Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сэмэйдик

сыһ. Сиэр быһыытынан, көрсүөтүк (тутун, олор, сырыт). Скромно, сдержанно, непритязательно (жить, вести себя)
Кини оҕо эрдэҕиттэн бэйэтин холкутук, сэмэйдик тутта үөрэммит уонна сүрэхтээх, амарах майгылаах, туох эмэ үчүгэйи оҥорор, киһи билбэтэҕин билэр үрдүк дьулуурдаах буола улааппыт. А. Бэрияк
«Биһиги айдаана суох, сэмэйдик туттан үлэлиирбитин таптыыбыт», — диэтэ оҕонньор. А. Фёдоров
Баҕарабын олус дарбыйбакка, Аат-суол да ылбакка, сэмэйдик, Уһуутуйан урут да барбакка Үлэлээ, олор үчүгэйдик! И. Эртюков
Сэрэнэн, аргыый аҕай, кыбыста-кыбыста (хол., көр, саҥар). Робко, застенчиво (напр., смотреть, говорить)
Кэмчиэрэ ыйытар саҥабар Хоруйдаан биир тылы эппиккин Сөрүүҥҥэ, сииктээх түүн үөһүгэр Сэмэйдик сиэттиһэн испиккин. С. Данилов
Кыбыста-кыбыста, сэмэйдик саҥарда: «Уйбаныап, ити үлэлиэх ат таах хаалаары гынна». Дьүөгэ Ааныстыырап
«Мин барар сирим ыраах, онон сир ыла турдахпына сатанар», — диибин сэмэйдик. Н. Заболоцкай

сэмэй

даҕ.
1. Көрсүө, килбик, толлумтуо, баара-суоҕа биллибэт. Скромный, застенчивый, робкий
Дьиҥ күүстээх уонна дьиҥ кэрэ хаһан да айдаанадарбаана суох, сэмэй буолааччы. Амма Аччыгыйа
Бу олус сэмэй, саҥата суох уол. Кини баарын-суоҕун билбэккин. Н. Якутскай
Пантелеймон Тулааһынап олус сэмэй уонна килбик киһи этэ. «ХС»
2. көсп. Бэрт кыра, сөбүгэр, кыах иһинэн (хол., кылаат). Небольшой, незначительный, скромный (напр., вклад)
Онно табыллан тустубатаҕа. Барыларын да ситиһиилэрэ сэмэй соҕус этэ. ВВ ТТ
Өскөтүн ити улуукан дьыалаҕа бэйэлэрин сэмэй кылааттарын киллэрсибит култуура тэрилтэлэрин үлэлэрин туһунан ахтар буоллахха, эмиэ итинтэн атыны истиэххит суоҕа. «Кыым»
ср. монг. сэм ‘тихо, крадучись, осторожно’

Якутский → Английский

сэмэй

a. modest


Еще переводы:

куччатын

куччатын (Якутский → Якутский)

куччат диэнтэн бэй
туһ. Кинигэни оҥорбут дьоннор мин этэрбин толору хомуйарга, бука, санамматахтара буолуо. Кинилэр бэйэлэрин соруктарын сэмэйдик куччатыммыттар. ЛТК

кукуруй

кукуруй (Якутский → Якутский)

туохт. Бэрт сэмэйдик, бэл дьадаҥытык таҥнан, туттан сырыт, олор. Жить, одеваться очень скромно, даже бедно.
ср. монг. хоки ‘бедный, нищий’, хокира ‘понести урон’

сэйбэс

сэйбэс (Якутский → Якутский)

сэйбэй диэнтэн холб. туһ. Уйаара-кэйээрэ биллибэт Олоҥхо дойдута — хочоҕо, Сэмэйдик сиэттиспит, сэйбэспит Сигири-будьуру иирэҕэ Ылларыаҥ, хайаан да таптыаҕыҥ, Ыллаабат да буол, Эн ыллыаҕыҥ. Д. Васильев

