аат. Туох эмэ сабардыыр иэнэ; устатынан туоратынан төһөнү сабардыыра. ☉ Площадь, занимаемая чем-л.; протяжённость чего-л.. Материк арҕааттан илин тайааһына. Туоратын тайааһына
□ Колумб материктар уонна акыйааннар төһө тайааһыннаахтарын туһунан сөптөөх өйдөбүлэ суоҕа, онон Индия илиҥҥи биэрэктэрэ Европа биэрэктэриттэн бэрт ырааҕа суох буолуохтара дии саныыра. КВА МГ
Якутский → Якутский
тайааһын
өйүө-тайаа
аат. Уһун айаҥҥа, хоно сылдьан уһуннук үлэлииргэ илдьэ барар ас-үөл. ☉ Провизия (для дальней дороги, длительной работы на отдалённых участках)
Өйүөнү-тайааны, аһы-үөлү бүтүннүүтүн кини тутан, бас билбитэ. Күннүк Уурастыырап
Кириһээннээх оҕонньор өйүө-тайаа ылынан, икки ыҥыыр атынан Кириһээн дойдутун диэки салаллыбыттара. Д. Таас
Бэлэм турбут сааны-сэби, өйүөнү-тайааны иһирдьэ тамнаат, айаннааһын буолла. В. Титов
тайаа
I
туохт.
1. Киэҥ сири сабардаан, тэнийэ сыт; уһаан, салҕанан бара тур. ☉ Простираться, раскинуться; тянуться, уходить вдаль
Тоҕой Сэлэ сыһыыта харах ылбатынан, көстөөх сиринэн тайаан сытар. Л. Попов
Мин нэһилиэгим сүүрбэттэн тахса көһүнэн тайаан олорор киэҥ нэһилиэк этэ. И. Никифоров
Киэҥ туундара кубарыйа тэнийэр урсуна ырыых-ыраах тайыыр. А. Сыромятникова
2. Киэҥ сиринэн, ырааҕынан тэлэһийэ сырыт. ☉ Ездить, ходить, покрывая большие расстояния; доходить до отдалённых мест. Тоҕус уоммун тоҥхоччу туоламмын, Тайҕаны баһынан тайаан сылдьаммын Истибитим, көрбүтүм бэрт элбэх. Суорун Омоллоон
Тоҕо, киһи оҕото эрээри, …… киэҥ халлаан кэтит өрөһөтүттэн кэдэрги тайаан кэллиҥ? Эрилик Эристиин
[Артыыстар] оннооҕор Бодойбонон тайыыр сурахтаахтара. ДФС КК
3. көсп. Киэҥ эйгэни хабан күүскэ дьай, күүстээх киэҥ сабыдыаллаах буол. ☉ Покрывая обширное расстояние, иметь сильное влияние на население (напр., о радиовещании)
Быыпсай илиитэ-атаҕа ырааҕынан тайаан сытарын Кыыс Хотун дьэ билэн эрэр. А. Сыромятникова
Араадьыйа улахан күүстээх, хаһыаттааҕар төһө эмэ ордук киэҥник тайыыр. ДФС КК
Майгы-сигили нуормалаһа тайыыр сирдэрэ аһара киэҥ. ДИМ
II
туохт. Тирэн, тайан. ☉ Опираться обо что-л. Илиигин остуолга тайаама! ПЭК СЯЯ
Сахам сирэ — Россия уһуга: Илин-хоту эҥээринэн тайаата. Л. Попов
Дьиэлэр турбаларыттан тахсар маҥан халлааҥҥа буруолар тайаан, остуолба курдук хороспуттара. «ХС»
◊ Иһинэн тайыыр муннук геом. — эргимтэ иһигэр оҥоһуллубут муннук. ☉ Вписанный угол
Иһинэн тайыыр муннук тирэнэр дугатын аҥаарынан кэмнэнэр. КАП Г
ср. др.-тюрк. тайа ‘прислонять, ставить опору’
Якутский → Русский
өйөө-тайаа=
осторожно поддерживать; относиться бережно; оҕонньору өйөө-тайаа = поддержать старика.
Якутский → Английский
тайаа=
v. to prop, support, lean
Еще переводы: