Якутские буквы:

Якутский → Русский

сүөсүһүт

1) скотовод; 2) скотник.

Якутский → Якутский

сүөсүһүт

аат.
1. Сүөһү иитиитинэн анаан дьарыктанааччы. ☉ Скотовод
Тааска курыканнар ойууларын кэнниттэн саҥа ойуулар оҥоһуллубуттара, онуоха көһө сылдьар сүөсүһүттэр олохторо уруһуйдаммыт. «ХС»
2. Сүөһүнү көрөр-истэр киһи (ыанньыксыт, бостуук, ньирэй көрөөччү). ☉ Человек, ухаживающий за скотом (напр., скотник, доярка, пастух, телятница)
Бэрэссэдээтэл ыраах барбыт сүөсүһүттэрин ас-таҥас өттүнэн ким хайа иннинэ хааччыйыах буолбут тылын эмиэ умнубатаҕа. Н. Заболоцкай
Мин оҕо эрдэхпиттэн сүөсүһүт үлэтин чэпчэтэр ханнык эмэ суолу булбут-тобулбут киһи диэн баҕа санаалааҕым. Г. Угаров
Тыа сирин уһук учаастактарыгар сүөсүһүттэр кыстыыр уонна сайылыыр сирдэригэр, кинилэр сынньалаҥнарын тэрийии билигин даҕаны ситэтэ суох. АҮ

Еще переводы:

лэглэрий

лэглэрий (Якутский → Якутский)

лэглэй диэнтэн хамс
көстүү. Ньуукка оҕо …… дьонун кэнниттэн лэглэрийдэ. Л. Попов
Кэргэнэ Наташа …… уҥуоҕунан кыра лэглэрийбит дьахтар, сүөсүһүт. М. Доҕордуурап

үгэстэн=

үгэстэн= (Якутский → Русский)

1) делать традицией, обычаем; сүөсүһүт күнүн бэлиэтиир үгэстэннибит у нас стало традицией отмечать день животновода; 2) делать что-л. привычкой, обыкновением; зарядканан дьарыктанар үгэстэммит он регулярно занимается зарядкой.

кытараа

кытараа (Якутский → Якутский)

туохт. Ууламматах, кытарах буол (сүөһү, кыыл туһунан). ☉ Быть, оставаться яловым, яловеть (о корове)
Кытараабыт ынаҕын атын сүөсүһүттэргэ бэрдэрэр, ол оннугар Дария уулаах ынаҕы ылар. А. Федоров. Биэ кытарыыра …… атыыр үөрүн хайдах тэрийэртэн улахан тутулуктаах. Сылгыһыт с. Ийэ саһыл биэс уон бырыһыана кытараабыта. АВЛ ССКИи
ср. др.-тюрк. хызыр ‘бесплодный, яловый; кобыла, еще не приносившая плода’

омсолоо

омсолоо (Якутский → Якутский)

туохт. Кими-тугу эмэ итэҕэстээх, сириллиэн сөп дии санаа. ☉ Считать кого-что-л. имеющим крупный изъян, недостаток
Кини уопсайынан даҕаны сир үрдүгэр омсолооботоҕо, «бу үчүгэй» диэн сөбүлүүрэ суоҕун кэриэтэ. Н. Лугинов
Сүөсүһүтүнэн мөкү буолуо, Асчытынан абааһы буолуо, Дьиэһитинэн нэгэй буолуо. Ону омсолообот буоллаххына, Кэргэн кэпсэт дэстилэр. С. Васильев

түүлээхчит

түүлээхчит (Якутский → Якутский)

көр түүлээхсит
Көннөрү булчуттар түүлээхчиттэрдээҕэр аҕыйах тэриллээх буолааччылар. М. Попов
Өскөтүн киһи барыта наука, ускуустуба үлэһитэ эрэ буоларга сорунан турдаҕына, аһы, таҥаһы оҥорооччу: сүөсүһүт, оҕуруотчут, түүлээхчит, суолу-ииһи, дьиэни-уоту тутааччы, массыынаны айааччы уонна үлэлэтээччи ким буолуоҕай? ЧКС ОДьКИи
Биһиги …… түүлээхчиттэрбит Муустаах муора буурҕа саарыстыбата арыыларын тилийэ сүүрэ сылдьан бултууллар. «ХС»

чоокунаа

чоокунаа (Якутский → Якутский)

көр чоохунаа
Тугу да ситиспэккэ, таһырдьа чоокунаан сылдьыбыта. С. Данилов
Соҕотох атах тыаһа эрэ аргыый хааман чоокунаан кэлэн, ханна эрэ кини аттыгар чугас турбутун уонна өрө тыыммытын истибитэ. Н. Заболоцкай
Тоҥмут, чоокунаабыт атахтаах, киртийбит таҥастаах сүөсүһүттэр лиэксийэ истэн, кэнсиэр көрөн тахсаллар. ВМП УСС

дьиэһит

дьиэһит (Якутский → Якутский)

аат. Дьиэ ис-тас үлэтин толорооччу, дьиэни-уоту көрөөччү киһи. ☉ Человек, выполняющий домашнюю работу, ведущий домашнее хозяйство
Урут ити хоско кини ырааҕынан уруута, кырдьа барбыт, аҕыйах саҥалаах, баара-суоҕа биллибэт дьахтар дьиэһит буолан олорбут. Софр. Данилов
Кэрэ дьахтар дьиэһитин, дьаһаллааҕын уо. д. а. көрдөрөөрү, «үрүҥ дьиэм үрүмэччитэ, хара дьиэм хараҥаччыта» дииллэр. Багдарыын Сүлбэ
Сүөсүһүтүнэн мөкү буолуо, Асчытынан абааһы буолуо, Дьиэһитинэн нэгэй буолуо. Ону омсолообот буоллаххына, Кэргэн кэпсэт дэстилэр. С. Васильев

оруода

оруода (Якутский → Якутский)

аат., кэпс. Аҕа ууһа (биир төрүттээхпит диир хаан уруулуу аймах дьон). ☉ Род (родственная группа людей, составляющая часть наслега)
Кыайтарбыт тоҥустар хоту Алдан өрүһүн уҥуоргу туораан тиийэн, тохтоон, ууһаан билигин Лабыҥха ууһа диэн оруода тоҥустар буолан олороллор. Саха сэһ. I
Нэһилиэк, оруода аайы кини [Нээстээр кулуба] сүөсүһүттэрэ, кини хамначчыттара, киниэхэ хабалалаах дьон. Бэс Дьарааһын
Омоҕой Баай дьоно түөрт суол оруода, түөрт суол тус-туспа сирдэринэн тарҕанан үөскээбиттэр. БСИ ЛНКИСО-1994

түбэһиэх

түбэһиэх (Якутский → Якутский)

  1. сыһ. Хайдах түбэһэринэн; түбэспиччэ. ☉ Как попало, наугад; где попало; случайно. Түбэһиэх саҥар. Түбэһиэх уурталаа
    □ Бэҕэһээ «Ленаҕа» Надялыын адьас түбэһиэх көрсө түспүттэрэ. Н. Лугинов
    Өстөөхтөр суос бэринэн түбэһиэх ытыалыыллар. С. Никифоров
    Үүнээйилэр ханна түбэһиэх үүммүттэр. КВА Б
  2. даҕ. суолт. Анаан талыллыбатах, ылбычча. ☉ Случайный, какой попало
    Норуот түбэһиэх ырыаны тойук оҥостубат, уус-уран өттүнэн үрдүк таһымҥа турар айымньыны эрэ иҥэринэр. Софр. Данилов
    Талбыт сүөсүһүт көстүбэт, түбэһиэх да киһи киирэрэ ханна барыай. ВМП УСС
бүөрэмньи

бүөрэмньи (Якутский → Якутский)

  1. даҕ. Киһи-сүөһү мээнэ сылдьыбат, чөкө, бүөм, бүччүм. ☉ Уединенный, укромный
    Эн бэттэх, сүөсүһүттэргэ да тохтоотоххуна хайдаҕый? Буоллун, ол эрээри миэхэ бүөрэмньи соҕус ыал түбэһэрэ буоллар үчүгэй буолуо этэ. Эрилик Эристиин
    Сэргэчээҥҥэ буоллаҕа дии саамай киһи сылдьыбат бүөрэмньи тааһын быыһыгар олорор. Болот Боотур. Талыгыр — ортотугар кыра булгунньахтаах, кыараҕас көрүҥнээх бүөрэмньи алаас. А. Федоров
  2. аат суолт. Туох эмэ бүччүмэ, бүөмэ. ☉ Уединенность, укромность, уют
    Оттон бэйэҥ дьиэҥ ичигэһэ, бүөрэмньитэ, сыттыын-сымардыын чыҥха атын, кэрэ, чугас. Н. Габышев
    Онтон ыла этэбин: Оттомо суох улдьаа мэник Оҕо сааһым бүөрэмньитэ Уйгууран көрө илик Утуйар уум күрэммитэ. С. Тимофеев
    Ураһа иһэ сүр бүөрэмньитэ, сып-сылааһа. АХС. Тэҥн. бүк II, бүкүчээл