прил
муҥутах, толлугас

прил. толлугас, куттас, килбик.

прил
хорсун, хоодуот, толлугаһа суох

прил.
хорсун

даҕ. Толлугас, кыбыстанньаҥ. ☉ Робкий, стеснительный
Глафира туҥуй кыыс симиттэҕэс көрүүтүнэн Кириллини батыһа одуулуура. Л. Попов
[Нарыйа] ол быыһыгар эмиэ да килбик, симиттэҕэс буолан ылар. В. Яковлев
Толяны, бэл, симиттэҕэс, сэмэй диэххэ сөп. «ХС»

даҕ., кэпс. Харса-хабыра, толлугаһа суох. ☉ Бесшабашный, бедовый, удалой
«Дьэ морускуой уол эбит дии!» — Өрүүнэ бэркиһээтэ. Болот Боотур
«Бу Кыычыкаанап туох буолбут дирээний, аны киһини сүгүн саҥардымаары гыммыт буолбат дуо, хайа да былааһы, кими да билиммэт туох морускуой киһитэ буулаата», — диэн тэллигирээтэ Дмитрий Заболоцкай. «ХС»
Уолгун көр, уолгун буой — Уол олус морускуой! Ф. Софронов
русск. морской

даҕ. Олус элбэҕи билбит-көрбүт, сатабыллаах. ☉ Умудрённый опытом, опытный
Кини бэйэтигэр эрэнэр толлугаһа суох көрүҥэ, сарбыллыбыт муоһа хатан хапсыыларга уопуттаах буспут-хаппыт буойуну санатара. Далан
Түөкүн саайката улахан уопуттаах быһыылаах, уорбут маллара-саллара, ууга тимирбит курдук, биллибэккэ хаалар. В. Чиряев
Биһиги уопуттаах оҕуруотчуттарбыт хаппыыста араас көрүҥнэрин үүннэрэн үгүс үчүгэй астары бэлэмнииргэ тутталлар. ЛПМ ХХ

прил. толлугаһа суох, чобуо, сытыы; # неробкого десятка хоргустартан буолбатах (толлугапа суох киһи).

прил. разг. алдьархайдаах, иэдээн (толлугаһа суох, тэбэнэлээх, хоодуот); бедовый ребёнок алдьархайдаах оҕо.

сыһ.
1. Хабыргыыр тыастаахтык (тугу эмэ гын). ☉ Издавая громкие хлопки (делать что-л.)
Ат туйаҕын тыаһа Хабырҕаччы сиэлэн кэлэн Тусаһаларын иннигэр Тохтуу биэрбит. С. Васильев
Маҕаһыынтан ылбыт биэрэстэрин хабырҕаччы сии олорбуттар. Тускун
Хатааскы иэҥҥин хаптаҕай батыйабынан хабырҕаччы таһыйар кэмим кэллэ! Багдарыын Сүлбэ
2. кэпс. Толлугаһа суохтук, чобуотук, харса суохтук (хол., ыйытыкка эппиэттээ). ☉ Бойко, живо, резво (напр., отвечать на вопросы)
Уол онно барытыгар хабырҕаччы эппиэттээн испит. Далан

хабыс I диэнтэн хай
аата. Мартыын уонна Дуолан Хара тусталлар. Бары им-дьим бараллар. Хабыр хапсыы буолар, хайалара да сабырыппат. И. Гоголев
Кини бэйэтигэр эрэнэр толлугаһа суох көрүҥэ, сарбыллыбыт муоһа хатан хапсыыларга уопуттаах буспут-хаппыт буойуну санатара. Далан
Ол гынан баран, кини [Мичил] ыта ити, буолаары турар суостаах хапсыыттан хайаан да кыайыылаах тахсыан баҕарара. И. Федосеев
Ол күн траншея үс төгүл илииттэн илиигэ көстө — хааннаах хапсыы дьэ онно буолла. Ф. Софронов