сыһ. Сорох кэмҥэ, сорох-сороҕор. ☉ Временами, в иной раз, иногда
Барытын билэбин, Сеня, итэҕэйэбин, ол эрээри арыт-арыт тулуйбат-тэһийбэт буолан барабын. С. Ефремов
Ырыата арыт-арыт ытыырга дылы дорҕооннорунан дьүөрэлэһэр. Н. Павлов

дьүһ. туохт. Тугу эмэ билэн көр-иһит, тулуйбатах-тэһийбэтэх курдук тутун (хол., ыты этэргэ). ☉ Забеспокоиться, засуетиться от чего-л. (напр., о собаке)
Ыт, билэн, чэрэҥнии-чөрөҥнүү түстэ, кутуругун куймаҥнатта, аан диэки көрүтэлээтэ. Болот Боотур

аат. Туһалааҕы тугу да гыммакка күүлэйдиири эрэ сөбүлүүр киһи. ☉ Гуляка, праздношатающийся
Өскөтүн күүлэмсиктэри уонна бэлэми кэрбээччилэри буруйдаатахпытына, биһиги бүттүүн норуот сөбүлэҥин уонна өйөбүлүн булуохпут дии саныыбын. КМИ КИиТ
Ыкса киэһэ биир сиргэ тулуйан-тэһийэн олорбот күүлэмсиктэр көһүннүлэр. С. Курилов (тылб.)
русск. диал. гу ´лебщик, гу´ляльщик

сыһ. Хаһан эмэ, өр буола-буола, арыт, дэҥ кэриэтэ. ☉ Изредка, время от времени, редко
Хам-хаадьаа тыбыыран кэбиһэ-кэбиһэ биир күрүс сиэлэн дибдитэр эттээх ат самыытыгар мэҥэстиһэн иһэн, Дьорҕоот утуктаан үгүстүк охто сыспыта. Далан
Манан хам-хаадьаа мотуоркалар син сылдьаллар. И. Никифоров
Оҕонньор хам-хаадьаа соҕотохсуйдаҕына, тулуйбат-тэһийбэт түгэнэ кэллэҕинэ, табах тарда-тарда, маннык сытарын сөбүлээччи. С. Никифоров

туохт.
1. Уламулам уһаан, тэнийэ тарҕан. ☉ Тянуться вдаль и вширь
Кини иннигэр Лоҥкууда үрэх, сырҕан эһэ арҕаһын түүтүн курдук, хара ыарҕанан бүрүллэн уһаан-тэнийэн сытта. М. Доҕордуурап
2. көсп. Тугу эмэ оҥоруохтаах кэмҥин аһара бар, олус уһуннук оҥор. ☉ Делать что-л. очень долго, затягивать
Эрдэттэн сатаан былааннаммат араатар буоламмын, мин уһаан-тэнийэн, итийэн-кутуйан бардаҕым буолуо. Амма Аччыгыйа
Григорий Иванович кэпсээнэ уһаан-тэнийэн истэ. П. Филиппов
Ыалдьыт сэһэнин-сэппэнин саҕалыахча-саҕалаабакка олус уһаан-тэнийэн бараары гыммытыгар, дьиэлээх киһи тулуйбатах-тэһийбэтэх. С. Маисов

туохт. Туохха эмэ түөскүнэн өйөнөн тур эбэтэр олор; туохха эмэ (хол., олбуорга) биллэҕэ түһэн эбэтэр хаптаччы сыт (хол., сиргэ). ☉ Стоять или сидеть, навалившись на что-л. грудью; виснуть животом на чем-л. или лежать плашмя
Биһиги ырбыт ат тэлиэгэтигэр тулуйан-тэһийэн олорбокко, түһэн, төһө эмэ куота баран, томтор үрдүнээҕи күөх окко быардаан сытан арааһы сэһэргэһэбит. Амма Аччыгыйа
Чуумпура түстэҕинэ, Нуһараҥ кэллэҕинэ — Үрүҥ эһэлэр быгыалыыллар, Үнэр ньиэрпэлэр быардыыллар. Күннүк Уурастыырап
Быардаан иһэн маспын сыыйа үөһэ көтөхтүм. Көппөтө. Урут үксүгэр кус маһы көтөҕөртөн көтөр этэ. Т. Сметанин
Оҕобун утутан бараммын, Остуолбар иккиһин быардаатым. М. Тимофеев

даҕ. Бэйэтин кыайан туттунар, тулуйан-тэһийэн сылдьар, тулуурдаах (буолб. ф-ҕа тут-лар). ☉ Терпеливый, выдержанный (употр. в отриц. ф.)
Хаан кылгас тылын кэнниттэн төтөлө суоҕунан аатырбыт Хасар ойон турда: «Аны уруккулуу олорор сатаммат». Н. Лугинов
Бэргэн …… атын дьоҥҥо холуйдахха турбут-олорбут, төтөлө суох, …… күүстээх-уохтаах киһи этэ буоллаҕа. Н. Босиков
♦ Төтөлө суох — туохтан да тутуллубакка, тохтоло, иҥнигэһэ суох, түргэнник. ☉ Без запинки, быстро
Кириһээнэбис дириэктэрэ төтөлө суох сөбүлэспититтэн сирэйэ сырдыы быһыытыйбыта. Далан
[Сардаана] икки хараҕын уута төтөлө суох саба халыйан тахсан, ытаан ыгыллаҥнаан киирэн барда. П. Аввакумов
Тоотуктаах өрүсүһэ-өрүсүһэ эбэлэригэр Алаапыйаҕа тугу билбиттэрин-көрбүттэрин төтөлө суох ыһа-тоҕо кэпсээн биэрбиттэрэ. «Чолбон»

выносить, переносить, терпеть, претерпевать; быстах кыһалҕаны тулуй = терпеть временную нужду; ыарыыны тулуй = переносить боль; биир сиргэ тулуйан-тэһийэн олорбот он никак не усидит на месте, он непоседа; тулуйарбыттан аастым мне уже невтерпёж.

туохт.
1. Киһи астыммат гына мөлтөө, соччото суох буол, куһаҕан көрүҥнэн. ☉ Стать хуже, выглядеть убого, скудно, завянуть
[Кырдьаҕастар] таҥастара-саптара да эргэ-урба, абырах өлүү буолбут, тыл-өс кытта хобдоҕурбут. У. Нуолур
Улуу тумара уута быстан, кубарыччы хатан хобдоҕуран барар. И. Данилов
[Хаһаахтар] харса суох дьаһаак хомуйан, талаан киирэн барбыттарыгар сахалар олохторо-дьаһахтара биллэрдик хобдоҕуран барбыта. ВУА БС
2. Үчүгэйдик, аанньа аһаабакка, мөлтөө, аччыктаа. ☉ Испытывать недостаток пищи, голодать
Сайын Алдан үрдүгэр олорор ыалтан ким да хобдоҕурар, ааһар-туорар диэни билбэт. А. Сыромятникова
Тууһу салыы сылдьар таба хобдоҕурбат, үчүгэйдик аһыыр. ССП ЫН
Итэҕэстэр баалларын иһин, билигин киһи хобдоҕурбат, ааһа-туора сылдьыбат, талбыт олох. «ХС»
3. көсп. Тулуйбакка-тэһийбэккэ, санаарҕаа, чуҥкуй. ☉ Испытывать тоску, томиться, изнывать
Мин тыа сириттэн төрүттээх киһи айылҕабын ахтабын ээ. Антах таас дьиэҕэ олоробун, таас устун хаамабыт. Киһи хобдоҕурар ээ. Н. Лугинов
Мила кэлбэтэ... Бу хос иһэ хобдоҕун курдук, мин дууһам хобдоҕуран барда. «ХС»

аат.
1. Булду хаар түспүтүн кэннэ суоллаан, батыһан бултааһын (ордук түүлээххэ бултааһыны этиллэр). ☉ Преследование зверя (обычно пушного) по первому осеннему снегу
Манан урут хайа эмэ булчут кылааннаах соноругар быһыта охсон ааһыталыыр буолуохтаах. П. Аввакумов
[Булчуттар] сонор саҥа суолугар туруннулар. «Кыым»
Имтеургин итинтэн кыһыҥҥы өттүгэр, булт соноругар наар тыа саҕалата көһө сырытта да, мэлийдэ. Тэки Одулок (тылб.)
△ Түүлээх булда, бултааһына. ☉ Промысел пушнины
Герой булчут бүгүн эмиэ сонорун сиригэр аттанна. «ХС»
2. көсп. Тугу эмэ дьаныһан көрдөөһүн, эккирэтиһии. ☉ Поиск чего-л., упорная погоня за чем-л.
Фёдор эмиэ аптаах тыл соноругар элбэх кумааҕыны марайдаабыта. «ХС»
Наадалаах кинигэ соноругар Москва, Ленинград, Казань куораттарга тиийэ сылдьыбытым. СОТТҮө
◊ Сонор хаар — күһүн түһэр маҥнайгы хаар (булду суоллуурга табыгастаах). ☉ Первый осенний снег (по к-рому удобно прослеживать зверя)
Солко маҥан өҥнөөх Сонор хаар Сотолорбут ортотунан Суулан түстэ. Саха нар. ыр. I
Сэмэн булчут киһи, сонор хаара түстэҕинэ тулуйуо-тэһийиэ суоҕа, бултуу барыан баҕарыаҕа. Н. Якутскай
Ити сэтинньи ый саҥатыгар этэ, Сонор хаара түһэн турара. И. Данилов
ср. кирг. сонор ‘пороша, тонкий слой снега’ каракалп. сонар ‘охота’, монг. сонор ‘слух’