Якутские буквы:

Якутский → Якутский

тиниктэс

  1. тиниктээ 1, 2 диэнтэн холб. туһ. [Лэглээрдэр] дулҕа сиэлин тиниктэһэн, аҕыйах бугулу туруоралларыттан мэлийбиттэр. Амма Аччыгыйа
    Субуотаҕа, үлэлэрин бүтэрэ охсон эрдэ бараары, үлэһиттэр олус сорунан, биирдэ да сынньаммакка тириини кытта өр тиниктэһэн эрэллэр. Болот Боотур
    Дьадаҥы буоллаҕына биир ынахтааҕа бииринэн, сайылыга суох буолан, кута кылыһын тиниктэһэ сылдьан, кутаҕа түһэн өлөрө. Күндэ
    Кулут бүтэһик хабдьы уҥуоҕун-иҥиэҕин өр тиниктэстэ. СЮ ЫБ
  2. көсп. Уһуннук, сыраҥ-сылбаҥ быстыар диэри тугу эмэ гын, оҥор. ☉ Долго и упорно заниматься чем-л., делать что-л. Икки тэҥ күүс тэбис-тэҥҥэ ылсан баран, хайалара да кыайбакка, сэниэлэрэ эстэн, ырыҥалара быстан баалларынан-суохтарынан хардары-таары тиниктэһэ, хадьыктаһа сатыыр кэмнэрэ [сэрии]. В. Яковлев
    Мин [стропаны] ытырбыппын ыһыктыбаппын. Ол курдук төһө өр тиниктэспиппин өйдөөбөппүн. С. Никифоров
    Урут бэйэбит ньымабытынан уһун күнү быһа тиниктэһэн, биэс уон-алта уон туона оту кэбиһэр эбит буоллахпытына, саҥа ньыманан [Ньурбалыы кэбиһэн] күн ахсын аҕыс уон-тоҕус уон туонналаах оттору туруортаабыппыт. «ХС»

Якутский → Русский

тиниктэс=

1) совм.-взаимн. от тиниктээ=; 2) ссориться, драться (долго и упорно); этиһэн тиниктэс = долго и упорно ссориться (безрезультатно).

Еще переводы:

тиниктэһии

тиниктэһии (Якутский → Русский)

и. д. от тиниктэс=.

тиниктэһии

тиниктэһии (Якутский → Якутский)

тиниктэс 2 диэнтэн хай
аата. Түмүк тыл этэрбэр харыс кэлиэ дуо, тиниктэһии бөҕө буолла. П. Ойуунускай
Тиниктэһии саакка-суукка тириэрдэр. И. Гоголев
Этиһэн кутааланыыны, охсуһан тиниктэһиини суруйан, аныгы ааҕааччыны соһуппаккын. В. Яковлев

сүгүллэҥнэһии

сүгүллэҥнэһии (Якутский → Якутский)

сүгүллэҥнэс диэнтэн хай
аата. Икки киһи биир мүһэни былдьаһан тиниктэһэллэр. Айдаан, ыһыы-хаһыы, өрүтэ сүгүллэҥнэһии. А. Сыромятникова

дьэбидик

дьэбидик (Якутский → Якутский)

даҕ. Дьэбин курдук, дьэбинниҥи өҥнөөх. ☉ Ржавый; цвета ржавчины
Дьэбидик араҕас атыырдар Дьэбиннээх тиистэринэн Тиниктэһэ туралларын курдук Тимир дьиэһин хайалар Тиэрэ ханарыһан [тахсыбыттар]. П. Ойуунускай
Уот садаҕа моҕой Тиэрэ-ханары таҥнары даҕыыр Тимир дьэбидик тиистэрэ Көҕөрүс гынан Көстөн аастылар. П. Ойуунускай

дьиэһин

дьиэһин (Якутский → Якутский)

даҕ., фольк. Сымара; ыарахан, киппэ көрүҥнээх. ☉ Монолитный; тяжелый, каменный
Дьэбидик араҕас атыырдар Дьэбиннээх тиистэринэн Тиниктэһэ туралларын курдук Тимир дьиэһин хайалар Аалсан-анньыһан үүммүттэр эбит. П. Ойуунускай
[Улуутуйар Улуу Суорун оҕонньор] тордохтоох тимир дьиэһин сирэйэ ньолос гына түстэ уонна куорааннаах хаан далай ытыһынан бэркиһээн өттүгүн охсунна. «ХС»

күүгүнэһии

күүгүнэһии (Якутский → Якутский)

күүгүнэс I диэнтэн хай
аата. Ыҥырыа уйатын тоҕо тардыбыт курдук, күүгүнэһии буола түстэ. И. Гоголев
[Устудьуоннар] эмиэ ыһыы-хаһыы, күүгүнэһии, омуннуруу кэнниттэн сыыйа уоскуйдулар. Н. Лугинов
Дьүүлэ-дьаабыта биллибэт күүгүнэһии, мөккүһэн тиниктэһии, инньэ гынан Прошка тугу да быһааран өйдөөбөтө. М. Прилежаева (тылб.)

