неприличный, непристойный, предосудительный; сүөргү быһыы непристойный поступок; сүөргү тыл неприличное слово.

a. improper

1. даҕ. Киһи сөҕө, сонньуйа саныан курдук толоос, олуона, сиэргэ баппат. ☉ Неподобающий, неприличный, заслуживающий порицания
   [Айдар] бу тулалыыр олох уһулуччу кистэлэҥин билэн кэбиспит курдук, барытын үөһэттэн киэмсийэ көрөр сүөргү идэлээҕэ. Н. Лугинов
   Сүөргү сурах кыараҕас оройуон бары тэрилтэлэрин тилийэ сүүрбүтэ. Р. Баҕатаайыскай
   Киһини суох кэмигэр ырытан, араастаан туустаантумалаан барар адьас сүөргү, чиэһинэйэ суох дьыала. ПБН КСКТ
2. сыһ. суолт. Олус, наһаа. ☉ Очень, весьма
   Олортон Тулаайах диэн сүөргү үчүгэй майгылаах, дьүһүнүнэн да мөлтөҕө суох кыыс үөскээбитин Сордоҥ эргэ биэрэн атыылыырга оҥостубут. Н. Заболоцкай
   [Паабылап:] Хайдах быһыылаах таас этэй? …… Биллэн турар, көрүөхтэн сүөргү үчүгэй, күлүмүрдэс бэйэлээх таас буолуо буоллаҕа дии? Н. Туобулаахап
   Е.М. Прокопьева лангенария диэн сүөргү улахан астаах индийскэй оҕурсуну эмиэ үүннэрэр. ФНС ОС
   ср. бур. һөөргөө ‘вспять’, тув. сөөлгү ‘последний’

сыһ. Биир тэҥник буолбакка, олбу-солбу, аҥыы-аҥыы (хол., кулгаахтаргын хамнат — аты этэргэ). ☉ Попеременно, поочерёдно, друг за другом (напр., шевелить ушами — о лошади)
Өрүөлкэ [ат аата] …… икки тэҥ чөрөгөр кулгаахтарын үөргү-сүөргү ыһыктан ыла-ыла, чөрөччү туттуталаата. Эрилик Эристиин
«Ноо, эйиэхэ дэллиргэ буолааччы мин эбиппин дии!» — Мэхээчээн хааһын үөргү-сүөргү суллаҥнатта. В. Протодьяконов
Кинилэр [куобахтар] кэннилэриттэн Үс бөрө Үөргү-сүөргү түһэн, Үрэллэҥнэһэ турдулар. Н. Ефремов
Аттар тыаһырҕаан кулгаахтарын үөргү-сүөргү тутан чөрбөҥнөтөллөр уонна тыа түгэҕин диэки көрөн өндөҥнөһө иһэллэр. М. Доҕордуурап