I
өрө (өрүтэ) сыҥ — муннугар кэлэр убаҕаһы (сыыҥы) таһаарбакка төттөрү сыҥсый. ☉ С шумом втягивать носом воздух, шмыгать носом
Муннуларын өрүтэ сыҥан кэбиһэ-кэбиһэ, бэрт оргууй хаамсан байааттаҥнаһа истилэр. Амма Аччыгыйа
Ким да саҥарбата, арай уолчаан сыыҥын өрө сыҥта. И. Гоголев
Эмээхсин кэҥэриитэ кычыгыланан, хараҕын уута бычылыйан кэллэ, иһиллэр гына өрө сыҥан ылла. П. Аввакумов
ср. ДТС йиҥ ‘сопли’, уйг. зиҥ-зиҥ ‘нытье’
II
1. аат. Кыра хойуу мастаах, киһи сатаан сылдьыбат кыараҕас, сииктээх ойуура. ☉ Густо заросший сырой лес, заросли, чащоба
[Уйбаан] аҥхалас сирдэринэн, сыҥ быыстарынан элэстэнэн истэ. Л. Попов
[Эһэ] утаакы буолбата, сыҥҥа тимис гынан хаалла. А. Сыромятникова
Тайҕа иһирик сыҥын тэлэн, геолог иһэр. А. Абаҕыыныскай
2. даҕ. суолт. Олус хойуу мастаах, ыркый. ☉ Густо заросший, труднопроходимый
Кини сөбүлүүрэ …… сыҥ ойуурдарга бөлүөхсэр тыа кыылларын кистээн кэтиирин. Далан
Сыҥ ойуур быыһынан табалар муостара адаарыһан кэлбиттэр. В. Миронов
Мохсоҕоллоох сыҥ тыатыгар атын да көтөр-сүүрэр олохсуйара. «ХС»
◊ Сыҥ уута — улахан сииктээх буолан ойуурга үөскүүр уу. ☉ Вода, скапливающаяся в углублениях в земле во влажном лесу
Дьэбдьиэ уу баһа сыҥ уута киирэр дулҕалаах сир диэки барда. Болот Боотур
Холлороон сиргэ сыҥ уута тыгыалыы сытара. И. Федосеев. Тэҥн. симилэх, иһирик, сыбар, сылбах
ср. алт. чыҥ, шыҥ йер ‘глухомань’, шыҥ тайга ‘глухая, дремучая тайга’
III
сыҥ хааһах — улахан уонна ыарахан хааһах, тирии мөһөөччүк. ☉ Тяжёлая сума. Сыанаҕа биэрбэт сыҥ хааһах
ср. ДТС шиҥ, кит. шэн ‘шэн, китайская мера ёмкости около 1,035 литра’
Якутский → Якутский
сыҥ
Еще переводы: