1) траншея; холлороонно хас = вырыть траншею; 2) подземный ход, проход под землёй.

I канава (для стока воды); траншея (оросительная); күөл хоруута канава для спуска воды из озера; ньүөлсүтэр хоруу оросительная траншея.
II межд. возглас, к-рым подзывают лошадь.

ж. I. хайаҕас, быыс; 2. воен. чуолҕан, саһар сир (траншея, окуопа).

кыһыахтаа диэнтэн холб. туһ. Кыргыттар сиилэс тобоҕунибэҕин дириҥ траншеялар түгэхтэриттэн киирэн кыһыахтаһан, хостоһо сатыы сылдьар эбиттэр. Н. Заболоцкай

ньыкырыҥнаа диэнтэн холб. туһ. [Фёдор Попов] траншеяларга чугаһаан иһэн, кааскалаах ньиэмэстэр төбөлөрө ньыкырыҥнаһалларын көрбүтэ уонна ньиэмэстии саҥаны истибитэ. Софр. Данилов

сараҕыт диэнтэн атын
туһ. Сенаж диэн охсуллан баран сараҕытыллыбыт от траншеяҕа симиллибитэ, кэнсиэрбэлэммит сүөһү аһылыга буолар. САБСБ

сыбан диэнтэн атын. туһ. Хотон сыбанылыннаҕына табыллар
□ [Сиилэс траншеятын эркиннэрин] мэкиинэ эбэтэр кырбаммыт солуома булкаастаах сыстаҥнас тиэстэ туойунан халыҥ гына икки өттүн сыбаныллар. САС

сыҕай I диэнтэн дьаһ. туһ. Бу чөмөх буору сыҕайтарыахха наада
□ [Өстөөх] өлбүттэри уонна тыыннаахтары барыларын бульдозерынан траншеяҕа күртэрэн баран, үрдүлэригэр буору сыҕайтарбыт. Н. Якутскай

хас I диэнтэн төхт
көрүҥ. Бинсээгин, бүрүүкэтин сиэптэрин кичэйэн туран хаһыталаабыта да булбатаҕа. Н. Лугинов
Бааһырбыт дьон сыталларыгар кыра траншея оҕотуна хаһыталааҥ диэн бирикээстээбитэ Никулин. К. Симонов (тылб.)

туохт.
1. Сууйуллубут эбэтэр кумаламмыт таҥаһы өтүүгүнэн көннөр. ☉ Утюжить, гладить утюгом (стиранную или мятую одежду)
Эмиэ сүпсүк буолла: остуолу тартылар, таҥаһы өтүүктээтилэр. Н. Габышев
Кыра балыстарым үрүҥ баартыктарын Киэһэлик ийэкэм өтүүктээн эрдэҕэ. Чэчир-76
2. көсп., калька. Өстөөх позицияларын (окуопаларын, траншеяларын) тааҥканан уһаты-туора тэбистэр. ☉ «Утюжить» позиции врага танками
Кинилэр [тааҥкалар], уҥуоргу кытылга ойутан тахсаат, өстөөх траншеяларын уһатытуора «өтүүктээбиттэрэ». «Кыым»