ыалдьытымсый

ыалдьытымсый (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Ыалдьыт курдук бэйэҕин тардына, сэмэйдик тутун. Вести себя как гость, скромно, сдержанно, чувствовать себя на положении гостя. Ыалдьытымсыйан олорума. Ыалдьытымсыйан илиим-атаҕым барбат

бокуччу

бокуччу (Якутский → Якутский)

сыһ. Сүһүөххүн, сискин токутан; кумуччу. Сгибая суставы, спину; поджато
Киэҥник быластаабытынан бокуччу тутунна, сэмэйдик мичээрдээтэ. Амма Аччыгыйа
Күн уота хараарпыт эрчимнээх атахтарын бокуччу туттубут. Л. Попов
Кини буруйдаах киһилии илиитин бокуччу туттан туран саҥата суох уоту одуулаһар. С. Никифоров

үгүстүк

үгүстүк (Якутский → Якутский)

сыһ. Элбэхтик, хойуутук, сотору-сотору. Много раз, часто, многократно
Үлэлээ өрүүтүн сэмэйдик, Үлэлээ үгүстүк: Үчүгэй, үйэлээх Үлэттэн төрүттээх. Күннүк Уурастыырап
Олох киһиэхэ үгүстүк бэриллибэт. Н. Заболоцкай
Бу үрэх халыҥ түбэлэрин, киэҥ систэрин үгүстүк өрө-таҥнары сыыйыллара. С. Никифоров

килбигий

килбигий (Якутский → Якутский)

туохт. Туора дьонтон тардынан, сэмэйдик тутун, симитин. Стесняться кого-л., смущаться
Киһи баар диэн килбигийбэт, Дьон баар диэн толлубат. Өксөкүлээх Өлөксөй
Оҕо, мин одууласпыппыттан килбигийэн, остуолга өйөнөн туран ытыһын дуомунан харахтарын саба туттан, тарбахтарын быыһынан миигин одуулаһар. Амма Аччыгыйа
Кинилэр иккиэн уун-утары көрсүһэ түспүттэрэ даҕаны хайалара да, килбигийэн хаалан, саҥа таһааран кэпсэппэтэхтэрэ. А. Сыромятникова

килбиктик

килбиктик (Якутский → Якутский)

сыһ. Кимтэн эрэ толлубут курдук, чуумпутук, сэмэйдик. Робко, тихо, застенчиво
Оҕонньор, чахчы көрдөһөр быһыынан, килбиктик мичээрдээн энньэйбитинэн туран кэллэ. Амма Аччыгыйа
[Ваня] ытыһын көхсүнэн сүүһүн сотунна, килбиктик мичээрдээтэ. Далан
— Кытылынан таҕыстыҥ дуо? — Кытылынан, — диир Настя эмиэ уруккутун курдук килбиктик. Н. Якутскай

куутаҕа

куутаҕа (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Туох эмэ (хол., улахан киэҥ сир) эмискэччи көстө түспэт түгэх өттө, булуҥа, хонноҕо. Обособленная, находящаяся в стороне от наблюдателя, невидимая часть обширной местности (напр., долины, леса)
Долбор курдук дэриэбинэлэр билигин даҕаны кыраайбыт киэҥ ньуурун ханнык эмэ бүөмчү куутаҕаларыгар сэмэйдик бүгэ, кистэнэ сыталлара буолуо. Г. Угаров

хайҕааһын

хайҕааһын (Якутский → Якутский)

хайҕаа диэнтэн хай
аата. Анна Андреевна була сатыы-сатыы хайгыыр. Арыт ол хайҕааһыннартан кыбыстыах санаам кэлэр. Софр. Данилов
«Ираида Викторовна, олус хайҕаама», — Вера Сергеевна хайҕааһыҥҥа сэмэйдик хардарыспыта. Далан
Ол тарҕатар хара сурахтара буоллаҕа. Ким билэр, арай хайҕааһыны түбэһэн истибэтэҕим. Н. Лугинов