ж. бараанка, токуркай.

м. бублик, токуркай.

1. прич. от изогнуть; 2. прил. токур, токуркай, өҕүллэҕэс; изогнутые ветки деревьев мастар токуркай лабаалара.

прил. кздтэгэй төгүрүк, токуркай; полукруглое окно кэлтэгэй төгүрүк түннүк.

сараадый диэнтэн дьаһ
туһ. Сөмөлүөт модун кынаттарын сараадытан тус соҕуруу диэки түһэ күрүлээтэ. А. Фёдоров
Килэҥ мууска чараас буорга силистэрин сараадытан үүммүт тииттэр эрэйдээхтэр …… умнастара токуркай этэ. Н. Габышев

ж. 1. (перекошенность) иҥнэритэ, токура; 2. (кривое место) токура, токуркайа.

дьэллэй диэнтэн көстө түһүү. Иккитэ-үстэ тэбиэлээтэ - аан хайдан дьэллэс гына түстэ. Амма Аччыгыйа
Чаҕылҕан халыҥ былыкка эҥин-араас токуркай уот сурааһыннары хайыта суруйталаан кэбистэ, халлаан боруҥуй өҥө хас эмэ сиринэн дьэллэс гына түһүтэлиир. Н. Заболоцкай
Массыына …… муус хайдыбытыттан хаайтаран тохтообут. Ол хайдыы күнүс суоҕа, түүн дьэллэс гыммыт. «Кыым»

суруй диэнтэн төхт
көрүҥ. Көстөкүүн остуолун аттыгар олорон сурук суруйталыыр. Күндэ
Чаҕылҕан халыҥ былыкка эҥин араас токуркай уот сурааһыннары хайыта суруйталаан кэбистэ. Н. Заболоцкай. Суорун Омоллоон суруйталаабыт учуобунньуктара билиҥҥэ диэри оҕолорбутун ааҕарга, суруйарга, төрөөбүт ийэ тыл умсулҕаныгар үөрэтэргэ …… олук уураллар. «ХС»

1. даҕ.
2. Барбах болоорон эрэ сырдыыр, сырдык-хараҥа ыккардынан. ☉ Сумеречный, полутемный, мутный (свет)
   Таһырдьа халлаан боруҥуй, тыал өссө күүһүрбүт. С. Васильев
   Боруҥуй да түүннэр түстүлэр... Эллэй
   Чаҕылҕан халыҥ былыкка эҥин араас токуркай уот сурааһыннары хайыта суруйталаан кэбистэ, халлаан боруҥуй өҥө хас эмэ сиринэн дьэллэс гына түһүтэлиир. Н. Заболоцкай
   Өйдөөн көрбүттэрэ, дьиэ боруҥуй соҕус муннугар дьоннор булумахтаһаллар. Софр. Данилов
3. кэпс. Үрүҥ да, хара да буолбатах, болоорхой дьүһүннээх. ☉ Ни белый, ни черный, темноватый, мутный (о цвете)
   Прокопий дьүһүнэ көстүбэт гына испиэскэ буолбут киирсэбэй саппыкылаах …… боруҥуй киэпкэлээх — кирилиэһинэн түһэн истэ. В. Протодьяконов
   Килэгир муос куондардаах, Килбэчигэс хортуустаах, Богуоннардаах, көмүстээх, Боруҥуй күөх киистэлээх Петя уолчаан түннүктэн Мичээрдээбит сирэйэ Мэлэс гынан көһүннэ. Р. Баҕатаайыскай
   Муус маҥан ырбаахыта Боруҥуйкаан өҥнөммүт, Хара баархат бүрүүкэтэ Күрэҥ көппөх көрүҥнэммит. С. Данилов
   2
   аат суолт., көр борук-сорук. Киэһэ боруҥуй буолуутун саҕана, саҥа ыстаансыйа дэриэбинэҕэ уоту биэрэн, бары дьиэлэр түннүктэрэ соҕотохто күндэлэстии түспүттэрэ. Д. Таас
   Сарсыарда боруҥуйга туран табаларын хомуйа бараллар. Амма Аччыгыйа
   Бэҕэһээ боруҥуйга таҥара дьиэтигэр аанньа көрбөтөҕүм. А. Софронов

туохт.
1. Сынньанар, салгын сиир быһыынан күүлэйдээ, таһырдьа, айылҕаҕа сырыт. ☉ Гулять, совершать прогулки на природе, на свежем воздухе, прогуливаться
«Дуга курдук токуркайбын, Сайын ходуһаҕа дьаарбайабын, Кыһын көхөҕө ыйанабын», - диир баар үһү (тааб.: хотуур). Уонна мыраан аннынан Чуумпура дьаарбайыам, Мин дойдум хатыҥнара Намчыларын таптыам. С. Данилов
Халысханнаах сыырдарбар Хайыһарбын салайдым, Ыраас хаардарбар Ыллыы-туойа дьаарбайдым. П. Тулааһынап
Хата түһээн ат миинэн Хаарыс тыаҕа дьаарбайыым. Т. Сметанин
2. Иллэҥ кэмҥэр билэр дьоҥҥор, урууларгар сырыт, ыалдьыттаа. ☉ Бывать на досуге в гостях у знакомых, родственников
Тыалга хааттаран олорон таспытынааҕы ураһаҕа дьаарбайа таҕыстым. А. Софронов
Биирдэ Онохочоон Чоохоон ыалларыгар дьаарбайа барбыт. Суорун Омоллоон
Күһүөрү сайын Сэргэчээн оҥостон, өрүү-хоно, кэргэнин төрөппүттэригэр ыаллана, дьаарбайа бара сылдьыбыта. Болот Боотур
3. көсп. Араас хайысханан сыҕарый, тарҕан (туох эмэ туһунан). ☉ Перемещаться в разных направлениях, распространяться (о чем-л.)
Урукку Муссерен киэҥ килэдиспит истиэп хонууларыгар тыраахтардар дьаарбайбыттар. Эрилик Эристиин
Ол бириэмэҕэ «Пугачев Оренбурга чугаһаата» диэн кэпсээн бүтүн Россияҕа дьаарбайара. Эрилик Эристиин
Сибэкки сирэм сыһыынан Сиккиэр тыал дьаарбайар. Баал Хабырыыс