- аат. Туох эмэ туора эбэтэр төттөрү хайыһа сылдьар чочоҕоро. ☉ Крючковатый выступ, ветвь чего-л.. Тордуохтаах мас. / / Туохха эмэ туттарга оннук чочоҕордоох оҥоһук, тэрил (хол., от тардар тордуох). ☉ Орудие с крючковатым концом (напр., деревянный или металлический крюк для снятия со стога пластов сена)
Кыбыылаах оттон туоҕа тордуоҕунан күтүр улахан тэллэх саҕалары тоҕута тардан тэлимнэтэн ылан, уолаттар дьиэҕэ таһаллара. Далан
Мэхээс от үрдүгэр ыттан тордуоҕунан оту лөглөрүтэ тардан түһэртээтэ. Ф. Захаров
△ Туора эбэтэр төттөрү хайыһа сылдьар чочоҕордоох тимир эбэтэр мас тэрил (тугу эмэ иилэргэ, тардарга, холбуурга, тутарга аналлаах). ☉ Железный или деревянный крюк, которым цепляют что-л. [Буор Сүргэй оҕонньор:] Чэйиҥ, тоҕус уолум, хаһабыттан кирилиэстэнэн тахсаҥҥыт, …… тоҕус тордуоҕунан тобулу саайаҥҥыт, үөһээ халтаһабын туруору тардыҥ эрэ. ПЭК ОНЛЯ III
Хас да саһаан усталаах үтүмэх маһы ойбонтон ойбоҥҥо туһаайан, мууһу аннынан үтэн, ачаахтаах маһынан сүнньүн булларан, тордуоҕунан күөйэ тутан, бэчимэни субуйан муҥханы соһон, икки сэлэнэн айаннаатыбыт. ФВС К
Торуос тиэрбэстээх уһугун тыраахтар бырысыап холбонор тордуоҕар кэтэрдэн баран, кунуһу сыарҕаттан ньылбы тартаран ыллылар. ИИК СУоҮҮүЫ
△ Токур быһыылаах көстүү. ☉ Крючкообразная форма
[Көбүөр отун] эминньэхтэрэ силлиһэ үүнэн, сибэкки кэтэх өттүгэр бөтүүк эрбэҕэһин курдук тордуоҕу үөскэтэллэр. МАА ССЭҮү - даҕ. суолт. Токур, баҕыырдыҥы быһыылаах, токурдаах. ☉ Крюкообразный, имеющий загиб, крюк
Киэҥ эрили алаа харахтаах, күөл сэбири албын кулгаахтаах, тоҕута тардыах тордуох тумустаах, батарыта харбыах баҕыыр тыҥырахтаах, түүн үөһүгэр тыа иһигэр күлэн күһүгүрүүр баар үһү (тааб.: мэкчиргэ). Оттон тымныы ууга бөҕүөрэн хамсыыр-хамсаабат буолбут оҕодьахтар өттүн уһун тордуох мастарынан кытыыга соһуталаабыттара. Далан
Аҥылыйар дьаардаах айахтаах Адаар тордуох тыҥырахтаах Адьырҕа буола оҕуста. П. Тобуруокап
Якутский → Якутский
тордуох
ирдээ-тордоо
туохт. Сорунан, кичэйэн, кыһаллан көрдөө. ☉ Выискивать, выслеживать, неотступно преследовать (напр., зверя)
Ийэттэн-аҕаттан Элэ-была тыллары Ирдээн-тордоон тураммыт, Этэн-саҥаран иһиэҕиҥ. А. Софронов
Муҥнанан-сордонон ирдээн-тордоон, Суостаах бэйэҕин көрүөм баар эбит. П. Ойуунускай
Аҕа дойду Улуу сэриитигэр анаммыт тиэмэни арыйыыга үөрэнээччилэр биир дойдулаахтара сэриигэ кыттыыларын оҕолор ирдииртордуур үлэлэрин матырыйаалларыгар олоҕуран сыһыаран арыйыы уруок актыыбынаһын үрдэтэр. «Кыым»
тордоо
туохт., эргэр.
1. Төлөҥҥө, буруоҕа тугу эмэ (хол., бэчээти) хараарт. ☉ Закоптить что-л. (напр., печать) на пламени, в дыму
[Аахха] туос буруотугар тордоон, бэчээт баттаатылар. Амма Аччыгыйа
[Баһай Бардыыкап] Туоһу уматан, эрбэҕин тордоон баран, илии баттаан дьабахтаата. В. Протодьяконов
Былыр Силип оҕонньор …… илии баттыырын оннугар түөрт муннуктаах бэчээтин туоһунан тордоон баран, балтаччы баттаан кэбиһэрэ үһү. А. Бэрияк
2. Туос уматан, ол ыаһынан сыбаа (хол., тыыны). ☉ Высмолить берёзовой смолой (напр., лодку)
Ураныкаан оҕонньор туос тыытын тордоон-тордоон баран, биир сарсыарда үрэҕэр кылбатан киирэн барбыт. ПЭК ОНЛЯ II
ср. бур. тортоглохо ‘коптить’
Якутский → Русский
ирдээ-тордоо=
выискивать, выслеживать, неотступно преследовать (напр. зверя).
тордоо=
коптить; туоһунан тордоон бэчээт уурара он, бывало, ставил печать, закоптив её берёстой (горящей); тор суолгун тордооботоҕум твой остывший след я не грязнил (старинная просьба-заклинание, обращенная к медведю при встрече).
Еще переводы: