Якутские буквы:

Якутский → Якутский

ааһыы-туоруу

аас-туор диэнтэн хай
аата. Арай баран хааллаххына, Ааһыы-туоруу буоллаҕына, Алаһабыт сабыллыаҕа, Аал уоппут умуллуоҕа. Эллэй
Олохпут уруккута уурайбыта, ааһыы-туоруу ааннарбытын аргыйан барбыта. Ч. Айтматов (тылб.)

аас-туор

I
туохт. Уһуннук аччыктаа, хоргуйар аҥаардаах сырыт. Постоянно, длительно голодать (из-за нехватки продуктов питания)
Махтанабын тоҥон-хатан Сылаас сыанатын билбиппэр, Махтанабын ааһан-туоран Ас амтанын билбиппэр. С. Данилов
Тотум эбитэ буоллар, өйүм-санаам толору буолуо этэ; ааһаммын-туораммын, өйбүн-санаабын үөскэтэр сиигимсимэһиним аччаатаҕа. П. Ойуунускай
Сылайан-сындалыйан, ааһан-туоран иһэр айан дьонобут. И. Федосеев
II
1. даҕ. Мэлдьи аччыктыыр, хоргуйар аҥаардаах, туох да тиийбэт-түгэммэт, кырыымчык (олох, кэм). Бедный, скудный во всех отношениях (о жизни, времени)
Аһыыртаҥнар тэрилгин Алталыы хоно-хонобун, Аҕалтара туруоҕум — Аас-туор, аччык муҥун Адьас билбэт буолуоҕуҥ. Эллэй
Гаврил Дмитриевич аас-туор олох кыһалҕатыгар таарыйтаран, үөрэхтэнэр дьолго тиксибэтэҕэ. «Кыым»
Саха сирэ, былыр эн Көөртүҥ, аастуор олоҕу, Тымныы тыалтан-тибииттэн Титириириҥ, тоҥоруҥ. П. Тулааһынап
2. аат суолт. Уһуннук мэлдьи аччыктааһын, хоргуйар аҥаардаах буолуу. Постоянный, длительный голод
Аас-туор адьас араҕыстын, Уйгулаах эрэ олохтон, Ууһуур-тэнийэр бар дьоннон! Өрүстэн эрэ мин бастыҥ Ленам, үйэҕэр эн дьоллон! Дьуон Дьаҥылы
Хас кыһын, саас аайы кыра-дьадаҥы дьоннорго улахан аас-туор, быстарыы буолара. МНН
Кинилэри [Хомустаах оҕуруотчуттарын], оннооҕор, сэрии сылларынааҕы аатырбыт аас-туор тумна хаампыта. ФНС ХО

Якутский → Русский

аас-туор

  1. голодный; аас-туор олох голодное существование; 2. голодание; голодовка.

аас-туор=

изголодаться, вести голодное существование.


Еще переводы:

кэрэҥкэдий

кэрэҥкэдий (Якутский → Якутский)

туохт. Аска ымсыыр, аска иҥсэр (аанньа аһаабатах, ааспыт-туорбут, тубураабыт киһи туһунан). Жаждать поесть, зариться на еду (вследствие продолжительного голода).

аһыҥалыы

аһыҥалыы (Якутский → Якутский)

сыһ. Аһыҥа курдук. Как кузнечик, словно кузнечик, подобно кузнечику
Өрт уотунуу, аһыҥалыы, Үүнэр күөҕү дьукку салыы, Сордоох-муҥнаах аас-туор сыллар Субуруччу сулудуйдулар. Ф. Софронов

утаата

утаата (Якутский → Якутский)

утаатыгар диэн курдук
Ол куоракка кини маҥнай үөрэнэ киирдэҕин утаата этэ. Далан
Сэрии алдьархайдаах сылларын аччык, аас-туор утаата, Баатылы оройуон уһук бөһүөлэктэриттэн биирдэстэрэ этэ. Айталын

кэтээччи-манааччы

кэтээччи-манааччы (Якутский → Якутский)

аат. Кэтиир-маныыр, куруук көрөр-истэр киһи. Постоянный наблюдатель, неотступно следящий за кем-чем-л.
Бу дойдуга киһи тыынын быһаары кэтээччи-манааччы эрэ элбэх: буурҕа, аас-туор олох, муора үрүҥ эһэтэ, торҕон бөрө үөрэ. Н. Якутскай

оһой

оһой (Якутский → Якутский)

туохт. Ыр-дьүдьэй, аас-туор көрүҥнэн. Быть, казаться худым, тощим, тщедушным
Үөһээ дойдуга барааччылар үөһэнэн көттүлэр, Орто дойдуга барааччылар Орто дойду устун айаннаан бардылар да, соҕотоҕун оһойон туран хаалла. Ньургун Боотур

абырахтаах

абырахтаах (Якутский → Якутский)

даҕ. Абырах түспүт, оҥоһуллубут, өрөмүөннэммит. Имевший починку, латаный, заплатанный
Абырахтаах таҥаһы таҥныбыт, Амтаннаах аһы аһаабатах, Алдьаммыт сэби туттубут, Атаҕастабыл анныгар сылдьыбыт. Эрилик Эристиин
Борокуоппай чэйдээн бүтэн баран, туран аа-дьуо таҥнар, элбэх сиринэн тааппарай абырахтаах халтаҥ сонун кэтэр. А. Бэрияк
Аас-туор, аччык муҥун Адьас билбэт буолуоҕуҥ, Абырахтаах тордох соҥҥун Аны ончу устуоҕуҥ. Эллэй

аҕалтар

аҕалтар (Якутский → Якутский)

аҕал диэнтэн дьаһ
туһ. Биһиги киһи тыллыы турар суолун мээнэ хаалларарбыт сатаммат. Онон дьахтары манна аҕалтаран ыйытан көрүөххэ. Н. Неустроев
Аһыыр-таҥнар тэрилгин, Алталыы хоно-хонобун Аҕалтара туруоҕум. Аас-туор, аччык муҥун Адьас билбэт буолуоҕуҥ. Эллэй. Дьиэтигэр сылдьыбакка ааспыт киһини киһинэн эккирэттэрэн туттаран аҕалтарара үһү. Саха фольк.

бүрүүкээһин

бүрүүкээһин (Якутский → Якутский)

аат. Олус күүскэ тарҕаныы, саба халыйыы, сабардааһын. Очень сильное распространение чего-л. (напр., болезни), господство когочего-л. над кем-чем-л.
Билиҥҥи көлүөнэ дьон итиннэ ойууланар ааспыт ынырык, хараҥа олоҕу, аас-туор буолууну, араас ыарыылар бүрүүкээһиннэрин литератураттан уонна кырдьаҕастар сэһэннэриттэн эрэ истэллэр. «Кыым»
Хоһуун-хоодуот, эдэр чэгиэн оҕолор сэмэй баҕаларын саҥа толорон иһэн, олохторо огдолуйуута социальнай баттал саба бүрүүкээһинин быһаччы содула. ФЕВ УТУ

кыра-дьадаҥы

кыра-дьадаҥы (Якутский → Якутский)

даҕ. Атаҕастанар-баттанар, туох да көҥүлэ, куолаһа суох (дьон). Угнетенный, бедный, бесправный (люд)
Үс сүүс сылы мэлдьи олохсуйбут кылааһынай систиэмэни алдьатарга кыра-дьадаҥы дьон интэриэһэ бэркэ наадыйар этэ. П. Ойуунускай
Эһиги, баай аймах, бары аһынар сүрэххит суох. Бар дьоҥҥутун, кыраҕытындьадаҥыгытын кыратык да аһынар диэни билбэккит! Эрилик Эристиин
Хас кыһын, саас аайы кыра-дьадаҥы дьоннорго улахан аас-туор, быстарыы буолара. МНН

оһоҕуй

оһоҕуй (Якутский → Якутский)

туохт. Олус аччыктаа, аас-туор. Оголодать, отощать
Тайаһыйан барда — утатан өллө. Оһоҕуйан барда — хоргуйан өллө. Өксөкүлээх Өлөксөй
Ойуукам [ынах аата] Отунан быстаран, Оһоҕуйан хаалбыта. Күннүк Уурастыырап
Аны атын ыар кыһалҕа Адаҕыйда бу ыалга: Оһоҕуйда икки ынах — Ончу мэлийдэ от, былах. Ф. Софронов
ср. бур. хүсэгүй ‘тощий’