Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сэгэлдьий

I
сэгэй I диэнтэн арыт
көстүү. Үүтээҥҥэ киирдилэр. Солдатов оһоҕу тигинэччи оттон кэбиспит, чэй оргуппут, остуолга ас тардан бэлэмнээбит. Оҕонньор бэлэмҥэ кэлбититтэн үөрдэ, эгэ-дьэгэ буолан сэгэлдьийэ түстэ. «ХС»
Түүнү быһа нуктаабакка эн сэргэх тыыныҥ кэлэр, кыламаныҥ сэгэлдьийэн уостаргын ибирдэтэр. Ити тугу этээри эн бачча долгуйдаҥый? Чэчир-80
II
сэгэй II диэнтэн арыт
көстүү. Маайыс хааман сиргэ үктэнэрэ да биллибэттик сэгэлдьийэр. Амма Аччыгыйа

Якутский → Русский

сэгэлдьий=

разд.-кратн. от сэгэй=; хааман сэгэлдьий = ходить лёгкой непринуждённой походкой.

Еще переводы:

сэгэлдьит=

сэгэлдьит= (Якутский → Русский)

побуд. от сэгэлдьий=; ат кулгаахтарын сэгэлдьитэр лошадь прядает ушами.

сэгэлдьис=

сэгэлдьис= (Якутский → Русский)

совм. от сэгэлдьий=; сонуну истээри сэгэлдьиһэ түстүлэр они навострили уши, чтобы услышать новость.

сиэлбэхтээ

сиэлбэхтээ (Якутский → Якутский)

сиэл I диэнтэн тиэт
көрүҥ. Сик-сик, Сик-сик сиэлбэхтээтэ, Сэгэлдьийэ тэбэн истэ. П. Тобуруокап
Буурдарыкчаан табакам Ыырдарыккар чугаһаан …… Атаралаан сиэлбэхтээ! К. Туйаарыскай

дьоҕус-дьоҕустук

дьоҕус-дьоҕустук (Якутский → Якутский)

сыһ. Кыра-кыратык, уурбут-туппут курдук. ☉ Помаленьку, потихоньку, мало-помалу, аккуратно
Дьэ уонна эдэр ньымса дьахтары чахчы кини салайан, сэргэх-сэргэхтик сэгэлдьийэ хамнанан, дьоҕус-дьоҕустук дьоролдьуйа үктэнэн, имигэстик эргийбэхтии охсон, үҥкүүлээн быакайан киирэн барбатах үһү дуо? Амма Аччыгыйа

намсылдьый

намсылдьый (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Аа-дьуо намыыннык, күөгэлдьийэн хаамп. ☉ Ходить не спеша, спокойно, плавно покачиваясь
Кини хааман н а м с ы л д ь ыйар.  Көрөн-истэн сэгэлдьийбэтэх, көннөрү мөдөөттүк туттар, кыра аайы уолуһуйбатах, аргыый аҕай намсылдьыйбыт ат этэ. И. Федосеев

сэгэлдьит

сэгэлдьит (Якутский → Якутский)

сэгэлдьий I, II диэн курдук
[Ойуунускай] эдэр, имигэс бэйэтэ этэн-тыынан сэгэлдьитэ, үөрэнкөтөн күлүмүрдүү турара сибилигин даҕаны субу баарга дылы. Амма Аччыгыйа
Аҕалара оҕонньор, Ат мэҥэстэн Айаннатан сэгэлдьитэн кэллэ. С. Васильев
Байыаннай дьон сэгэлдьитэн үчүгэйдик да хаамаллар. Н. Габышев

талахтыҥы

талахтыҥы (Якутский → Якутский)

даҕ. Талахха маарынныыр. ☉ Похожий на иву; тальниковый
Даппарай төгүрүк маҥан сирэйэ, талахтыҥы имигэс таһаата, чэпчэкитик сэгэлдьийэн хаамара кинини ордук тупсарара. Ойуку
Долохоно …… кытархай хахтаах, бүргэс курдук улахан иннэлэрдээх, талахтыҥы сэппэрээк. МАА ССКОЭҮү

эгэ-дьэгэ

эгэ-дьэгэ (Якутский → Якутский)

эгэ-дьэгэ буолар көр эҕэ-дьэҕэ
«Баһылай Макаарабыс таһаҕас таспат киһи буолуо», — Бүөккэ уола эгэ-дьэгэ буолла. А. Сыромятникова
Оҕонньор бэлэмҥэ кэлбититтэн үөрдэ, эгэ-дьэгэ буолан сэгэлдьийэ түстэ. П. Аввакумов

дьулурҕатык

дьулурҕатык (Якутский → Якутский)

сыһ. Түргэнник, тохтообокко. ☉ Стремительно, быстро, резво
Кыргыттар хаамыылара дьахталлартан туох эрэ уратылаах. Ол кинилэр сиртэн-буортан тэйбиккэ дылы чэпчэкитик, кулуһун оттуу көнөтүк туттан, дьулурҕатык хааман сэгэлдьийэллэриттэн эбитэ дуу! Далан
Оттон пуойас сыыйа түргэтээтэр түргэтээн, улам эрчимирэн, иннин диэки дьулурҕатык түһэн киирэн барда. С. Никифоров
Үс массыына утуу-субуу тахсан дьулурҕатык Бэстээхтиир суол туһаайыытынан ааһа турда. БИ СУу

паркыат

паркыат (Якутский → Якутский)

аат. Кыра хаптаһыннарынан, билииккэлэринэн ойуулаан, үчүгэйдик ыпсаран, лаахтаан бүрүллүбүт дьиэ муостата. ☉ Паркет
Катя бу паркыат муоста устун чэпчэки баҕайытык хааман сэгэлдьийэн кэлэн кууһа түһэрэ. Н. Лугинов
Килбэлдьигэс, саахымат ойуулаах паркыатынан дугунарыҥ оннугар түөрэҥэлии сытар адарай курдук аҥаар өттө суоруу муосталарынан, биитэр тэпсиллибит буор устун хаамаҕын. П. Филиппов