллааҕар дэлэйдик үүммүт. А. Кривошапкин (тылб.)
2. Кыһалҕата суохтук, тоттук (олор). Безбедно, вольготно, на широкую ногу (жить)
Куоракка икки хостоохпун, ыйга балтараа тыһыынчаны ылабын, дэлэйдик олоруохпут диэбитэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
Суох, Бүлүү балым баайа бэйэтин эйэлээх оҕолорун дэлэйдик иитэр күнэ эргийиэ, кини дохсун сүүрүгүн дьон-сэргэ үүннүүр-тэһиинниир кэмэ кэлиэҕэ. П. Филиппов