Якутские буквы:

Якутский → Якутский

туорум

аат., эргэр. Киэргэл буолар араас быһыылаах күндү металлар чараас лоскуйдара. Пластинки определённой формы, бляшки из драгоценных металлов, служащие украшениями. Көмүс кур туорума
ср. бур. тоором ‘озерко; островок земли, покрытый солончаком, след (от тиснения), метка’

аас-туор

I
туохт. Уһуннук аччыктаа, хоргуйар аҥаардаах сырыт. Постоянно, длительно голодать (из-за нехватки продуктов питания)
Махтанабын тоҥон-хатан Сылаас сыанатын билбиппэр, Махтанабын ааһан-туоран Ас амтанын билбиппэр. С. Данилов
Тотум эбитэ буоллар, өйүм-санаам толору буолуо этэ; ааһаммын-туораммын, өйбүн-санаабын үөскэтэр сиигимсимэһиним аччаатаҕа. П. Ойуунускай
Сылайан-сындалыйан, ааһан-туоран иһэр айан дьонобут. И. Федосеев
II
1. даҕ. Мэлдьи аччыктыыр, хоргуйар аҥаардаах, туох да тиийбэт-түгэммэт, кырыымчык (олох, кэм). Бедный, скудный во всех отношениях (о жизни, времени)
Аһыыртаҥнар тэрилгин Алталыы хоно-хонобун, Аҕалтара туруоҕум — Аас-туор, аччык муҥун Адьас билбэт буолуоҕуҥ. Эллэй
Гаврил Дмитриевич аас-туор олох кыһалҕатыгар таарыйтаран, үөрэхтэнэр дьолго тиксибэтэҕэ. «Кыым»
Саха сирэ, былыр эн Көөртүҥ, аастуор олоҕу, Тымныы тыалтан-тибииттэн Титириириҥ, тоҥоруҥ. П. Тулааһынап
2. аат суолт. Уһуннук мэлдьи аччыктааһын, хоргуйар аҥаардаах буолуу. Постоянный, длительный голод
Аас-туор адьас араҕыстын, Уйгулаах эрэ олохтон, Ууһуур-тэнийэр бар дьоннон! Өрүстэн эрэ мин бастыҥ Ленам, үйэҕэр эн дьоллон! Дьуон Дьаҥылы
Хас кыһын, саас аайы кыра-дьадаҥы дьоннорго улахан аас-туор, быстарыы буолара. МНН
Кинилэри [Хомустаах оҕуруотчуттарын], оннооҕор, сэрии сылларынааҕы аатырбыт аас-туор тумна хаампыта. ФНС ХО

муор-туор

  1. сыһ. Бэрдэ суохтук, кыһалҕалаахтык. В нужде, лишениях (быть, пребывать)
    Эмиэ бэйэм курдук эстибиттэри кытта эҥээрдэһэн, буорайбыттары кытта бодоруһан, муортуор с ы р ы т т ы м. Б о л о т Б о о т у р. Кинилэр аҕалара сэриигэ баран өлбүтэ, онон тулаайах хааланнар, муор-туор иитиллэн улааппыттара. В. Иванов
    Сыл аҥаарын кэриҥэ кэмҥэ түптээх үлэтэ суох муортуор сылдьыбыта. Тумарча
  2. даҕ. суолт. Бэрдэ суох, кыһалҕалаах (олох). Полный лишений, убогий, обездоленный (о жизни)
    Сидоров кыра хатыҥыр баҕайы, сүрдээх хачаайы, сааһыттан лаппа аҕа көрүҥнээх, муор-туор олоххо буомурбута өтө көстөр, чуочайбыт кыра киһи. Н. Лугинов
    Муор-туор буол — санааҕа-онооҕо түс, туоххаһый. Попасть в сложное по ложение, растеряться, опешить
    Оҕолор, «идэһэтэ» суох хааланнар муор-туор буолаллар. Р. Кулаковскай
    Олохпут мөлтөөн муор-туор буолбут дьон мунньустан, сороҕор испиири кистээн атыылаан, сороҕор ону-маны оҥорон айахпытын ииттэн сылдьабыт. Н. Якутскай

туор

туохт. Үчүгэйдик аһаабаккасиэбэккэ, аччыктаа, эһин-быһын. Вести голодное нищенское существование, голодать
Айан киһитэ ааспыта буолуо, Аараан ааһыаҕа. Суол киһитэ туорбута буолуо, Тохтоон ааһыаҕа. Таллан Бүрэ
Сатыылаахтар-тайахтаахтар Ааспыттарын абырыыр, Туорбуттарын тоторор …… Эйэҕэстэй эҥээрдэннин. С. Зверев
ср. др.-тюрк. туор ‘худеть, тощать’, алт. торо ‘голодный’, казах. түр ‘худеть, истощаться’

Якутский → Русский

аас-туор

  1. голодный; аас-туор олох голодное существование; 2. голодание; голодовка.

аас-туор=

изголодаться, вести голодное существование.

муор-туор

муор-туор буол = потеряться, сплоховать; быть неудачником.

туор

торг; торги; түүлээх аан дойдутааҕы туора международные торги пушниной.


Еще переводы:

кыспа

кыспа (Якутский → Якутский)

аат.
1. Уоту күөдьүтэргэ анаан чараас гына тыырыллыбыт эбэтэр кыһыллыбыт кураанах мас. Сухие щепки, специально заготовленные для разжигания огня
[Үүтээн] тимир оһоҕун аттыгар оттор мас, уоккун күөдьүтэргэр кыспа бэлэмнэммит. Болот Боотур
[Булчут] оллоон аттыгар кыспа кыһан, куурбут маһы чөмөхтөөн хаалларбыт. И. Гоголев
Степа кыспатыгар испиискэнэн уот анньан баран, күөдьүйэрин кэтэһэн турда. И. Сысолятин
2. Маһы кыһартан тахсыбыт бөх-сыыс. Стружка
Абрам кыспыт мастарын ороҥҥо уурар, Акулина кыспаны харбыыр. Дьүөгэ Ааныстыырап
Кыспа бэс — кыра лоскуй курдук сулуйан ылан, хааһахха симэн, аһылыкка анаан хаһааныллыбыт бэс сутуката. Тонкие, мелкие стружки нежной коры сосны, заготовленные на зиму для употребления в пищу
Бэстээһин үс көрүҥнээҕэ: кыспа бэс, таҥыы бэс уонна туорум бэс. ФГЕ СТС. Тэҥн. чыыппаан

оноо

оноо (Якутский → Якутский)

аат.
1. эргэр. Былыргы сахалар соннорун курданарыттан аллараа өттүгэр кэннинэн эбэтэр ойоҕосторунан тыраҕастара. Разрез от подола сзади или по бокам кафтана, шубы у якутов
Сэмэнчик тугу да өйдөөбөтөх курдук ах баран турдаҕына, синиэлин оноотуттан ким эрэ туора тардарга дылы гынар. Н. Якутскай
Оноо — эр киһи сонун кэлин тыраҕаһа. СЛ-8
2. Сон кэннин курданарыттан аллараа өттүгэр туруору киллэһик, бүк тутан тигии, иҥээһин. Широкая вставка в складке на спине
Аан маҥнай ол ыһыаҕы тэрийэр дьиэлээх тойон, бэйэтэ алгыыр буоллаҕына, олус киэргэнэр, былыргы оноолоох, дьогдьуурдаах сукуна сону кэтэр, харах биитэр туорум көмүс куру тардынар. Саха сэһ. 1977
Оноотуттан тут — тугунан эмэ (хол., оонньуунан, оһуохайынан) утумнаахтык, олохтоохтук дьарыктан, үлүһүй. Увлекаться чем-л. (напр., играми, танцами)
Оһуохайдыыр оонньууну Оноотуттан тутуоҕуҥ! Оһуо-оһуооһуохай, Оһуохайдыыр оһуохай! Күннүк Уурастыырап
Халымалыын ханыылаһан, Эдьигээнниин эҥээрдэһэн, Оһуохайдыыр оонньууну Оноотуттан тутуоҕуҥ. С. Васильев
ср. монг. оноо ‘разрез подола (пальто), прорезь’

насест

насест (Русский → Якутский)

м. туорай, туорай мас.

ааһыы-туоруу

ааһыы-туоруу (Якутский → Якутский)

аас-туор диэнтэн хай
аата. Арай баран хааллаххына, Ааһыы-туоруу буоллаҕына, Алаһабыт сабыллыаҕа, Аал уоппут умуллуоҕа. Эллэй
Олохпут уруккута уурайбыта, ааһыы-туоруу ааннарбытын аргыйан барбыта. Ч. Айтматов (тылб.)

аукцион

аукцион (Русский → Якутский)

м. аукцион, туор (сыана куотуһун-наран атыыга таһаарыы).

быһыыланаахтаа

быһыыланаахтаа (Якутский → Якутский)

быһыылан диэнтэн атаах. Дьонтон туора быһыыланаахтыыгын. А. Федоров

ойуталаа

ойуталаа (Якутский → Якутский)

көр ойуолаа. Куобах туора-маары ойуталаабыт. Оҥхой сирдэри үрдүнэн ойуталаатылар

саллах гын

саллах гын (Якутский → Якутский)

саллай диэнтэн көстө түһүү. Биир хардыыны туора хааман саллах гынна

перевоз

перевоз (Русский → Якутский)

сущ
туорааһын

поперек

поперек (Русский → Якутский)

нареч
туора