Якутские буквы:

Якутский → Якутский

тулалааһын

тулалаа диэнтэн хай
аата. Лариса …… киһи тыынын хаайар ынырык тулалааһынтан, ыар олохтон быыһанар, босхолонор суолу, киһилии олорор дьолу көрдүү сатыыр. Софр. Данилов
Куобах үөскээһинэ тас тулалааһын элбэх өрүттээх дьайыыларыттан уустугурар. ПМВ ССК
[Сомоҕо домох] ситимнэһэр тылларын кини лексическэй тулалааһына диэн ааттыыллар. СЛСПҮО

тулалаа

туохт. Тула баар буол, төгүрүктээ. Окружать кого-что-л.
Бандьыыттар куораты тулалаан улам иһирдьэ сыҕарыйан истилэр. Амма Аччыгыйа
Кинилэри тулалаан турар күөх ойуур …… нуоҕалдьыйан хамсыы турбута. М. Доҕордуурап
[Маайыс:] Ити эйигин тулалыы сылдьар дьон эйигин бар дьоҥҥуттан тэйитэ сатыыллар. С. Ефремов
Сомоҕо домох дьиҥнээх лексическэй састаабын быһаарарга кини тулалыыр тылларын кытта сыһыана улахан оруоллаах. СЛСПҮО
Тулалыыр айылҕа — киһини тула баар от-мас, кыыл-сүөл барыта. Окружающая природа
Тулалыыр айылҕаҕа улахан хоромньуну оҥорбокко эрэ ханнык баҕарар бырамыысыланнаһы сайыннарыахха сөп. Софр. Данилов
Биһиги үлэбит былыр үйэтээҕитэ киһи үөскүөҕүттэн, тулалыыр айылҕаҕа тымныыттан хорҕойор сир көрдүөҕүттэн ыла саҕаламмыта. Н. Лугинов. Тулалыыр эйгэ — киһини тула баар көстүү, быһыы-майгы. Окружающая среда
Арыт тулалыыр эйгэ киһи ис туругар быһаччы сабыдыаллыырга дылы. Н. Лугинов
Тулалыыр эйгэбит барыта ыраас буоллаҕына олохпут уйгута тупсар. А. Фёдоров

Якутский → Русский

тулалаа=

окружать, окаймлять; куораты хайа тулалыыр город окружают горы; бүтэйинэн тулалаа = огородить что-л. изгородью; тулалыыр айылҕа окружающая природа.


Еще переводы:

обрамление

обрамление (Русский → Якутский)

с. I. (действие) араамалааһын, тулалааһын; 2. (рамка) араама, тулалааһын; архитектурное обрамление окна түннүк архитектурнай тулалааһына.

обкладка

обкладка (Русский → Якутский)

ж. 1. (действие) тулалааһын; бүрүйүү (облицовка); охот, эргийии (напр. медведя); 2. (то, чем обложено) тулалааһын; кирпичная обкладка кирпииччэ тулалааһын.

окантовка

окантовка (Русский → Якутский)

ж. 1. (действие) кыбытыылаа-һын, бүүрүктээһиЕ1, тулалааһын; 2. (кант) тулалааһын, кыбытыы, бүүрүк.

окружение

окружение (Русский → Якутский)

с. 1. (действие) төгүрүйүү, эргийии, эргийэн ылыы; 2. (окружающая среда) тулалааһын, төгүрүктээһин; капиталистическое окружение капиталистическай тулалааһын; 3. төгүрүктээһин; вырваться из окружения төгүрүктээһинтэн таҕыс.

оцепление

оцепление (Русский → Якутский)

с. 1. (действие) иилии эргийии тулалааһын, сыаптааһын; 2. (отряд) тулг лааччылар, сыаптааччылар.

кант

кант (Русский → Якутский)

м. 1. (оторочка) кыбытыы, бүүрүк, билэ; 2. (кайма) тулалааһын, бүүрүк ойуу.

опушка

опушка (Русский → Якутский)

I ж. 1. (действие) бууктааһын, түүлээҕинэн тулалааһын, буодьулааһын; 2. (обшивка) буук, тула, буодьу; меховая опушка түүлээх тула, буодьу.

түллүмтүө

түллүмтүө (Якутский → Якутский)

даҕ., физ. Күүрэн түллэр ураты хаачыстыбалаах. Обладающий свойством сокращаться и расширяться
Уу түллүмтүө хаачыстыбата тиэхиньикэҕэ эмиэ туһаныллар. БК БК
Түллүмтүө тулалааһын тыаһы үчүгэйдик аһарар, онон киниэхэ тыас түргэнэ …… улахан. ПАВ Ф-6

салынньаҥ

салынньаҥ (Якутский → Якутский)

  1. аат. Туох эмэ (хол., помидор сиэмэлэрин) салыҥ курдук убаҕас, сыстаҥнас бүрүөтэ, тулалааһына. Липкое слизистое покрытие чего-л. (напр., семян внутри плода). Аһара буспут помидору быстахха салынньаҥа тохтор
  2. даҕ. суолт., кэпс. Кытаанах, тыҥ буолбатах, улаханнык убаабыт, чараас. Сильно размякший, расслабленный (напр., о мышцах задних ног животного)
    Салынньаҥ куҥнаах. ПЭК СЯЯ
эйгэ

эйгэ (Якутский → Якутский)

аат.
1. Туох эмэ тулалааһына, тулаҕа туох-туох баара (хол., чугас эргиннээҕи барыта). То, что окружает кого-что-л., находится вокруг кого-чего-л.
Ол турбиналар эргийдэхтэринэ, элэктэриичэстибэ үөскээн, боруобаттар устун ыстаансыйа дьиэтигэр тиийэн баран, бүтүн Бүлүү өрүһүн эйгэтин тухары тарҕаныахтаах. Суорун Омоллоон
«Хараххын ас, тоойуом. Бу тулалаан турар күөх эйгэни көр», — диэтэ учууталым Фёдор Степанович сөҥ саҥата. Н. Лугинов
Туналыйар ньуурдаах Өлүөнэ киэҥ эйгэтэ дьэрэлийэр. Баал Хабырыыс
2. Биир эбэтэр уруулуу идэлээх дьон кэккэтэ, уопсастыба хайа эмэ бөлөҕө, араҥата. Совокупность людей, связанных одной профессиональной деятельностью или одинаковыми социально-бытовыми условиями
Оройуон сорох сүрүннүүр дьонун-сэргэтин, салайар эйгэтин миниэнньэтэ эмиэ миэнин курдук. Р. Баҕатаайыскай
Хата, ол дойдуга научнай эйгэ киэҥэ бэрт буолан киһи сайдарыгар дэлэй кыахтар бааллара. Н. Лугинов