Якутские буквы:

Якутский → Русский

тоҥоруу

  1. и. д. от тоҥор = замораживание; 2. заморозки (поздней осенью, ранней весной).

тоҥор=

побуд. от тоҥ = 1) морозить, замораживать; үүтү тоҥорг замораживать молоко; тоҥор омуһах глубокий погреб, ледник; 2) заморозить, застудить; оҕону тоҥор = застудить ребёнка.

Якутский → Якутский

тоҥоруу

  1. тоҥор 1, 3, 4 диэнтэн хай. аата. Үүтү тоҥоруу. Атаҕы тоҥоруу. Дьиэни тоҥоруу
  2. Саас, күһүн түүнүн тымныйыы, хаһыҥ, дьыбар түһүүтэ (күн-дьыл туһунан). Весенние, осенние заморозки
    Дьыбар бөҕөтө бытарыппыт. Тоҥоруу бөҕө буолбут. П. Тобуруокап
    Күһүн кэлэн, хаар кыыдамнаан, тоҥоруулар түһүтэлээн бардылар. Түһүлгэҕэ т. Горуох сааскы тоҥорууну тулуйарын быһыытынан, кинини эрдэ ыһыллыахтаах. ХКА

тоҥор

туохт.
1. Тугу эмэ тымныт, бөһүт. Охлаждать, замораживать что-л. Чохоону тоҥор.
Быары тоҥорон, бытархай гына кырбаан сииллэр. КЕФ СТАҮө
Былыыр-былыр Ээһэй эмээхсин Ынаҕын ыан баран Балаҕан үрдүгэр үүтүн Туос чабычахха Тоҥоро уурбут. П. Ламутскай (тылб.)
2. Күнүһүн сылыйан түүнүн тымный, дьыбардан, хаһыҥнан (күн-дьыл туһунан). Становиться холодным, морозить по ночам (о погоде — поздней осенью, ранней весной)
Тоҕус күн хачааллаан, Тоҥорбут бу халлаан Дьэ тыынын таһаарда, Дьэҥкэрдэ, ылаарда. Болот Боотур
Күһүн буолан, от-мас хагдарыйан, түүнүн тоҥорон, кыстык кэлэн иһэрэ биллэн барбыта. В. Протодьяконов
Түүн ахсын тоҥорор, күнүһүн хотуттан курас тыал үрэр. В. Титов
3. кэпс. Тымныт, үлүт. Заморозить, застудить
Бу умайар тымныыга киһини тоҥорон өлөрүүһүлэр. М. Доҕордуурап
Эн миигин хаарга түҥнэри анньан тоҥорбуккун этиэм! П. Ламутскай (тылб.)
4. кэпс. Кыһыҥҥы кэмҥэ дьиэни-уоту оттубакка тымныт, ититимэ (кыстаабат буоллаххына анаан эбэтэр киһиттэн тутулуга суох ханнык эмэ быһыыттан-майгыттан — хол., элэктэриичэстибэ уота баран, оттук бүтэн). Не подавать тепло, замораживать дом в зимнее время (если не зимовать или из-за каких-л. не зависящих от человека обстоятельств — напр., из-за неисправности электростанции, отсутствия топлива). Ийэм аах салҕааһын дьиэлэрин быйыл тоҥордулар. Аҕыйах сыллааҕыта уот ыстаансыйатын саахала буолан, куорат аҥаарын тоҥоро сыспыттара
5. кэпс., калька. Ханнык эмэ улахан бырайыагы (хол., дьиэ тутуутун) ситэрбэккэ тохтот, боҕон кэбис. Оставлять незавершённым какой-л. крупный проект, строительство, замораживать. Элбэх этээстээх олорор дьиэ тутуутун үбэ көстүбэккэ тоҥордулар
Иһин тоҥор көр ис IV
Итэҕэллээҕиҥ искин тоҥордо. ПЭК СЯЯ
Хата сэрэн, ити биһириир Бииктэриҥ искин тоҥороорой. Суорун Омоллоон


Еще переводы:

похолодание

похолодание (Русский → Якутский)

с. тымныйыы, тоҥоруу.

freeze

freeze (Английский → Якутский)

тоҥоруу, мууһуруу; тоҥ

мороженое

мороженое (Русский → Якутский)

сущ
мороженай, минньигэс тоҥоруу үрүҥ ас

гололёд

гололёд (Русский → Якутский)

м., гололедица ж. муус тоҥот, харанан тоҥоруу.

заморозки

заморозки (Русский → Якутский)

мн. (ед. заморозок м.) хаһыҥ, дьыбар; тоҥоруу.

сылатыы

сылатыы (Якутский → Якутский)

сылат диэнтэн хай
аата. Сылгыны сатаан көлүммэккэ ырыарыы, тоҥоруу-хатарыы, сылатыы буолуон сөп. НПИ ССЫа

губить

губить (Русский → Якутский)

несов. кого-что сиэ, алдьат, өлөр; заморозки губят урожай тоҥоруу үүнээйини сиир.

замораживание

замораживание (Русский → Якутский)

с. 1. (напр. фруктов) тоҥоруу, бөһүтүү; 2. перен. боҕуу, тохтотуу, харгыстааһын; замораживание средств үбү боҕуу.

баайтарыы

баайтарыы (Якутский → Якутский)

баайтар диэнтэн хай
аата. Тапталга алҕаһы оҥоруу – Чэҥинэн сүрэҕи тоҥоруу, Хараҥа хаспахха хаайтарыы, Хатыылаах кыаһыны баайтарыы. И. Федосеев
Муҥхалара – Тойон киһи эһэтин баайтарыыта. И. Гоголев

тортот

тортот (Якутский → Якутский)

тортой диэнтэн дьаһ
туһ. [Сири-уоту] Тоҥоруу хаһыҥ Лоһугураччы тортоппут. П. Тобуруокап
Вячеслав Илларионович шпоратын кылырҕатар, бытыгын эринэн тортотор. И. Тургенев (тылб.)