тиксис

тиксис (Якутский → Якутский)

туохт. Кими эмэ кытта көрсүс; тугу эмэ кытта холбос. ☉ Сходиться с кем-чем-л.; соединяться с чем-л.
Өстөөхтөр-саастаахтар туох үгүс тылын кэпсэтэ туруохтарай? Тиксиһэ түстүлэр да тиниктэһэн бардылар. ПЭК ОНЛЯ III
Күн икки муора икки тиксиспит сирдэриттэн чарпа таас кытылга тиийэ күлүмүрдэс көмүс балаһа дьиримниир. Софр. Данилов
Биһиги үс сис хайа тиксиһэр сиригэр турабыт. «ХС»

бүргэ

бүргэ (Якутский → Якутский)

аат. Ыҥыыр сирэйин уонна кэлин өттүн маһа. ☉ Седельная лука (передняя или задняя). Көмүс бүргэ. Ойуулаах бүргэ. Алтан бүргэ
□ Өргөлөй аты туоһахтатын хаба ортотугар түһэрэн кэтэҕин олоҕунан мүччү көтүтэн, ыҥыыр бүргэтин тосту көтүттэ. Эрилик Эристиин
Иһитчит көмүс ыҥыыр илин бүргэтин, түргэнник бүтэрэ охсоору, хаһан тиниктэһэ олордоҕуна, үрүҥ дьиэттэн Ааныс эмээхсин сыыгынаан киирдэ. Болот Боотур
Ол тухары арай биирдэ иччитэ ыҥыырын кэлин бүргэтигэр иилинэн иһэр солуурчаҕар хаары уулаан чэй оргутан испитэ. «Кыым»
монг. бүүргэ

быркы

быркы (Якутский → Якутский)

аат. Туох эмэ баарын бэлиэтэ, сибикитэ, чинчитэ. ☉ Признак, знак, след чего-л.. Күөлбүтүгэр балык баар быркыта биллибэтэ
♦ Быркыта суох барда — сураҕа суох, суола суох сүттэ. ☉ Пропасть без вести
Өстөөхтөр түлээкэй ууну охторунан суптурута ытыалаатылар да, киһи быркыта суох барда. И. Данилов. Быркыта суох утуй — уһуктубакка уһуннук утуй. ☉ Спать долго, беспробудно
Гавриил төһө да быркыта суох утуйа сыттар, үгэһинэн түүл түһээн түҥкэлийдэ. А. Данилов
Дьабарааскы кыһыны быһа быркыта суох утуйар. Г. Угаров
Итирик бандьыыттар умуллан эрэр кутааларын тула быркыта суох утуйа сыттахтарына, Туктар [киһи аата] атаҕын кэлгиэтин сүөрээри тииһинэн тиниктэспитэ. Тулхадыйбат д.

кута

кута (Якутский → Якутский)

аат.
1. Үрдүнэн чараас кырыс саба үүммүт дириҥ уулаах дьэбэрэ. ☉ Глубокое топкое болото с тонким слоем дерна на поверхности, трясина
Аҕалара уста көһөр куталаах кэҥэс күөл кытыытыгар саха хотуурунан от охсор. Күннүк Уурастыырап
Дьадаҥы буоллаҕына биир ынахтааҕа бииринэн, сайылыга суох буолан, кута кылыһын тиниктэһэ сылдьан, кутаҕа түһэн өлөрө. Күндэ
2. көсп. Туох эмэ түөрэккэйэ, эрэлэ суоҕа (хол., киһи олоххо тирэҕэ). ☉ Что-л. зыбкое, ненадежное (напр., о неустойчивости жизненной позиции человека)
Эн тирэҕиҥ диэн кута, ол кута эйигин бүтүннүү оборон турар буолбат дуо? С. Ефремов
◊ Кута үкэрэ бот. — куталаах сиргэ үүнэр үкэр (от). ☉ Осока топяная
Саха сирин үкэрин сорох көрүҥнэрэ (кута үкэрэ, икки тычыыҥкалаах үкэр, уу үкэрэ о. д. а.) эмиэ ордук элбэх азотистай бэссэстибэлээхтэрэ билиннэ. ЕАД СССАБ. Кута хараҕа — кута кырыһынан ситэ саба үүммэтэх, аһаҕас миэстэтэ. ☉ «Окно» в трясине
[Антон] сөһүргэстээн, быарынан сыылан истэ. Кута хараҕар түһэн иһэн өрүһүннэ. Т. Сметанин
эвенк., эвен., нег. кута