сов. сүпсүнүй, айман, дьиксин, куттана санаа.

несов. айман, сүпсүнүй, сиэгир-гээ; не тревожьтесь о нём кини туһугар сүпсү-нүйүмэ.

гл
айманар, сүпсүнүйэр

сов. сүпсүнүйэ түс, түбүгүрэ түс.

ж. 1. (беспокойство) аймалҕан, сүпсүк, түрбүөн; житейские тревоги күннээҕи олох сүпсүгэ; быть в тревоге айман, сүпсүнүй; 2. (сигнал опасности) түрүбүөгэ; воздушная тревога салгын түрүбүөгэтэ; # бить тревогу түрүбүөгэтэ тарт.

несов. 1. (волноваться, тревожиться) дьиксин, айман, куттан; беспокоиться о детях оҕолор тустарыгар куттан; 2. (утруждать себя) сүпсүнүй, түбүгүр, кыһан; не беспокойтесь, я сам сделаю кыһанымаҥ, мин бэйэм оҥоруом.

сүпсүнүй диэнтэн дьаһ
туһ. Соҕотох уоллара Сыллай Луха улаатыаҕыттан ыла Бэһиэлэйэптэр үһүөн оонньоон сүүйтэрэллэр, дьиэлэригэр хаартыһыттары мунньан сүпсүнүтэллэр. Амма Аччыгыйа
[Манчаары:] Бу тоҕо түлүк түүннэри сүпсүнүттэҕэй, сымнаҕас уубун уйгууртаҕай диэн ороһуйума. Софр. Данилов

сүпсүнүй диэнтэн холб. туһ. Икки кыыс тайаҕы чаачар саанан ытаары сүпсүнүһэллэр. Суорун Омоллоон
Үс дьиэнэн сүпсүнүһэн, оҥостон-хомунан, дьэ бүгүн эрдэ туран барыы буолла. Болот Боотур
Оҕолор киэһэ аайы суксуруһа сылдьаннар, киэҥ дьиэлээх ыалларга араас оонньуулары, хардарыта оонньоон сүпсүнүстүлэр. Р. Кулаковскай

с. 1. (волнение, тревога) дьиксинии, айманыы, куттаныы; проявлять беспокойство дьиксин; 2. (заботы, хлопоты) сүпсүнүйүү, түбүккэ түһүү; причинить беспокойство сүпсүнүт.

1. тарыырдаа диэнтэн бэй., атын. туһ. [Кыыс] хайа чыпчаалыгар тиийэн тохтуур, оҥостор. Онтон били хатыҥынан тарыырданан таҥнары анньынар. Эвен фольк. Тайахтарбытынан тарыырданан сыыры үчүгэйдик түстүбүт. «ХС»
2. кэпс. Онтон-мантан иҥнэн, иилистэн, бараргар мэһэй-таһай буол; сиринэн соһулун, сыһылын. ☉ Цепляться за что-л., мешая движению кого-чего-л.; волочиться, тащиться по земле
   Тииттэн, титириктэн таһаҕаспыт тарыырданнаҕына аттарбыт сиргэнэ барбат, букатын да кыһаммат этилэр. Далан
   Саата Сөтөҕөйдөөҕөр [киһи аата] уһун буолан, сүктэҕинэ син биир тарыырдана сылдьар. М. Ефимов
   Абырҕал соспут киһи хаарга хааман тарыырдаммыт суолугар кэтиллэ түстэ. Н. Борисов
   Ат самыытын саба сыһар үрдүк от үүммүтэ киһи атаҕар тарыырданар. А. Алдан-Семёнов (тылб.)
3. кэпс. Аҥнан, айгыстан, сүпсүнүйэн тугу эмэ олус уһуннук, бытааннык гын, оҥор. ☉ Долго копошиться, возиться с чем-л., медлить
   Өрүкүнэй Өлөксөй күнү быһа тарыырданан чугуун доруобунньугун уларытар түбүгэр түстэ. Суол т. Таһыттан ааны киэҥник, уһуннук аһан тарыырданан паапалара Сомсуун киирэн кэллэ. «Чолбон»
   «Бээ-бээ, ити хайдаҕый?» — диэн ботугуруу-ботугуруу, Дьөгүөссэ таһырдьа тарыырданан тахсыбыта. «ХС»